Luuk 1 - Vagla

¹ N dɔɔri Tiɔfilɔs, nɛkpila ɛɛ aniaa di sɛbi wia la n ɛɛwɛ yaa biini di dau,

² gunla nɛra la n faa du de di na a maa ba himmaa siwee ni la, di faa ra hum Kɔraawiizi wiŋɔɔlii la huma n baglɛɛ la.

³ Awia, n nabɔma, n gba pɛɛzi a wiarɛ nɛnnɛ di lii a lugli la nuu. N jaa binni lugɔ a wessoo miŋ sɛbi a wia ni gunlazi aŋ hiŋzɛɛ dau,

⁴ í wer zum wia la maa bam baglii la wibii.

Baŋ ŋɔ Jɔɔn Niisɔɔri lulaa wia

⁵ Baal bɛllɛ faa du de saŋa la Hɛrɔd n di kora Juda hɛri la. A baal sɔnnɛ faa Zɛkaria. U faa ɛɛ Kɔraawiizi kizeehiŋ bɛllɛ lii Abija domee, Aarɔn dee biini. U haaŋ ge sɔnnɛ faa Ɛlizabɛf, di ge lii Aarɔn dee biini.

⁶ Zɛkaria ni u haaŋ la maa faa ɛɛ nɛnanaarɛ Kɔraawiizi be, di ra hiŋ u Gbɔgni ni u widaulaa maa nɛnnɛ.

⁷ Ɛlizabɛf la ɛɛ hahbaraa. Ba waa bie maa lullɛ ka wa zɛŋ.

⁸ A hɔl bɛl Abija domee hina dɔɔ Kɔraawiizi Dia huma humaa. Zɛkaria du a Kɔraawiizi Dia di ra hum kizeehiŋ huma Kɔraawiizi be.

⁹ Kɔraawiizi kizeehina la ɔɔ faa lizi nɛkpannɛ ba biini, ú zuu Kɔraawiizi Dia di gaa fuuh daahɛgsɔɔhsuma de di ra tɛɛ Kɔraawiizi.

¹⁰ Zɛkaria du a dia biini ka nɛkpila maa du bossee di ra jaami Kɔraawiizi de mɔɔ ka ú fuuh daahɛgsɔɔhsuma la tuŋ.

¹¹ Unna fuuh kuna la, u ŋɔ ú binni di Kɔraawiizi mɛlika bɛllɛ chigɛ a daahɛgsɔɔhsuma fuuhribɔr nodig keŋkere.

¹² Zɛkaria n wa na mɛlika la, a tiruu, ɔnsii lawuu.

¹³ Denii mɛlika la ŋɔ, “Zɛkaria, gilɛɛ ra ɔm. Kɔraawiizi nuu i wiisuŋŋaarɛ. I haaŋ Ɛlizabɛf la daŋ lul biibaal tɛi. Di u wa luluu, i daŋ dau u sɔŋ Jɔɔn.

¹⁴ I daŋ dɔɔ bɔsɔna werge maa. Di u wa luluu, nɛkpila bɔra daŋ sɔɔni,

¹⁵ dikuubɛɛwiai, u daŋ ɛɛ nɛzeŋ Kɔraawiizi be. Wàá nyɔɔ siŋkpeg ni sinnɛ siŋ maa. Kɔraawiizi Dumnanii daŋ du u ni werge di lii saŋa la uŋ haa du u maa hia la gba.

¹⁶ U daŋ gil Izrɛl hina kpila bir ba bampiree du Kɔraawiizi la banna hum la ni.

¹⁷ I bie hiŋ daŋ tɔ unla n niŋ ba la see, di du duula la Kɔraawiizi dɔgtɛɛ Ɛlija la n faa duwɛɛ, di kaa dɔɔ fɔŋŋa alugɔ a Ɛlija n faa dɔɔwɛ la. U daŋ gil mɛɛwaa ni ba biizi kaa dɔɔ nuukpaŋ, di gil banla n waa wia ra nuu la bir wa dɔɔ nfɛrɛ alugɔ nɛnanaa, di hiini nɛra bá ɛɛ sirya ka ba Dɔɔri ba, bá wer sɛɛ u wia saŋa la un niŋ ba wa huuzi baa la.”

¹⁸ Denii Zɛkaria pɛɛzi mɛlika la, “Bɛɛ í ɛɛ ń zum lugɔ i ra ŋɔ wibiirei? N teŋ zɛŋŋɔɔ tuŋ, n haaŋ gba zɛŋŋɔɔ.”

¹⁹ Mɛlika la ŋɔ, “Minuu Gebrɛl. N ɔɔ chi Kɔraawiizi benii. Kɔraawiizii humiŋ ń ba wa lizi amaniyesuma naa tɛi.

²⁰ Ka hiŋ waa n wiŋɔzi naa sɛɛwɛ naa wia, i daŋ birgi gɛnii. Hàá ka wer ŋɔ wia guŋŋ see hɔpizii la a wia n niŋ wa ɛɛ la hel, ka í haa wer ŋɔ wia. Gunla maa miŋ baglii naa daŋ wa ɛɛ, saŋa la Kɔraawiizi n dauwɛ lugɔ á ɛɛ la.”

²¹ Annii naa n na ɛɛ naa, di nɛra la haa chigɔ bossee ra kpaŋ Zɛkaria. A tir baa um birgee Kɔraawiizi Dia biini gunla. Denii u lii.

²² Uŋ wa liwɛɛ la, waa wette u ŋɔ wia tɛɛ baa. Ba jaa zum lugɔ u na wia aŋhina lugɔ deeza biinii Kɔraawiizi Dia la biini. U ra kamzi baa, ka waa wiimaa ra ŋɔ.

²³ Denii uŋ wa hum hɔpizaa la maga baŋ tɛu ú hum la tuŋ, u bir kpo bol.

²⁴ Saŋa bɛl n wa helle, u haaŋ Ɛlizabɛf kpogli hia, di suah dia baaguzi anue. Uŋ kpogli hia la, u ŋɔ,

²⁵ “Ií na gunla n Dɔɔri n suŋ n ni filaŋkeŋ, di liziŋ hiihzi biini, nɛ́ra gilɛɛ kaa ra gbɛlliŋ.”

Baŋ ŋɔ Yeesu lulaa wia

²⁶ U baaguzi anumbɛlhiŋ, Kɔraawiizi kaa hum u mɛlika Gebrɛl, u la bol bɛl n du Galilii hɛri, ba ra yir de Nazarɛf,

²⁷ toloori bɛl be. A toloori sɔnnɛ faa Mɛɛri. Baal bɛl faa kpa a Mɛɛrii, ka ba faa haa waa u ni ballɛ u dia mɔɔ. A baal sɔnnɛ Joosɛf. Deevid dee biinii u lii.

²⁸ Mɛlika la n wa ba Mɛɛri be la, u ŋɔ, “Hinla Kɔraawiizi n lizɛɛ ŋɔ ú hiini la, jaanjaamɔ. Kɔraawiizi chigɔ i hattɛ.”

²⁹ Mɛlika la wiŋɔzi la tir Mɛɛri werge maa. Waa zum wii la n baani u ba wa jaamuu guŋ.

³⁰ A mɛlika ŋɔ u be, “Mɛɛri, gilɛɛ ra ɔm. Kɔraawiizi liziibuu ú hiinii.

³¹ A nuu n be. I daŋ kpogli hia di lul biibaal. Di i wa luluu, i daŋ dau u sɔŋ Yeesu.

³² U daŋ ɛɛ nɛzeŋ, bá yiruu Kɔraawiizi La N Kaali Kummaa la Biibaal. Yaa Dɔɔri Kɔraawiizi daŋ gil u di u naabaal Deevid kora la un diwee ka siu la,

³³ di dɔɔ Jekɔb biizi di hanna la saŋa maa. U kora wàá tuŋ maa.”

³⁴ Mɛɛri pɛɛzi mɛlika la, “Ɛrɛɛ wii naa wer ɛɛi, miŋ waa baal zummɛ naa?”

³⁵ Mɛlika la ŋɔ, “Kɔraawiizi Dumnanii daŋ wa du i ni, Kɔraawiizi La N Kaali Kummaa la fɔŋŋa ge wa tɔ i ni. Awia, ba daŋ yir bie la hin niŋ lul la nɛnaniinanii di kaa yiruu Kɔraawiizi Biibaal.

³⁶ A nuu. I lulli Ɛlizabɛf la n zɛŋŋɛ, ba ra yiruu hahbara la, u gba wettoo kpogli hia. U gba daŋ lul biibaal. U baaguzi anumbɛllɛ keŋ.

³⁷ Wiimaa waa hoo Kɔraawiizi n niŋ ɛɛu huhzi.”

³⁸ Denii Mɛɛri ŋɔ, “N ɛɛ Kɔraawiizi baliirɛ. Ú ɛɛŋ gunla maa hiŋ ŋɔwɛɛ naa.” Mɛlika la jaa lii u be kaali.

Mɛɛri n laŋŋɛ ú ga jaami Ɛlizabɛf wia

³⁹ Denii Mɛɛri izi a saŋa hiŋ, di ɛɛ manaŋ la bol bɛl n du Juda hɛri bɔr la n dɔɔ giŋgimee la,

⁴⁰ di ga zuu Zɛkaria dia ga jaami Ɛlizabɛf.

⁴¹ Ɛlizabɛf n wa nuu u loobii unna jaami la, bie la n du u hia la zaah. Kɔraawiizi Dumnanii izi Ɛlizabɛf,

⁴² u ŋɔ bɔkpega ni, “I na hiinaare Kɔraawiizi be kaali haana waa maa. I bie la hin niŋ lul gba na hiinaare u be.

⁴³ N Dɔɔri maarɛ ba miŋwaa be wa jaamiŋ. Nau! Bɛɛ n ɛɛ di wer dɛg gunnɛi?

⁴⁴ I jaamaa n wa zuu n digna la, bie la n du n hia la zaah ani bɔsɔna.

⁴⁵ Hiŋ yardi yaa Dɔɔri wiŋɔzi la, bɔsɔna hinnɛ hiŋ. Gunla maa uŋ ŋɔwɛɛ, u daŋ ɛɛ guŋ.”

Mɛɛri n yir yir di ra chɔli Kɔraawiizi wia

⁴⁶ Denii Mɛɛri ŋɔ, “N na chɔli yaa Dɔɔri Kɔraawiizii ani n biini maa.

⁴⁷ N bɔra sɔɔnɔɔrɛ dikuu n Lɛɛri Kɔraawiizi wia.

⁴⁸ U baliirɛ miŋ. Maa nɛr maa ɛɛwɛ, ka u liizi n wia. Nɛra maa danna yiriŋ bɔsɔna hiŋ filaŋkeŋ, di hanna la.

⁴⁹ Fɔŋŋa Hiŋ la ɛɛmbuu wizenaa. U dɔɔ sɔnnaniirɛ werge maa.

⁵⁰ U ɔɔ ra suŋ banla n na ɔmuu la ninɛɛ di kaa ra suŋ ba biizi ni ba biizi ge biizi ni, di hanna la.

⁵¹ U wiɛɛlaa ra bagli fɔŋŋa la un dɔɔwɛnɛ. U duŋŋi banla n na yir bahinaa nɛzenaa labuu ba yaari.

⁵² Banla n ɛɛ nabɔnzi ge, u lizi baabuu di kaa gil nɛdumazi lɛɛ nabɔmuu di ra di.

⁵³ U kpa diunanaarɛ tɛɛ lɔzima ka kpolli dɔɔna,

⁵⁴ di hiini u balii Izrɛl, di suŋ u ni

⁵⁵ gunla uŋ faa ŋɔ nua tɛɛ yaa naabaal Abraham lugɔ u daŋ hiini u ni u biizi ni ba ge biizi, di hanna la saŋa maa la.”

⁵⁶ Denii Mɛɛri du Ɛlizabɛf be alugɔ baaguzi ahoro, ka jaa kpo bol.

Jɔɔn Kɔraawiizi Niisɔɔri lulaa wia

⁵⁷ Ɛlizabɛf lulaa saŋa wa hel. U lul biibaal.

⁵⁸ U bol hina ni u nɛra nuu gunla Kɔraawiizi n suŋ u ni werge maa la. U ni baa maa bɔra sɔɔni.

⁵⁹ Denii a bie hɔpizaa ŋmantannaazihiŋ, ba ba, bá wa teŋ u hɛŋ, di faa ra nyiŋŋi ba kpa u mɛɛ Zɛkaria sɔŋ dawuu.

⁶⁰ Ka u maa ŋɔ, “Akai! U sɔnnɛ Jɔɔn.”

⁶¹ Ba ŋɔ, “Ka i nɛra bɛl maa waa sɔŋ naa diwee.”

⁶² Denii ba kamzi u mɛɛ ú bagli sɔŋ la unna nyiŋŋi ba dau u bie hiŋ.

⁶³ U ŋɔ bá kpa kunsɛbikuŋ ba. Ba kpa ba. U sɛbi, “U sɔnnɛ Jɔɔn.” A tir ba maa.

⁶⁴ Denii Zɛkaria nuuzuŋŋi pur kakpaŋ, u wer ra ŋɔ wia di ra chɔli Kɔraawiizi.

⁶⁵ Ɔnsii lau banla maa n du de barii, ba ra ŋɔ a wia bola la maa n du Juda hɛri giŋgimee bɔr la.

⁶⁶ Banla maa n nuu a wia kpa guŋ du ba bampiree di ra pɛɛzi dɔŋa, “Beedee nɛdeere bíe naa wa ɛɛi?” Ba maa zummɔ lugɔ Kɔraawiizi fɔŋŋaa du u ni.

Zɛkaria yir

⁶⁷ Kɔraawiizi Dumnanii izi u mɛɛ Zɛkaria, u ra ŋɔ wia aŋhina n niŋ wa ɛɛ, di ra ŋɔ,

⁶⁸ “Ií kpa sɔŋ ra tɛɛ Izrɛl hina Dɔɔri Kɔraawiizi, dikuubɛɛwiai, u binni u nɛra ninɛɛ di turgi ba kim di lɛɛ baa ha.

⁶⁹ U tɛɛ yaabuu Lɛɛrikpeg bɛl di lii u balii Deevid dee biini

⁷⁰ gunla uŋ faa gillɛ u dɔgtɛɛnanaa la ŋɔ saŋa maa la.

⁷¹ U faa ŋɔ nuarɛ lugɔ u daŋ lɛɛ yaa, yaa dɔma be di lɛɛ yaa banla n hah yaa la nonee biini,

⁷² di ŋɔ u daŋ suŋ yaa naabaala ni, di liizi u ni baa nuukpannanii dɔɔi la.

⁷³ Uŋ faa ɛɛ nuukpaŋ dɔɔi la, u hɛɛhzɔɔrɛ ŋɔ yaa naabaal Abraham be,

⁷⁴ dí u daŋ lɛɛ yaa lii yaa dɔma nonee biini, ya gilɛɛ ra ɔm kummaa ka ra humuu

⁷⁵ ani winanaa ni wideŋlaa saŋa maa, di wa hel yaa miibɔɔ tuna.

⁷⁶ N bie, ba daŋ yirii Kɔraawiizi La N Kaali Kummaa dɔgtɛɛ, dikuubɛɛwiai, i daŋ tɔ yaa Dɔɔri see, di ɛɛ u wia maa sirya ka ú ba,

⁷⁷ di gil ú nɛra zum lugɔ Kɔraawiizi daŋ gil ba wichɔgaa tɛɛ baa, ka lɛɛ baa,

⁷⁸ dikuu Kɔraawiizi n suŋ ba ni werge wia. U wiizi daŋ nyaazi yaa ni.

⁷⁹ Yaa faa sogo bɔbirii di ra ɔm siu, ka u daŋ chaani yaa, ya wer hiŋ bampirsɔna ŋmɛnɛɛ.”

⁸⁰ Denii bie la ra hel, di wa dɔɔ nabɔnnfɛrɛ werge. U ɔɔ du bɔdumazi guŋŋ ú saŋa la un niŋ faari u huma Izrɛl hina biini la wa hel.