DANIEL 2 - BUKI SUSI Wahasa ngu Taghul᷊andang l᷊ou-l᷊ou

Ipi ngi Nebukadnezar

¹ Pia su sihuwi, dua taung suapang Ratu Nebukadnezar namarenta, i sie nipi. Ipinge e'e nakapubalisa naunge, hakiu i sie seng ta sau makatiki.

² Ual᷊ingu e'e nikuiange manga tahawawua, tahapul᷊iku mata, tahaundang l᷊au manga taumata ko pia titonge, tadeau mupakal᷊ahe u ipinge e'e.

³ Su tempo ngu i sire nurumarisi su tingonge, ratu nangul᷊i, “Ia ko nipi, dang naungku nibalisange ual᷊ingu ia mo matitong u mangal᷊enge!”

⁴ I sire nusumimbahi su l᷊al᷊ung u wahasa ngu Aram, “Kal᷊aumuri si Tuangku sarang kal᷊iwuenge! Wukeko ipi e'e si kami, kuteu i kami sarung mul᷊ahe u mangal᷊enge.”

⁵ Ratu nusumimbahi, “Ia seng namutusi kiri'i: I kumu mambeng puhabari ipi e'e si sia, kere'e l᷊ai mangal᷊enge. Boko i kumu ta makahabari, i kumu sarung ipapoto dang wal᷊e ngi kumu sarung il᷊engge.

⁶ Kateho boko i kumu makakoa, i kumu sarung daku onggol᷊ang u paraseng ko masasidada l᷊au l᷊aadati ko l᷊abo. Ho, ul᷊ie orasi i'i ipiku e'e dang mangal᷊enge!”

⁷ I sire nusumimbahi l᷊ai, “Kenangko i Tuangku puhabari ipi e'e horo si kami, bou e'e i kami sarung mul᷊ahe u mangal᷊enge.”

⁸ Nakaringihi e'e ratu nusumimbahi, “Nuhino tikaku, i kumu kitang mupakasoho u tempo, ual᷊ing i kumu matitong himoneu ia pia pandung

⁹ tadeau ia muhukung si kumu kaul᷊ie dingang u l᷊al᷊eng ko musul᷊ung boko i kumu ta makahabari ipi e'e si sia. I kumu nusingkanaung tadeau turusi mul᷊eo dang muputaghunang u ia dingang muharapi himoneu ia sarung mamal᷊u putusangku. Ho habarie ipi e'e, kuteu ia sarung matitong himoneu i kumu botonge l᷊ai mul᷊ahe u mangal᷊enge.”

¹⁰ Manga mapapande e'e nusumimbahi, “Su kal᷊abo u dunia takoae singkatau ko botonge muhabari apa ko ikao i Tuangku e'e. Dang mborong sarang ta paghisa singkatau ratu, maneng kirapa kal᷊aboe l᷊au kawantughi, manuntu hal᷊i ko kere'e bou manga tahapatehi, tahawawua, l᷊au manga taumata ko pia titonge su wal᷊e ngu ratu istana.

¹¹ I Tuangku mo u apa ko tumaniu mabuha. Takoae sarang singkatau ko botonge makakoa su l᷊ikuri manga dewa, kateho i sire ta natana su tal᷊oara u taumata.”

¹² Nakaringihi e'e ratu nuwawal᷊uang kahingang dang nangonggo u parenta tadeau pamate kaul᷊i u manga ko papande ko ene su Babel.

¹³ Bou e'e parenta e'e niwohang, dang kaul᷊i u ko papande, nasu i Daniel l᷊au manga ringange nireakeng tadeau pateng.

Mawu Ruata nupakal᷊ahe ipi e'e l᷊au mangal᷊enge si Daniel

¹⁴ Kuteu i Daniel nusombang i Ariokh, pangaha u mundadiaga ratu, ko seng sadia mupal᷊al᷊eng u hukumang papate e'e. Dingang maingati kahingang

¹⁵ i Daniel nakina si sie, nakurawe ratu seng nupasuwang u parenta ko mabuha e'e. I Ariokh nuhabari si Daniel apang ko seng nariadi.

¹⁶ Dingang maehong i Daniel nutumatingo ratu dang nundo tempo tadeau mul᷊ahe u mangal᷊eng u ipi e'e.

¹⁷ Ndoe nitarima, bou e'e i Daniel napul᷊e sarang wal᷊e bou e'e nangul᷊i apang ko nariadi e'e si Hananya, si Misael l᷊au si Azarya.

¹⁸ Niroie i sire pakipukal᷊iomaneng su Mawu Ruata su sorga tadeau I Sie mukumindaghi si sire dang mangukahi mangal᷊eng u ipi e'e. Dingang kere'e i sire ta sarung ihukung pateng singkahindo dingang u mapapande ko wal᷊inge.

¹⁹ Su huwi e'e l᷊ai Mawu Ruata nuhabari u mangal᷊eng u ipi e'e si Daniel su l᷊al᷊ung u simbau kawawua. Kuteu i Daniel nundalo Mawu Ruata su sorga,

²⁰ angkunge, “Mawu Ruata e'e ko mapilesa dang matoghasi, idalo I Sie sarang kal᷊iwuenge.

²¹ Ko I Sie nanantu puwawal᷊ung u kakakoa u dunia l᷊au tempo, I Sie mupakanawo l᷊au muhengke u mangangawasa. Ko I Sie l᷊ai mangonggo u kapapilesa, l᷊au munggile pangangina.

²² Ko I Sie mangukahi rahasia ko tumaniu mal᷊al᷊ung. I Sie matitong apang ko nariadi su l᷊al᷊ung u kararundung. I Sie nil᷊iwung u sinang ko masua.

²³ O Mawu Ruata ko nidalo ngi upungku, I Kau idalo dang ipakawantughi. Watu'u nionggo-U si sia kapapilesa l᷊au katatoghasi. Kakahioro i kami seng niraringihang-U. Dang sasimbahi su ratu seng nipakal᷊ahe-U.”

Ipi e'e nihabari dang nil᷊ahe i Daniel

²⁴ Bou e'e i Daniel natamai sarang koa i Ariokh ko seng nipuhal᷊i tadeau pakipamate apang ko papande su Babel. Angkung i Daniel si sie, “Kumbahang mamate manga ko papande e'e, watu'u ia mo muhabari si ko i L᷊uadateng mangal᷊eng u ipinge e'e.”

²⁵ Dingang maehong i Ariokh numbawa si Daniel mutumatingo Ratu Nebukadnezar bou e'e nangul᷊i, “L᷊angu seng nakarea singkatau bou tal᷊oara u manga tau Yahudi ko nirume ko botonge muhabari mangal᷊eng u ipi ngi Tuangku.”

²⁶ Kuteu ratu nangul᷊i si Daniel ko nisigho l᷊ai si Beltsazar, “Apa i kau botonge muhabari si sia ipiku l᷊au mangal᷊enge?”

²⁷ I Daniel nusumimbahi, “Tuangku, takoae taumata ko pia titonge, tahapul᷊iku mata, tahapatehi arako mapapande ngu wituing ko botonge muhabari hal᷊i e'e si Tuangku.

²⁸ Kateho su sorga pia Mawu Ruata ko mangukahi apang rahasia, dang I Sie seng nuhabari si Tuangku apa ko sarung mariadi su l᷊ou samuri. Orasi i'i pakawalako l᷊ang mupakal᷊ahe u ipi l᷊au kawawua ko nitarima i Tuangku tempo ngu katikie e'e.

²⁹ Su tempo ngu i Tuangku katikie, i Tuangku nipi hal᷊i u tempo ko sarung karintange. Mawu Ruata ko nangukahi apang rahasia ko nipakiwawua si Tuangku apa ko sarung mariadi.

³⁰ Rahasia i'i seng nipakal᷊ahe su l᷊ang wal᷊inge ual᷊ingu l᷊ang ko lebe pande bo i sai-sai, kateho tadeau i Tuangku botonge matitong mangal᷊eng u ipi ngi Tuangku e'e dang makahingang l᷊ai hal᷊i u tataho u naung i Tuangku.

³¹ Ko i'i kawawua ko nikawua ngi Tuangku: Su tingo ngi Tuangku pia patong simbau! Patong e'e ko l᷊abo kahingang, dang kukerong kateho ghahie makatataku kahingang.

³² Timboe nikoa bou wul᷊aeng tuleng, roko l᷊au takiahi bou sal᷊aka, kal᷊uwaenge l᷊au punarie bou witu,

³³ pange bou uase dang l᷊aeri simbahageang bou uase dang simbahageang l᷊ai bou tana liling.

³⁴ Su tempo ngi Tuangku kaputuhunge, watu ko l᷊abo simbau nal᷊unggi bou l᷊engehi, ta nisuhungang u taumata, bou e'e nahino su patong e'e su l᷊aeri ko bou uase l᷊au tana liling e'e, hakiu naghaghoro.

³⁵ Su tempo e'e l᷊ai kal᷊abo u patong e'e nal᷊engge dang nakoa ambung u uase, tana liling, witu, sal᷊aka l᷊au wul᷊aeng ko seng nal᷊al᷊ul᷊e kere awu su tampa u pul᷊untakeng gandung su tempo ngu titi. Ambung e'e katilae nitiu u anging, hakiu ta nanintang u l᷊inae manga apa. Kateho watu ko nakahaka patong e'e nakoa kere l᷊abo u wul᷊uri dang namene kal᷊abo u dunia.

³⁶ Ko e'e ipi ngi Tuangku, dang orasi i'i l᷊ang sarung mul᷊ahe u mangal᷊enge.

³⁷ I Tuangku ko mawantughi, ko ratu bou apang ratu; ko i Tuangku kal᷊abokange kawasa. Mawu Ruata su sorga seng nangonggo si Tuangku kararatuang i'i, kawasa, katatoghasi, l᷊au kawawantughi.

³⁸ I Tuangku nikoa-E mangangawasa su bahageang u dunia ko pia taumatange dang su apang burung l᷊au binatang ko wal᷊inge. I Tuangku sisane ko timbo wul᷊aeng su patong e'e.

³⁹ Kateho suapang kararatuang i Tuangku masue, sarung mutumimbul᷊i kararatuang ko wal᷊inge ko ta nangilebe l᷊aboe dingang u kararatuang i Tuangku. Mbuhue mutumimbul᷊i kararatuang ko katilunge ko nitode u bahageang bou witu su patong e'e, ko sarung mangawasa kal᷊abo u dunia.

⁴⁰ Tuhue sarung mutumimbul᷊i kararatuang kapae, ko musul᷊ung katatoghasi u uase. Dang kere uase ko mupakal᷊ul᷊e dang mupakaghaghoro kaul᷊i u haghi, kere'e l᷊ai kararatuang kapae i'i sarung mupakal᷊ul᷊e l᷊au mupakaghaghoro manga kararatuang ko wal᷊inge e'e.

⁴¹ L᷊aeri l᷊au manga kamoko u l᷊aeri u patong ko simbahageang bou tana liling dang simbahageang bou uase e'e, manode himoneu su l᷊ou samuringe kararatuang e'e sarung mapahia. Kararatuang e'e pia katatoghasie l᷊ai ual᷊ingu tana liling e'e pia l᷊al᷊au uasenge.

⁴² Manga kamoko u l᷊aeri ko simbahageang bou uase dang simbahageang bou tana liling mangal᷊enge himoneu pia bahageang u kararatuang ko matoghasi dang pia l᷊ai ko l᷊ome.

⁴³ L᷊al᷊au uase dingang u tana liling e'e manode l᷊ai himoneu kararatuang e'e sarung mutawakal᷊i mupakatoghasi watangeng dingang u pukakawing dingang u bangsa ko wal᷊inge, kateho tawakal᷊i e'e takoae mangal᷊enge, kere uase l᷊ai tawe matuno singkatuno dingang u tana liling.

⁴⁴ Su tempo ngu pamarentahang u manga ratu e'e, Mawu Ruata su sorga sarung mupararisi kararatuang simbau ko sarung makatahang sarang kal᷊iwuenge dang ta ikawata u manga bangsa ko wal᷊inge. Kararatuang e'e sarung mupakaghaghoro kaul᷊i u kararatuang ko wal᷊inge e'e.

⁴⁵ Wal᷊ingewe i Tuangku seng nakawua himoneu maneng ta nisuhungang u taumata, pia watu simbau nal᷊ekesi bou towae bou e'e nahino dang nakaghaghoro patong bou uase, witu, tana liling, sal᷊aka l᷊au wul᷊aeng e'e? Mawu Ruata ko l᷊abo mul᷊ahe si Tuangku apa ko sarung mariadi. Ipi e'e botonge ipangimaneng dang pul᷊al᷊ahi u l᷊angu nuhino.”

I Daniel nanarima l᷊uange bou ratu

⁴⁶ Bou e'e Ratu Nebukadnezar nusuba su tingo ngi Daniel dang nangonggo parenta tadeau i Daniel pakiadate dang si sie nionggol᷊ang u korbang tongkateng l᷊au manga sasumba ko wal᷊inge.

⁴⁷ Ratu nangul᷊i, “Tingari Daniel, Mawu Ruata ngu e'e ko kal᷊abokange bou tal᷊oara u apang mawu. I sie ko mangangawasa su kaul᷊i u ratu, dang mamamuka apang rahasia. Ia matitong u hal᷊i e'e watu'u i kau seng botonge nakapul᷊ahe mangal᷊eng u rahasia i'i.”

⁴⁸ Bou e'e i Daniel nionggol᷊ange kakangianeng ko marange, paraseng ko masasidada maul᷊i, dang nihengke'e nakoa gubernur u Babel, l᷊au nikoae pangaha ko karangetange su kaul᷊i u mananughu su wal᷊e ngu ratu istana.

⁴⁹ Kateho su ndo i Daniel, ratu nanarakang pamarentahang u propinsi Babel e'e si Sadrakh, si Mesakh l᷊au si Abednego, arawe i Daniel sisane natana su istana.