DANIELI 2 - IBIBILIA INDAKATIFU MU LUTIRICHI LWITAKHO NENDE LWISUKHAKhuli Nebukadineza Yaloora 1 Khumuhika kwa khavili muliamiha liu Mwami Nebukadineza, Mwami Nebukadineza mwenoyo yaloora malooro. Malooro ka yali naloori kenako kamunyashitsa vutamanu muno, khali nakhaywa khukona tsindolo. 2 Mwami Nebukadineza yalaanga valakuli, vakhumu nende valoochi va Vababilonia khwenya vamuvoolele shia malooro kenako kavoolanga. Lwa vinjilaho nivasinjila imbeli wu Mwami Nebukadineza, 3 Mwami Nebukadineza yavavoolela, “Ndori malooro kachili ninyakhana vutamanu muno. Khali shimanyikhu shia malooro kenako kavoolanga tawe.” 4 Khulwa yako, Vababilonia vavoolela Mwami Nebukadineza, “Yivi mwami, uhindile! Khuvoolele khutsi va khuli varumishi vovo malooro ka umali khuloora kenako, nambula khwakhuvoolela shia kavoolanga.” 5 Mwami Nebukadineza yachipa Vababilonia, “Kamali khuviritsa, nako kakholekha: Niiva mulakhaywa khumbolela malooro kenako, khandi shia kavoolanga, muliitsa khutonyanyinywa tsimbalu tsienyu, khandi tsinzu tsienyu tsiliitsa khupomolanyinywa. 6 Navutswa niiva mulambolela malooro kenako khandi shia kavoolanga, muliitsa khunyola vihanwa khurula khwinzi khandi luyali lunyishi. Khulwa yako, mboleli malooro kenako khandi shia kavoolanga!” 7 Vachipa Mwami Nebukadineza lwa khavili, “Yivi mwami, khuvoolele khutsi va khuli varumishi vovo malooro ka uloori; khulakhuvoolela shia kavoolanga.” 8 Nalwo lwa Mwami Nebukadineza yachipa, “Toto nakhamanya muchelitsanga khumala vwiyangu, shichila mumanyi ndi kamali khuviritsa, nako katsitsanga khwikholekha. 9 Niiva muliitsa khukhaywa khumbolela malooro kenako, voosi muliitsa khusalilitswa shilala. Muhuchilitsane khumbolela vuvehi khandi khungaatila lwa muli ni lisuuvilitsa ndi makhuva kanyala khukalukhana. Khulwa yako, mboleli malooro kenako, khandi manye ndi munyala khumbolela shia malooro kenako kavoolanga.” 10 Vababilonia vamuchipa, “Yivi mwami, mundu avulakhuho khulilova unyala khukhuvoolela ka wenyanga. Khali mwami avulakhuho wosi, ave wi tsingulu inoho nu vunyali wareevakhu vakhumu, valakuli, inoho Vababilonia vamukholele ka wenyanga. 11 Mwami Nebukadineza, likhuva lia ureevanga ukholelwi shilili litoro tawe. Mundu avulakhuho unyala khukhuvoolela yivi, nikakhali vanyasaye vakhamenyanga mu vandu tawe.” 12 Mwami Nebukadineza yali nu vurima khandi nava mululu, lwa yahulila ndio. Yahaana lilako ndi vandu vu vusitsa voosi mu Babilonia vamululwi. 13 Khulwa yako, lilako lialanditswa liu khwiira vandu vu vusitsa voosi; khandi nivakhava khuli vanyala khwiira Danieli nende veshie nivakhanyolwa. Nyasaye Yamanyinya Danieli shia Malooro Kavoolanga 14 Lwa Arioki, wali mwimilili wa vasikali valindanga Mwami Nebukadineza yasimukha natsia khwiira vandu vu vusitsa va Babilonia, Danieli yarumishila vucheli nende vusitsa natsia khuye. 15 Yareeva Arioki, “Shichila shina Mwami Nebukadineza ahaani lilako lilulu khuli lienelo?” Nalwo lwa Arioki yavoolela Danieli makhuva kenako koosi. 16 Danieli yasimukha natsia khu Mwami Nebukadineza nareeva aheelwi vwiyangu vu khwenya khumanya shia malooro kenako kavoolanga. 17 Nalwo lwa Danieli yatsia ingo wewe navoolelakhu valina veve Hanania, Mishaheli, nende Azaria makhuva kenako. 18 Yavavoolela vareeve Nyasaye wu mwikulu avalolele tsimbavasi khulu khuvavoolela makhuva kaviswa kenako, nikanyalikha khali vo vavuli khwiirwa halala na vandu vu vusitsa va Babilonia. 19 Danieli yamanyinywa mu malolo mu vutukhu vwenovo makhuva kaviswa khulondokhana khu malooro kenako; ma Danieli niyitsominya Nyasaye wu mwikulu. 20 Danieli yavoola, “Lira lia Nyasaye litsominywi mihika ni mihika, shichila vusitsa nende tsingulu ni vievie. 21 Neye ukalukhanyinya tsinyinga nende matukhu; yakululanga vami khurula khu visoko viavo yamihitsa vandi; achilanga vandu vu vusitsa vanyola vusitsa khandi ahaana vucheli khu vandu vali ni limanya. 22 Neye umanyinyanga havulavu vindu vikali viaviswa; wamanya kikholekhanga mu shisuundi khali vulavu nu vwevwe. 23 Nyasaye wa vakuuka vaanje, nivi wa nzitsominyanga nisanditsa, shichila nivi wamba vusitsa nende tsingulu. Nunundi umanyinyi havulavu ka khwali nu khureevi ukhukholele, lwa ukhumanyinyi ka khuvoolela Mwami Nebukadineza.” 24 Nalwo lwa Danieli yasimukha natsia khulola Arioki, wa Mwami Nebukadineza yali navoolele atsi khumulula vandu vu vusitsa oosi vva Babilonia. Yamuvoolela, “Uvuli khwiirakhu vandu vu vusitsa va Babilonia. Mbila khu Mwami Nebukadineza, nambula namuvoolela shia malooro keke kavoolanga.” 25 Nalwo lwa Arioki yavukula Danieli namuhila vwangu khu Mwami Nebukadineza; khandi navoolela Mwami Nebukadineza, “Nyoli mu Vayahudi vali mu vuhaambe mundu unyala khukhuvoolela yivi mwami shia malooro koko kavoolanga.” 26 Mwami Nebukadineza yavoolela Danieli (walaangwangwa lindi Beliteshaza), “Unyala khumbolela malooro ka nalola khandi shia malooro kenako kavoolanga?” 27 Danieli yachipa, “Yivi mwami, khali mundu avulakhuho mu vandu vu vusitsa, valakuli, vakhumu, inoho valoochi unyala khukhuvoolela makhuva kaviswa khulondokhana khu makhuva ka ureevanga umanye. 28 Navutswa khuliho na Nyasaye mwikulu, umanyinyanga havulavu makhuva kaviswa. Neye ukhuvoolele yivi Mwami Nebukadineza vindu viliitsa khwikholekha mumatukhu kitsanga. Malooro koko ka walola nukoni, nitsili tsinganakani tsia wali natsio nako yaka: 29 “Lwa yivi mwami wali nukoni, waloora makhuva khulondokhana khu vindu viliitsa khwikholekha mumatukhu kitsanga. Woyo umanyinyanga makhuva kaviswa ukhumanyinyi kaliitsa khwikholekha. 30 Mali khumanyinywa havulavu makhuva kaviswa kenako. Shikali shichila ndi nu vusitsa khuvira vandu vashili mwoyo tawe; navutswa khu yivi mwami umanye shia kavoolanga khandi kali mu mwoyo kwokwo. 31 “Yivi mwami, waloora nulola shimanyilu shiu musambwa kwi tsingulu. Shimanyilu shiu musambwa kwenoko shiali nu vulavu vunyishi, nishisinjile imbeli wowo; shiali shiu khurishitsa khuheenzakhu; 32 Murwi kwashio kwali kwalombwa khu itsahabu inyukhu yene; shiliru shiashio nende mikhono chiali nichialombwa khu ifetsa; shisiindi shiashio nende makulu viali vialombwa khu mukasa; 33 vilenje viashio viali vialombwa khu shivia; khandi viino viashio viali vialombwa khu shivia khandi khu litohi. 34 Lwa wali nushiheenzanga, lichina likali liarekuukha liene, vuchila khulumbwa; liasionoola vilenje vi shimanyilu shi shifwanani shialombwa khu shivia nende litohi. Liavunzulanyinya shifwanani shienesho mu vitonye viele. 35 Nalwo lwa shivia, litohi, mukasa, ifetsa nende itsahabu viavunzukhana mu vitonye, khandi nivikwa khuli ikhulio ya vilulanga mumatukhu ki shimiyu; ma vushindu vuchihuutsanyinya, vuchila khurikakhu shindu munyuma. Navutswa lichina liasionola shimanyilu shi shifwanani shienesho, liamanya nilikwa shikulu shikali muno, nishikhunikha shia havundu hosi khulilova. 36 “Nako malooro koko kenako. Khwenyanga khukhuvoolele yivi mwami shia malooro kenako kavoolanga. 37 Mwami Nebukadineza, nivi mwami wamihanga vami voosi. Nyasaye wu mwikulu wakhwamihitsa yivi, khandi wakhuha tsingulu, vunyali, nende luyali. 38 Wakhukhola khuva mwamihi wa vandu voosi khulilova, khandi wachila wamihanga khali tsinyama tsiosi nende manyonyi. Nivi mukali wi itsahabu. 39 Vwamihi vundi vuliitsa khurulila khandi vulivukula vwiyangu vu vwami vwovwo, navutswa vuliitsa khuvula khuva ni tsingulu khuli vwovwo. Nikamali khwikholekha kario, vwami vwa khavaka vusasanyinywangwa khu mukasa, vuliitsa khwamiha shia havundu hosi mu shivala. 40 Khuliitsa khuvaho nu vwamihi vwa khane, navwo vuliitsa khuva ni tsingulu khuli shivia shisiavulanga nishisionola shia shindu shiosi. Vwamihi vwenovo vuliitsa khusiavula nu khusionola vwamihi vwaliho muliraanga. 41 Khuli lwa walola vilenje nende viino vialolekhanga khuli litohi khandi khuli shivia, vwami vwenovo vuliitsa khwavukhanamu. Vuliitsa khuvakhu havundu handi ni tsingulu khuli shivia, khuli walola shivia shiatsukana ni litohi. 42 Khuli lwa viino vialolekhanga khuli shivia, khandi khuli litohi kamanyinyanga ndi vwami vuliitsa khuvakhu ni tsingulu khandi khuvakhu nu vuteteshele. 43 Khuli lwa walola shivia nishitsukani ni litohi, kamanyinyanga ndi vandu valiitsa khuhila vakhali khurula mu vandu vi tsimbia tsindi; navutswa shivaliitsa khuhaambana tawe; shichila shivia shishinyala khutsukana ni litohi tawe. 44 Mumatukhu ka vami venavo vamiha, Nyasaye wu mwikulu aliitsa khuraanjitsa vwami vuliitsa khuvula khutivitswa, inoho vandu vandi shivaliitsa khurikala khwamiha mu vwami vwenovo tawe. Vwami vwenovo vuliitsa khutivitsa vwami vwenovo vwosi, khandi vuliitsa khuvaho mihika ni mihika; 45 khuli walola lichina liarekuukha liene khurula mu shikulu vuchila khulumbwa, khandi nilisionola shivia, mukasa, litohi, ifetsa nende itsahabu. Nyasaye Uli Ikulu khu Viosi umali khukhumanyinya havulavu yivi mwami vindu viliitsa khwikholekha mumatukhu kitsanga. Malooro koko ni katoto, khandi shia malooro kenako kavoolanga shinyala khusuuvilwa.” Khuli Mwami Nebukadineza Yaha Danieli Vihanwa 46 Nalwo lwa Mwami Nebukadineza yinama hasi, nasikamila Danieli, khandi nahaana lilako ndi shihanwa shi imu nende vubani vihaanwi khu Danieli. 47 Mwami Nebukadineza yavoolela Danieli, “Ni kilikali, Nyasaye wowo ali ni tsingulu tsinyishi khuvira vanyasaye vandi voosi; neye Nyasaye wa vami voosi, khandi avoola havulavu vindu viaviswa viosi, shichila umali khumbolela havulavu makhuva khulondokhana khu vindu viaviswa yivi.” 48 Nalwo lwa Mwami Nebukadineza yarovola Danieli khusinjilila shisoko shiu luyali; namuha vihanwa viu vukuuli vululu. Yamuha vunyali vu khusinjilila shia havundu hosi mu lusomo lwa Babilonia, khali namurovola khusinjilila vandu vu vusitsa voosi vamenyanga Babilonia. 49 Danieli yareeva Mwami Nebukadineza nayaanza amukholelekhu ka yenyi. Nalwo lwa Mwami Nebukadineza yarovola Shadaraka, Meshaka, nende Abedinego khusinjilila mihinzilu chiosi chia kholekhanga mu lusomo lwa Babilonia. Danieli yatsililila khumenya mu inzu yu vwami. |
© The Bible Society of Kenya, 2013
Bible Society of Kenya