Markus 12 - Núúboòd Gú'dúgke Puu Sambə́ Nwɔŋú bìá

Nɛ́b in bə̀ laàm vaksə́ bəd zagəmá

¹ Nyàm nə́ŋ̀, Yéésù gám nwɔŋ kə̀ zagəmú, bàà bə̀: «Ìì kìì zagəm ɔ̀d nə́ŋ̀á' Nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ làm lɛsá, ləg téé luùm bərá, bít vóó kúnú. Páá nagə̀l téé yɛb bə̀ sɛbm̀má, kùd zɔ̀ŋ aa nɛ́b lɛ' bə̀ nwáàn bəd bə̀ dá kuùm bəroó. Bòórú gə́, pà' pii lɛ' rə nɛ́b lɛ' bə̀ laàm bəd naú, bít zá' ɛ̀m sɛ̀ɛ́ná.

² Sɛŋ aa téé yɛb ú' rə, tùmà nɛ́d tù' bə̀ ma'ǹ nə́ŋ̀, nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəd səǹ lɛsú, boò pii bəǹnà téé yɛb obəǹ bìá.

³ Nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəd sə̀d kò' bə̀ zìbə̀ kúnú, bít nìŋ bə̀ bí'ùwà nɛɛ̀n tɛdńní.

⁴ Nɛ́d lɛ' bə̀ tùm kɔ̀'váàn nə́ŋ̀ ɔ̀d sɔ̀ŋ, nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəd sunú. Nɛ́b aa yée zìb bə̀ là'ù yíləsá, bít bə̀ dúù kúnú.

⁵ Tùm kɔ̀'váàn nə́ŋ̀ ɔ̀d sɔ̀ŋ, oò gə́, bə̀ lò'ù biní. Bít tùm kɔ̀'vɔ̀ɔ̀m zùúm kambəd sɔ̀ŋ, ìì zìb bə̀ kúnú, bít ìì lòd kambəd kúnú.

⁶ Nɛ́ŋə̀ aa nyɛ́rə̀ rə, wàà í'sɛ̀lbə̀ oòra. Tùmə̀ nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəd sunú, bàà: ‹Wàà mə́ gə́, bə̀ dáù kíìn ləənàá.›

⁷ Zá nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəd ìì gám boò bòdba, ìì bàà: ‹Ìì ɛ̀ga, oòra dá sə̀n valligə̀ líínàá; ìì yaà zìb báà lo'ǹnə̀ kúnú, bán sə̀n valligə̀ líínàá.›

⁸ Bə̀ kò'ù kúnú, bə̀ lò'ù kúnú, bít pà' bə̀ lɛ́' si' oòrə lɛ' kàrú.

⁹ «Bít Yéésù dɛ̀d bə̀ sɔ̀ŋ: ‹Nɛ́d lɛ' bə̀ gə́, dá níì ma'ǹ gú? Nɛ́d lɛ' bə̀ dáà kíìn yaanàá, yaà dá nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ bəraa rə kíìn loràá. Bít dá lɛ' oòrə piìn nɛ́b tù' bə̀ ma'ǹ kambəd naú.

¹⁰ Íí gád nwɔŋ aa Núúboòd Gìdń bàà yée sínì? Bəŋ aa nɛ́b wúl bə̀ wə'ǹ bəd làà bə̀ lɛ́' kàrú rə, bít yaà bíl bəŋ yíl bə̀ yàá.

¹¹ In aarə, Báátììkpɛ̀ŋ tùsá, bít aarə, obə́n núùrú gə́, inwulubìá!› »

¹² Yahudu bəd sàà Yéésù ko'ǹmbìá. Bə̀ gàb yàá, Yéésù nàà zagəm aarə obənə́ yílú. Zá ìì nùù nɛ́b zùúmá. Kə̀ taàbìá, zá' ɛ̀m ìì dààù taá.

Ba'káám nwɔŋá

¹³ Kàanyée gə́, Yahudu bəd nɛ́b gbàád tùm Farisa bəd gə̀b kamá, kə̀ Hirudus nɛ́b bəd tá, Yéésù sunú. Bə̀ í' Yéésù nwáàn ko'ǹmbə̀ kə̀ mwɔŋ oò bəraa gám gú' bəroó.

¹⁴ Bə̀ yaà oò sunú, bə̀ bàà: «Nɛ̀ná, bə́ gàb yàá, ám gə́, ń nɛ́ŋə̀ wɔ̀ɔ̀làá. Ń nùù in aa nɛ́b bəd tə́ seèl ám yílú rə gá. Kàandə, ám gə́, ɛ̀g ḿ bé' nɛ́b bəd kə̀ si' kúrú gbaarú bə̀ ní gá. Ɛ̀g ń də́' nɛ́b bəd kóólé nə́ŋ̀ní. Zá ń sán nɛ́b bəd nwɔŋ sɔ̀ɔ̀n tə́ nɛɛ̀n aa Vɛnɛ́b bàà boò kùm dú rə yílú. Vɛnɛ́b indaŋ̀mbə̀ bààì, báà káá gààd gbà'á Roma bə̀ ba'káámì?» Báà káá kínì, kóó báà káá síì?

¹⁵ Zá zɔ̀ŋ aa Yéésù gàb gú' bàrə̀b nwɔŋ boò yée gə́, bàà bə̀: «Kə̀ níìbə̀ íí í' mə́ taà gúdǹ ko'ǹmbə̀ kə̀ gɔ̀'wà gú? Ìì àà máà ba' lɛ̀ɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ zɔ̀ŋə, máà ɛ̀g bə́ŋ̀ gè!»

¹⁶ Bít bə̀ ààùwà ba' lɛ̀ɛ́ŋwà nə́ŋ̀. Yéésù dɛ̀d bə̀: «Nyìsə̀ aa bə wərə̀, kə̀ nə́gə́l aa ìì bád bə yérə tá, nɛ́ɛ̀réè bə̀ gú?» Kè' bə̀ í', bə̀ bàà: «Gààd gbà'á Roma bìá.»

¹⁷ Kàanyée gə́, Yéésù bàà: «Ogə́ tə́ kàangə́, ìì káá gààd gbà'á Roma bə̀ in aa tə́ oò bə̀ roó. In aa tə́ Vɛnɛ́b bə̀ rə kɔ̀, ìì káá Vɛnɛ́bá.» Bít nwɔŋ aa kè' í' bə̀ rə, kò' bə̀ yíl yàá.

Yéésù kè' í' nwɔŋ nə́ŋ̀, díímke val bəd bə̀ yílú

¹⁸ Kàanyée gə́, Saduki kambəd yaà Yéésù sunú. Saduki bəd də, nɛ́b aa bə̀ bàà val bəd díím kɔ̀ gá roó. Bə̀ dɛ̀d Yéésù,

¹⁹ bə̀ bàà: «Nɛ̀ná, Musa bád dàà bə́ nwɔŋ aa yóo: ‹Dáà nɛ́ŋ váàndo vàd dàà kéèn yàá, kə̀ wàà naà síngə́, kudvɛɛ̀l oò oò pà' kéèn də kúnú, lɛ̀b oò pii níí oò wàá.›

²⁰ Kə̀ aakíin də, nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəd boò nə́ŋsínà, báá nə́ŋ̀ní, nà'á nə́ŋ̀ní. Wàà éèn də̀gə̀ də̀gə̀ bə̀ pà' kéèn gə́, bít val kò'ù kúnú, lɛ̀b dàà wàà sé.

²¹ Wàà nə́ŋ̀ aa zəgə̀ rə, yaà pà' val kéén aa níí oò dàà roó. Bít oò kɔ̀ val kò'ù kúnú, dàà wàà sé. Nɛ́ŋə̀ toorúb də kɔ̀, yaà mà' kàani.

²² Bít nɛ́b aa boò nə́ŋsínà yée bə̀ pà' wàà kéèn aarə yàá, zá nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má lɛ̀b dàà wàà sé. Boò kóólé, val kòd bə̀ gə́, nɛ́ŋ kéèndo rə kɔ̀ val yaà kò'ù taá.

²³ Sɛŋ aa díímke valú bə̀ bərə gə́, nɛ́ŋ kéèndo aarə dá kuùm nɛ́ɛ̀réè kéèn gú? Kə̀ aakíin də, nɛ́b aa nə́ŋsínà yée kóólé, bə̀ pà'ùwì yiilú!»

²⁴ Yéésù bàà: «Íí zíŋì gbàákù, íí gàb Núúboòd Gìdń bəd nwɔŋ sé. Íí gàb Vɛnɛ́b kpɛŋsɛ́l sín kɔ̀.

²⁵ Kàandə, sɛŋ aa bə̀ dá díìm valə́ rə, nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bərì pà'àl kɛ́ɛ̀m gá, nɛ́b kɛ́ɛ̀m bəd kɔ̀, ìì pà'àl vɔ̀ɔ̀m gá. Zá bə̀ dá kuùm kə̀ malaika lɛgə́ paà bə̀ bəd kíni.

²⁶ Val bəd nwɔŋ, kə̀ díímke valə́ bə̀ nwɔŋ tə́ gə́, íí gád Musa núúboòd aa gám nwɔŋ téé walág yílə́ rə sínì? Núúboòraa rú wərə̀ rə, bə̀ Vɛnɛ́b bàà Musa: ‹Máára mə́ kùmsə̀n Abraham Vɛnɛ́bá, Isiyaku Vɛnɛ́bá, bít kə̀ Yakubu Vɛnɛ́bá.›

²⁷ Vɛnɛ́b də, val bəd Vɛnɛ́b gá, zá nɛ́b galə̀ bəd bìá. Íí zíŋì gbàákù.»

Vɛnɛ́b indaŋ̀mbə̀ aa kàn nɛɛ̀n kə̀ pɛ̀sə́ roó

²⁸ Sɛŋ də bərə, nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ nə́ŋ̀ wərà, kìì nwɔŋ aa ìì nyá' rə yàá. Bé' Yéésù kè' í' Saduki bəd gə̀b nwɔŋì nyɛdkè. Kə̀ taàbìá, ɛ̀m yaà dɛ̀d taà Yéésù ra: «Indaŋ̀mbə̀ déè kànsə̀n kə̀ pɛ̀sə́ gú?»

²⁹ Yéésù kè' í'ù: «Aa yée kùmsə̀n indaŋ̀mbə̀ aa kàn kə̀ pɛ̀sə́ roó: ‹Aíra íí nɛ́b Israila bìá, ìì zɛ̀ŋ túŋá! Báá bə́n Tììkpɛ̀ŋ Vɛnɛ́b kùmsə̀n Báátììkpɛ̀ŋ nə́ŋgùmá.

³⁰ Ǹ í' Báá ḿ Tììkpɛ̀ŋ Vɛnɛ́b, kə̀ tɛ́m ḿ tə́ kóólé, kə̀ nyì' ń tə́ kóólé, kə̀ inselké ń tə́ kóólé, bít kə̀ kpɛŋsɛ́l ń tə́ kóólé.›

³¹ Aa yée kùmsə̀n indaŋ̀mbə̀ iirúb aa bàgə̀ roó: ‹Ǹ í' ɔ̀dnə́ŋ̀ ń da, kə̀ nɛɛ̀n aa ń í' yíl ámbə̀ rə kíin.› Indaŋ̀mbə̀ nə́ŋ̀ ɔ̀d kàn aa bəraa yée sé.»

³² Nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ bààù: «Sɔ̀ɔ̀nkèá, Nɛ̀ná! Ḿ bàà nwɔŋ sɔ̀ɔ̀ná' Vɛnɛ́b kùmsə̀n Báátììkpɛ̀ŋá, oò nə́ŋ̀ní. Tə́ oò nə́ŋ̀ní, ɔ̀d sɔ̀ŋ sé.

³³ Nɛ́ŋə̀ oò í' Vɛnɛ́b kə̀ tɛ́m oò tá, kə̀ nyì' oò tá, kə̀ kpɛŋsɛ́l oò tə́ kóólé, bít oò í' ɔ̀dnə́ŋ̀ oò kìínmbə̀ yíl oò bə̀ kíni. Bagǹmbə̀ indaŋ̀mbə̀ bəraa iirə yée, sɔ̀ɔ̀n kànsə̀n kə̀ inzanzáàn bəraa bə̀ tə́ Vɛnɛ́b luùn piìn doó, bít kə̀ sadaka kam bəraa nɛ́ŋə̀ dá Vɛnɛ́b piìn də tə́ kóólé.»

³⁴ Yéésù bé'ù kè' í' nwɔŋ kə̀ ingabké yée gə́, bààù: «Ń zɔ̀ŋ bùúd kə̀ Vɛnɛ́b gààd sé.» Bít nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má bɔ̀b kpɛŋsɛ́l oò bə̀ nwɔŋ dɛdǹmbə̀ sɔ̀ŋ sé.

Krístù kùmsə̀n Báátììkpɛ̀ŋá

³⁵ Yéésù tə́ nɛ́b bəd Vɛnɛ́b nwɔŋ baàn dáàn kə̀ númú, láŋsə́ wúu yée gə́, dɛ̀d bə̀: «Ééleè nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ bəd bàà taà, Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd kílə́m yílə́ rə, dá taà kuùm Dauda wàà gú?

³⁶ Dauda kə̀ yíl oò bìá, Nwul Gìdń pìì oò rú gə́, bàà: Báátììkpɛ̀ŋ Vɛnɛ́b bàà báá mə́ Tììkpɛ̀ŋ: ‹Yaà ǹ kùm zɔ̀ŋə máá nɛɛ̀n váànú, bɔ̀b máà bí' ɔ̀dmáàn ń bəd zɔ̀ŋ dun bə̀ ná'ǹ ń bə zé.›

³⁷ Dauda kə̀ yíl oò bə̀ má, dɛ̀d Krístù: ‹Báátììkpɛ̀ŋá.› Kə̀ aakíin də, ééleè Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd kílə́m yílə́ rə, dá taà kuùm Dauda wàà gú?» Bít nɛ́b zùúm bəd zɛ̀ŋ Yéésù nwɔŋ aarə kə̀ tɛ́m làmkèá.

Ìì gú' yíl íí kə̀ nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ bərá

³⁸ Yéésù dìì bə̀ in sáànmbə̀ ní, bàà: «Ìì gú' yíl aí bìá, ìì lúŋ nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ bəd sí. Boò gə́, bə̀ í' gəə̀lǹmbə̀ kə̀ dàál gbàád bərá. Bə̀ í' nɛ́b bəd boò dɔ̀m bənə́ lumùrú, nɛ́b zùúm tə́ŋú.

³⁹ Bə̀ wə́ə́ì Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú gə́, bə̀ í' kuùmbə̀ téé sɔ̀ɔ̀n aa númú rə ba. Bə̀ wə́ə́ì zɔ̀ŋ in bə̀ líìnnú, nɛ́b zùúmú gə́, bə̀ í' kuùmbə̀ nɛ́b yíl bə̀ bəd zɔ̀ŋ ba.

⁴⁰ Nyá' kè' bə̀ sáá sə̀n in bəraa val kɛ́ɛ̀m bəd kə̀ naà roó. Bə̀ í' Vɛnɛ́b nyɛɛ̀m búúdǹmbìá, bɔ̀b boò ɛ̀g bənə́ kìínmbə̀ nɛ́b sɔ̀ɔ̀n bəd kíin. Vɛnɛ́b fág dá bə̀ búúd nwuukè gbà'á piinàá!»

In aa val kéén nə́ŋ̀ pii Vɛnɛ́b doó

⁴¹ Yéésù kùm də́' gbə̀' kə̀ zɔ̀ŋ aa pii bə̀ sáá ba' bə láŋsə́ wúu roó, ɛ̀g nɛɛ̀n aa nɛ́b zùúm bəd yaà ìì tə́ ba' páàllə́ roó. Nɛ́b gbaŋə̀ bə̀ bəd zùúm, ìì pál ba' gbàákù.

⁴² Val kéén nə́ŋ̀ búúd bə̀ yaà wə́ə́ kɔ̀, ɛ̀m yaà páá ba' lɛ̀ɛ́ŋə̀ yɛb iira, də́ŋ súlè nə́ŋ̀ sínmá.

⁴³ Kàanyée gə́, Yéésù dɛ̀rà nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd, bít bàà bə̀: «Mə́ tə́ ii kíìn baanàá, aarə nwɔŋ sɔ̀ɔ̀ná; nɛ́b zùúm bəraa yaà ìì pál ba' yée, nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má páá də́ŋ kə̀ val kéén búúd bə̀ aa sé.

⁴⁴ Nɛ́b aa kóólé, ìì pál, nyɛ́d bə̀ tə́ zùúm. Zá nɛ́ŋ kéèndo búúd bə̀ aa gə́, páá bɛ́' aa kə̀ naà roó, aa kò' naà in bə̀ líìn də gə́ kóólé.»