Luka 9 - Núúboòd Gú'dúgke Puu Sambə́ Nwɔŋú bìá

Yéésù tùm nɛ́b sáànmbə̀ bəd kób zè iira

¹ Yéésù wál nɛ́b sáànmbə̀ bəd kób zè iira, bít pii bə̀ kpɛŋsɛ́l kə̀ váàndo nwul vaksə́ bəd bə̀ niŋ̀ kóólé, bít kə̀ nɛ́b bəd si' gáŋ̀mbə̀ marú.

² Bítsɔ̀ŋ tùm bə̀ dá boò ùd nɛ́b bəd Vɛnɛ́b Gààd nwɔŋá, bít boò gáŋ nɛ́b bəd si' marú.

³ Bàà bə̀: «Ìì pà' in nə́ŋ̀má naà sɛ̀ɛ́n kpaŋ̀ bə̀ sí. Ìì pà' gbà' naà sí, ìì pà' dìg naà sí, ìì pà' inlíìnmbə̀ naà sí, sínkɔ̀ ba' naà sí. Kóó nɛ́ɛ̀réè, oò pà' gɔ̀' iirə sí.

⁴ Zɔ̀ŋ aa ìì kè' ii bərə gə́ kóólé, ìì kùm ligə̀ rə rú ní, sɛŋ ɛɛ̀mbə̀ íí yaà oò wə́ə́ zé.

⁵ Zɔ̀ŋ bəraa nɛ́b bəd məə ii ke'ǹmbə̀ bərə gə́ kóólé, vúg ìì dàà bìl lə kúnú. Ìì dì' yɛ́b məsə́g aa aí dun bərə kúnú' Aarə dá bə̀ i'ǹ gə́, in aa ìì mà' rə invaksá.»

⁶ Nɛ́b sáànmbə̀ bəd ɛ̀m dá bə̀ gəə̀l bìl bərú kóólé. Bə̀ bàà nɛ́b bəd Nwɔŋ Puu Sɔ̀ɔ̀nkèá, bít zɔ̀ŋ gə́ kóólé, bə̀ gáŋ nɛ́b bəd marú.

Hirudus tɛ́m nyágə́l yàá

⁷ Sɛŋ də, gààd Hirudus dɛ̀d kìì in bəraa taà rə kóólé. Gàb in aa dá seèl lə sé. Kàandə, nɛ́b kambəd bàà: «Yohana nɛ́d baptisma bə̀ piìn díímà sùnú.»

⁸ Nɛ́b ɔ̀d kam bàà: «Aarə Eliya yaà vúg sùnú'» Nɛ́b kambəd sɔ̀ŋ bàà: «Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəraa nyàamdoorú rə, nə́ŋ̀ boò tə́ŋú, díímà sə̀n valú.»

⁹ Zá Hirudus bàà: «Mə́ və̀d Yohana yílə yàá' Nɛ́ŋ váàndo aa mə́ kìì bə̀ tə́ nwɔŋ zùúm bəd gáàm oò yílə́ yée gə́, nɛ́ɛ̀réè gú?» Bít líb sàà Yéésù bé'ǹmbìá.

Yéésù zàn nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəd laa núnà zɔ̀ŋ laa iira zè kób

¹⁰ Yéésù gbantumsə̀ bəd kidbíd yaà bə̀ ùd Yéésù in bəraa bə̀ mà'à rə kóólé. Yéésù pú' ɛ̀m bə̀ kə̀ naú, bít pɛd dá bə̀ kùm boòní, Bɛdsaida bìlú.

¹¹ Zá nɛ́b zùúm gàb naàní, bít bə̀ bàgə̀ bòórú. Yéésù kè' bə̀ duná, ùd bə̀ Vɛnɛ́b Gààd nwɔŋá, bít gáŋ nɛ́b aa kə̀ mad naú, bə̀ í' súùnmbə̀ rə sisá.

¹² Zɔ̀ŋ aa nyàm tə́ piìn naà kàangə́, nɛ́b sáànmbə̀ bəd kób zè iira, bə̀ gbarà Yéésù sunú, bít ìì bààù: «M̀ bàà nɛ́b zùúm aa boò ɛ̀m kíìn bìlú, kə̀ bìl yɛb fɔ̀gú bə̀ rú, dá boò sàà inlíìnmbìá, kə̀ zɔ̀ŋ ləə̀nmbìá. Kàandə, zɔ̀ŋ aa bə́n kuùmbə̀ yérə, tə́ fɔ̀gú.»

¹³ Zá Yéésù bàà bə̀: «Ìì pii bə̀ inlíìnmbə̀ kə̀ yíl aí bə̀ ní.» Kè' bə̀ í'ù: «Bə́ tə́ kə̀ bə̀rɛ́d naà núnà, kə̀ díb iirə ní. Ń í' ɛ̀m dá báà lɛ́bà inlíìnmbə̀ nɛ́b zùúm aa bə̀ kóóléì?»

¹⁴ (Nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəraa wərə̀ sɛŋ də rú rə, mà'ì laa núnà zɔ̀ŋ laa iira zè kób.) Yéésù bàà nɛ́b sáànmbə̀ bəd: «Ìì kúm bə̀ kə̀ gə̀b gə̀bá. Gə̀b gə́ kóólé oò kùm kə̀ nɛ́b bəd laa iira zè kób.»

¹⁵ Nɛ́b sáànmbə̀ bəd mà' nɛɛ̀n aa Yéésù bàà bə̀ rú roó. Bə̀ kúm nɛ́b bəd kóólé yɛ́b ba.

¹⁶ Yéésù pà' bə̀rɛ́d bəraa núnə̀ roó, kə̀ díb bəraa iirə rə tá, zá' núù lɛgə́ paà gə́, bít mɔ̀' Vɛnɛ́b inlíìnmbə̀ bəraa rə bòórú. Bítsɔ̀ŋ, wèè bə̀rɛ́d bərá, pii nɛ́b sáànmbə̀ oò bərá, bít nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd kɔ̀ ìì gààm nɛ́b zùúm bərá.

¹⁷ Nɛ́b bəd kóólé, bə̀ líí yàá, bít líí bə̀ wùb bəd yàá. Bít pú' ìì nyí' welké bəraa nyɛ́d də, pìlə̀m kób zè iira.

Piyɛr bàà vú' gə́, Yéésù kùmsə̀n Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd kílə́m yílə́ roó

¹⁸ Nyàm nə́ŋ̀ Yéésù tə́ Vɛnɛ́b nyɛɛ̀m oò nə́ŋ̀ní, nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd dá bə̀ bɔ̀bə̀ wərà. Yéésù dɛ̀d bə̀: «Íí kìì nɛ́b bəd gám tə́ leè máá yílə́ gú?»

¹⁹ Nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd kè' bə̀ í'ù: «Nɛ́b kam bàà, ń Yohana nɛ́d baptisma bə̀ piìn da. Nɛ́b kambəd kɔ̀ bə̀ bàà, ń Eliya ra. Bít nɛ́b kam kɔ̀ bə̀ bàà gə́, Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəraa nyàamdoorú rə, ń nə́ŋ̀ boò tə́ŋú, díímà sə̀n valú.»

²⁰ Yéésù dɛ̀d bə̀: «Zá aí gə́, íí bàà mə́ nɛ́ɛ̀réè gú?» Piyɛr kè' í' bàà: «Ámda ń kùmsə̀n Nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b tɔ̀bə̀ gààd kílə́m yílə́ roó.»

Yéésù tə́ val nwɔŋ oò baanàá, kə̀ díímke oò valú

²¹ Yéésù bàà bə̀ nwɔŋ aa kə̀ kpɛŋsɛ́lá, boò bàà nwɔŋ aarə nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má sí.

²² Yéésù dìì nwɔŋ ɔ̀d kambəd baànmbə̀ sɔ̀ŋ: «Nɛ́ŋə̀ aa bə̀ dɛ̀rə̀ Nɛ́ŋ Váàndo Wàà rə, dá búúd bé'ǹ gbàákù. Dam bərá, kə̀ nɛ̀n indaŋ̀mbə̀ bərá, bít kə̀ láŋsə́ gààd bəd tá, məə bə̀ dáù kíìn daanàá. Bə̀ dáù kíìn lo'nàá. Sɛŋ toorə bə gə́, dákíìn díìm valú.»

²³ Bít Yéésù dìì bə̀ baànmbə̀ boò kóólé: «Nɛ́ŋə̀ aa í' mə́ì bagǹmbə̀ rə, oò dàà yíl oò bə̀ seèlǹmbìá. Oò pà' téélɛŋké oòra, bít oò bàg mə́ kúnú.

²⁴ Kàandə, màn aa í' gɔ̀ŋsə́ oò súùnmbə̀ rə, dáù kíìn bɔ̀'nàá. Zá màn aa dá gɔ̀ŋsə́ oò bɔ̀'ǹ máá bə̀ bagǹmbə̀ rə, dá gɔ̀ŋsə́ aa bɛ́d bə gá rə bɔbàá.

²⁵ Níì dá sə̀n nɛ́ŋə̀ gbá'ǹ gú, dáà bɔ̀b in bəraa zɔ̀ŋə yɛ́b bərəì kóólé, bít bɔ̀' gɔ̀ŋsə́ oòì gə́ roó?

²⁶ Nɛ́ŋə̀ nùù sə́ə́mnúùì kə̀ máára bít kə̀ nwɔŋ mə́ bəd gə́, kə̀ aakíin də, nɛ́ŋə̀ aa bə̀ dɛ̀rə̀ Nɛ́ŋ Váàndo Wàà rə kɔ̀ dáù sə́ə́mnúù nuùn, sɛŋ aa dáà bídǹnà kaŋsɛ́l laa nyɛdkè oò rú, Báá oò kaŋsɛ́l laa nyɛdkè rú, bít kə̀ malaika gìdń bəd kaŋsɛ́l laa nyɛdkè rú roó.

²⁷ Mə́ tə́ ii kíìn baanàá, aarə nwɔŋ sɔ̀ɔ̀ná, nɛ́b kam tə́ zɔ̀ŋə, bə́ŋ̀ val dá bə̀ kodǹ gə́, bə̀ dá bé'ǹ gə́, Vɛnɛ́b ləə gààd tə́ kúnú.»

Yéésù ì' kaŋsɛ́l oò nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd núùrú

²⁸ Sɛŋ taà nə́ŋsínà, Yéésù gám bɛ́' nwɔŋ aa kə̀ aakíin gə́, pà' Piyɛr ra, Yohana ra, kə̀ Yakubu ra, bít bə̀ na' kɔ̀l wàà yílú, Vɛnɛ́b nyɛɛ̀mbìá.

²⁹ Sɛŋ aa tə́ Vɛnɛ́b nyɛɛ̀m də, gbə̀' oò pɛ́n yàá, bít gɔ̀' oò bəd yaà kùm zé biíd tál.

³⁰ Kə̀ nwɔŋ aa nuù yée kíinní, ìì bé' nɛ́b vɔ̀ɔ̀m bəd iira, bə̀ vúgə́là kàan bùúd, ìì dìì wərà, ìì tə́ nwɔŋ gáàm kə̀ Yéésù ra. Nɛ́b aarə, Musa ra, kə̀ Eliya ra.

³¹ Yaà bə̀ ì' yíl boò Vɛnɛ́b kaŋsɛ́l laa nyɛdkè rú. Bə̀ tə́ nɛɛ̀n aa Yéésù dá tù' oò dáàn ma'ǹ dú, kə̀ val oò bə̀ ko'ǹmbə̀ Urusalima bìlə́ rə nwɔŋ oò gámàá.

³² Piyɛr kə̀ nɛ́b aa kùm kə̀ oò tə́ rə tá, ìì ləə ləəm yàá. Zá ìì lɛ́m gə́, ìì bé' Yéésù kaŋsɛ́l laa nyɛdkèá, bít kə̀ nɛ́b iirúb bəraa dìì kə̀ oò tə́ rə tá.

³³ Sɛŋ aa nɛ́b aa ìì sɔ̀d Yéésù záàn daànmbə̀ rə, Piyɛr bààù: «Nɛ̀ná, tə́ sɔ̀ɔ̀ní obə́ bə̀ kuùmbə̀ zɔ̀ŋə. Bá dìí kudǹ toora, nə́ŋ̀ ám bìá, nə́ŋ̀ Musa bìá, bít nə́ŋ̀ kɔ̀ Eliya bìá.» (Bàà kə̀ aakíin də, kàandə, gàb nwɔŋ aa dá baàn də sé.)

³⁴ Zɔ̀ŋ aa tə́ nwɔŋ gáàm kàangə́, mɔb yaà kág bə̀ boò kóólé, kə̀ nyìsə̀ oòra. Mɔb yaà tə́ bə̀ kágǹ kə̀ nyìsə̀ oò kàangə́, nɛ́b sáànmbə̀ bəd də́dǹ mà' bə̀ yàá.

³⁵ Bə̀ kìì pə̀gə̀lib nwɔŋ vúgà mɔbú, bàà: «Màn aa yée Wàà mə́ra, sàà mə́ zígə̀wà sùnú. Ìì zɛ̀ŋ nwɔŋ oò kúnú!»

³⁶ Bòórú pə̀gə̀lib nwɔŋ aa taà gə́, bə̀ bé' Yéésù dìì sə̀ní oò nə́ŋ̀ní. Nɛ́b sáànmbə̀ bəd bə̀ kùm bəd dìímsə̀ní, in aa bə̀ bé' rə bòórú. Bít sɛŋ də, bə̀ ùd in aa bə̀ bé'à yérə kóó nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀má sé.

Yéésù gáŋ wàà nə́ŋ̀ kə̀ nwul vaksə́ naà sisú

³⁷ Nwúndù rə, bə̀ símà kɔ̀l yílú, bít nɛ́b zùúm yaà sáŋ kə̀ Yéésù kpaŋú.

³⁸ Nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ zá' pí' kpə̀ə́ǹ páànmbə̀ nɛ́b zùúm tə́ŋú, bàà: «Nɛ̀ná, mə́ tə́ n kíìn nyɛɛmàá, ɛ̀g m̀ bé' bə́ŋ̀ wàà máà búúd ge; kàandə, aarə wàà nə́ŋgùm mə́ra.

³⁹ Nwul vaksə́ nə́ŋ̀ kò'ù kúnú, bít kə̀ nwɔŋ aa nuù yée kíinní, mà'ù páá kpə̀ə́ǹá, zìgə̀rə̀ kə̀ kpɛŋsɛ́lá, mà' vúŋ̀ fùgsɛ́l gú' ba, bít vɔ̀gə̀lə̀ vaksə́ bìá. Zá' dáù daàn gə́, kə̀ gbò'kèá.

⁴⁰ Mə́ nyɛ̀m nɛ́b sáànmbə̀ ḿ bəd nìŋ boò vúŋ nwul vaksə́ aarə kúnú, zá ìì bánə̀ niŋ̀ vúŋ̀mbə̀ sé.»

⁴¹ Yéésù kè' í', bàà: «Íí nɛ́b luùm bəraa íí bàg Vɛnɛ́b sín yóo! Sɛŋ leè má taà kuùm kə̀ aí tə́, íí dá mə́ taà bagǹ gú? Má ii sidǹ dá wə́ə̀n sɛŋ déè bə gú? Ìì àà máà wàà rə zɔ̀ŋə.»

⁴² Zɔ̀ŋ aa wàà rə tóò gbadǹnà naà gə́, nwul vaksə́ pà' lɛ́'ù yɛ́b ba, bít zìgə̀rə̀ kə̀ kpɛŋsɛ́lá. Zá Yéésù gám nwul vaksə́ nwɔŋ kə̀ kpɛŋsɛ́lá, gáŋ wàà rə sisá, bít bí'ù kíìn báá oò sunú.

⁴³ Bít Vɛnɛ́b kpɛŋsɛ́l gbà'á aa ì' yée, kò' nɛ́b bəd kóólé yíl yàá. Zɔ̀ŋ aa in aa Yéésù mà' yée, kò' kóó nɛ́ɛ̀réè yíl kàanyée ní, Yéésù bàà nɛ́b sáànmbə̀ oò bəd:

Yéésù bàà zəg val nwɔŋ oòra, kə̀ díímke oò valú

⁴⁴ Kìì ìì kùd nwɔŋ aa mə́ tə́ ii baàn bə́ŋyée rə kíìn sɔ̀ɔ̀nkè: «Kò' bə̀ dá nɛ́ŋə̀ aa bə̀ dɛ̀rə̀ Nɛ́ŋ Váàndo Wàà rə dáàn piìn nɛ́b bəd nɛɛ̀n tɛ́mú.»

⁴⁵ Zá bə̀ kìì nwɔŋ aarə nwɔŋ wàà lɛ̀ɛ́ŋə̀ oòrə sé. Nwɔŋ wàà lɛ̀ɛ́ŋə̀ oòrə, mə́' bə̀ tə́ kúnú, bít boò kɔ̀ də́dǹ mà' bə̀ kíìn Yéésù nwɔŋ aarə dɛdǹmbìá.

Nɛ́ɛ̀réè kùmsə̀n nɛ́ŋ gbàáro gú?

⁴⁶ Kàanyée gə́, nɛ́b sáànmbə̀ bərì pìì nwɔŋ nyá'ǹmbə̀ boò bòdba, bɔbm̀ gabm̀bə̀ nɛ́ŋ gbàáro aa boò tə́ŋə́ roó.

⁴⁷ Yéésù gàb in aa ìì sèl lə yàá. Kàanyée gə́, pà' wàà bɛ̀ŋ́sə̀wà nə́ŋ̀, zíg oò kàd ba,

⁴⁸ bít bàà bə̀: «Dáà nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ kè' wàà bɛ̀ŋ́sə̀wà nə́ŋ̀ì oò yiilú, kìínmbə̀ wàà aa yée kíin, máá nə́gə́lú gə́, kè' mə́ì kɔ̀; bít nɛ́ŋə̀ aa kè' mə́ì rə, kè' nɛ́ŋə̀ aa tùm máà roó. Ìì ɛ̀ga, màn aa bí' yíl oòì dùù aí tə́ŋə́ rə, oòra kùmsə̀n nɛ́ŋ gbàároá.»

Màn aa nə́' nə́gə̀d kə̀ ám síndə, tə́ kə̀ ám tá

⁴⁹ Yohana bàà: «Nɛ̀n gbà'á, bə́ bé'à nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ tóò nwul vaksə́ bəd nìŋ̀ vú'ǹnà ám nə́gə́lú. Zá wál kə̀ obə́n tə́ sín yée gə́, bə́ dàŋ̀wà yàá.»

⁵⁰ Zá Yéésù kè' í', bààù: «Ìì dàŋ̀ sí. Kàandə, màn aa nə́' nə́gə̀d kə̀ aí síndə, tə́ kə̀ aí tá.»

Bìl nə́ŋ̀ Samariya yɛ́b bə bə̀ məə kíìn Yéésù ke'ǹmbìá

⁵¹ Nyàm aa Vɛnɛ́b pà' dá Yéésù ná'ǹ lɛgə́ paà rə yaà wə́ə́ kə́d bə gə́, Yéésù dí' ɛɛ̀mbə̀ Urusalima bìlú.

⁵² Tùm gbantumsə̀ bəd oò númú. Gbantumsə̀ bəd də bə̀ ɛ̀m gə́, dá ìì pìì bìl nə́ŋ̀ú, oò bə̀ zɔ̀ŋ dáàn kudǹmbìá. Bìl lə, bìl Samariya yɛ́b bə bìá.

⁵³ Zá nɛ́b bəd məəù ke'ǹmbə̀ rə, kàandə, tə́ ɛɛ̀m Urusalima bìlú.

⁵⁴ Zɔ̀ŋ aa nɛ́b sáànmbə̀ bəd, Yakuba kə̀ Yohana tá, ìì bé' in aa kàangə́, ìì bàà: «Báátììkpɛ̀ŋá, ń í' báà dɛ̀rà laa lɛgə́ bə̀ dúú yaà oò dúŋ bə̀ kíni?»

⁵⁵ Yéésù lìb bí' núù boò naú, bít pí' bə̀ álǹmbìá;

⁵⁶ bít taà bə̀ ɛ̀m bìl wàà nə́ŋ̀ gɔ̀ŋú.

Nɛ́b aa í' Yéésù bagǹmbə̀ roó

⁵⁷ Zɔ̀ŋ aa ìì tə́ ɛɛ̀m kpaŋə́ kàan ní, nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ bàà Yéésù: «Máan bagǹ zɔ̀ŋ aa ń dáráàn bərə gə́ kóólé.»

⁵⁸ Yéésù bààù: «Sàg bəd tə́ kə̀ lib naú, bít núú lɛgə́ paà bə̀ bəd kɔ̀ ìì tə́ kə̀ wàsàg bəd naú. Zá nɛ́ŋə̀ aa bə̀ dɛ̀rə̀ Nɛ́ŋ Váàndo Wàà rə gə́, kə̀ zɔ̀ŋ aa ləə dá nyi'ǹ bərə naà sé.»

⁵⁹ Bít bàà nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ ɔ̀d sɔ̀ŋ: «Ǹ bàg mə́ kúnú.» Zá nɛ́ŋ váàndo rə, bààù: «Báátììkpɛ̀ŋá, ǹ dàà mə́, dá máà lə̀ə̀à báá mə́ val sína.»

⁶⁰ Yéésù bààù: «Ǹ dàà val bəd boò lə̀ə̀ val boò bərá. Ám gə́, ɛ̀m dáá m̀ bàà nɛ́b bəd Vɛnɛ́b Gààd nwɔŋá.»

⁶¹ Nɛ́ŋ váàndo nə́ŋ̀ ɔ̀d sɔ̀ŋ, bàà: «Báátììkpɛ̀ŋá, máan kíìn bagàá, zá ǹ dàà mə́, ɛ̀m dá máà dɔ̀mà nɛ́b mə́ bəd sína.»

⁶² Yéésù bàà: «Màn aa pìì nàà gilə̀ laàmbìá, bít ɛ̀g núù bòórú rə, də́ŋ kuùmbə̀ Vɛnɛ́b Gààrə́ sé.»