امثال 14 - مژده برای عصر جدید - ویرایش ۲۰۲۳

¹ زن دانا خانۀ خود را بنا می‌کند، امّا زن نادان با دست خود آن‌ را ویران می‌سازد.

² کسی‌ که باصداقت رفتار می‌نمایند، از خداوند می‌ترسد، ولی شخص بدکار او را تحقیر می‌کند.

³ احمق چوب حرف‌های متکبّرانهٔ خود را می‌خورد، امّا سخنان شخص دانا او را محافظت می‌کند.

⁴ اگر گاو نباشد، انبار از غلّه خالی می‌ماند، امّا با قوّت گاو محصول فراوان به دست می‌آید.

⁵ شاهد امین دروغ نمی‌گوید، امّا شاهدِ نادرست فقط دروغ می‌گوید.

⁶ کسی‌ که همه‌‌چیز را مسخره می‌کند، هرگز حکمت را نمی‌یابد، ولی شخص عاقل به‌آسانی معرفت را به دست می‌آورد.

⁷ از مردم نادان دوری کن، زیرا معرفت نزد آنان نیست.

⁸ حکمتِ شخص عاقل راهنمای او است، امّا حماقتِ افراد نادان باعث گمراهی آن‌ها می‌شود.

⁹ آدم‌های نادان آنچه را که گناه شمرده می‌شود مسخره می‌کنند، امّا درستکاران از لطفِ خداوند برخوردارند.

¹⁰ تنها خود شخص از تلخی درونش آگاه است و در خوشی او نیز کسی جز خودش نمی‌تواند شریک باشد.

¹¹ خانۀ مردم شریر خراب می‌شود، امّا خانۀ درست‌کاران وسعت می‌یابد.

¹² راهی هست که به نظر انسان درست می‌آید، امّا عاقبت به مرگ منتهی می‌شود.

¹³ ممکن است که انسان بخندد ولی دلش محزون باشد؛ وقتی خنده تمام شود اندوه باقی می‌ماند.

¹⁴ آدم خدانشناس نتیجۀ کار خود را می‌بیند، و شخص نیکو ثمرۀ کارهای خود را.

¹⁵ آدم ساده‌لوح هر حرفی را باور می‌کند، امّا شخص عاقل سنجیده رفتار می‌نماید.

¹⁶ شخص دانا محتاط است و خود را به مخاطره نمی‌اندازد، ولی آدم نادان بی‌احتیاطی کرده باعجله به‌پیش می‌رود.

¹⁷ شخص تندخو احمقانه رفتار می‌کند و آدم حیله‌گر مورد نفرت قرار می‌گیرد.

¹⁸ نصیب نادانان حماقت است، و نصیب عاقلان حکمت.

¹⁹ بدکاران عاقبت در برابر نیکان سر تعظیم فرود می‌آورند و شریران دست نیاز به‌سوی نیکان دراز می‌کنند.

²⁰ ثروتمندان دوستان بسیار دارند، امّا شخص فقیر حتّی توسط همسایه‌هایش نیز تحقیر می‌شود.

²¹ تحقیر کردن اشخاص فقیر گناه است، خوشا به حال کسی‌ که بر آن‌ها ترحّم کند.

²² کسانی‌ که نقشه‌های پلید در سر می‌پرورانند، گمراه می‌شوند، امّا آن‌هایی که نیّت خوب دارند، مورد محبّت و اعتماد قرار می‌گیرند.

²³ کسی‌ که زحمت می‌کشد، منفعت عایدش می‌شود، امّا شخصی که فقط حرف می‌زند، فقیر می‌گردد.

²⁴ ثروت نصیب مردم حکیم می‌شود، امّا حماقت احمقان، حماقت محض است.

²⁵ شاهد امین جان مردم را نجات می‌دهد، امّا شاهد دروغ‌گو به مردم خیانت می‌کند.

²⁶ کسی‌ که خداترس است، تکیه‌گاه مستحکمی ‌دارد و فرزندانش در امان می‌باشند.

²⁷ ترس خداوند چشمۀ حیات است و انسان را از دام‌های مرگ دور نگاه می‌دارد.

²⁸ عظمت یک پادشاه به تعداد مردمی است که بر آن‌ها حکومت می‌کند. بدون رعیّت پادشاه دوام نمی‌آورد.

²⁹ کسی‌ که دیر خشمگین می‌شود، شخص بسیار دانایی است، امّا آدم تندخو بر حماقتش می‌افزاید.

³⁰ آرامش فکری به بدن سلامتی می‌بخشد، ولی حسادت استخوان را می‌پوساند.

³¹ کسی‌ که به فقرا ظلم می‌کند، به آفرینندۀ آن‌ها اهانت کرده است، و هرکه به مردم مسکین ترحّم می‌نماید، خدا را احترام نموده است.

³² مردم نیک حتّی در مرگ هم پناهگاهی خواهند داشت، امّا گناهکاران به‌وسیلهٔ گناهانشان تباه می‌شوند.

³³ اشخاص فهمیده در دل خود حکمت دارند، ولی جاهلان حکمتی در دل ندارند.

³⁴ صداقت مایۀ سرافرازی یک قوم است ولی گناه باعث رسوایی ملّت می‌شود.

³⁵ پادشاه از خدمتگزارانی که عاقلانه رفتار می‌کنند، خشنود است، امّا کسانی‌ که موجب شرمساری می‌شوند، مورد غضب او قرار می‌گیرند.