Danieli 2 - NTETO INJEGA CIA MURUNGU KIRI ANTU BONTHEKîrooto kîa mûnene Nebukadineza 1 Mwakeene jwa îîrî jwa waathani bwa Nebukadineza, Nebukadineza ûu nî aarootere irooto bibingî, na arathîîna nkoro mono araaga toro. 2 Rîu Mûnene ûu arauga aringi-biama, na aringia, na arogi, na Ababiloni barîa boome, boothûrane bamwîre ûrîa irooto biaawe bikuuga. Nabo bareeta bararûngama mbere ya mûnene. 3 Mûnene arabeera atîrî, “Nî ndîrarootete, na nî nthîînîte nkoro mono nkîenda kûmenya ûrîa kîrooto kîu gîkuuga.” 4 Nabo Ababiloni bau boome bareera mûnene atîrî, “Mûnene ûrotûûra kenya na kenya! Twîre kîrooto tuî nthûûmba ciaaku, naatuî tûgakûmenyithia ûrîa gîkuuga.” 5 Mûnene areera Ababiloni atîrî, “Ndîbwîra na mma atî bwarega kûmbîîra kîrooto na ûrîa gîkuuga, bûkaagitangwa, inuku na nyomba cieenu îgakoborangwa. 6 Îndî bwambîîra kîrooto gîaakwa na ûrîa gîkuuga, nkabwaa biewa, na îtuui, na gîtîîo gîkînene. Tontû bûû, mbîîreeni kîrooto na ûrîa gîkuuga.” 7 Nabo baramûcokeria kaîrî atîrî, “Mûnene twîre kîrooto tuî nthûûmba ciaaku naatuî tûgakûmenyithia ûrîa gîkuuga.” 8 Mûnene arabeera atîrî, “Nî nkûmenya na mma atî nî îgiita bûkwenda rîthira nîûntû nî bûkwona no mwanka nthithie ûrîa mbugîîte, 9 atî bwarega kûmbîîra kîrooto bûkaagitîrwa ûmwe bwinthe. Naabuî bwîtîkanîrîtie gûmpaîria bûrî na wîrîgîîro atî mantû jau jakagarûka twakarakara. Nandî rî, mbîîreeni kîrooto nîkenda menya këethîra bwoomba kûmbîîra ûrîa gîkuuga.” 10 Nabo Ababiloni bau bareera mûnene atîrî, “Gûtî muntû noo ûmwe nthîgûrûûne ûûmba kûthithia ûu mûnene akwenda. Nîkwîthîrwa gûtî mûnene ûngî kinya ûmûnene na ûrî na inya wooria ûntû ta bûu bûthithue nî aringi-biama, kana aringia, kana Ababiloni barîa boome. 11 Ûntû bûu mûnene akwenda bûthithua nî bûbûûmo na gûtî muntû ûûmba kûmwîra tiga akeerwa nî mîrungu, nayo îtîtûûranagîra na antû.” 12 Mûnene akwigua ûu arathûûra na arang'enta mono. Arauga antû barîa boome bonthe ba Babiloni nî booragwe. 13 Tontû bûû, Waatho bûraritwa atî antû barîa boome booragwe, o amwe na Danieli na acoore baawe. Mûrungu kwîra Danieli kîrooto kîa mûnene na gîtûmi gîaakîo 14 Rîu Danieli ûrîa waarî na ûûme na kîrîra gîkiingî nî aacokeerie Arioki, mûtongeeria wa akaria ba mûnene, ûrîa weetîte kûûraga antû barîa boome ba Babiloni, 15 aramûûria atîrî, “Nîkî ûntû mûnene aritîte Waatho bûbûthûûku ûjû?” Arioki nawe areera Danieli ûrîa mantû jau jaakari. 16 Danieli areeta kîrî mûnene aramûûria rîrîa akwenda amwîra ûrîa kîrooto gîkuuga. 17 Rîu Danieli aracoka nyomba îrîa aakaraga, aramenyithia acoore baawe Hanania, na Mishaeli na Azaria mantû jau. 18 Arabeera barombe Mûrungu wa îgûrû abaigîîrue kîaao aboonie kîriga kîu, nîkenda Danieli na acoore bau baawe batîkooraganîrue na antû bangî barîa boome ba Babiloni. 19 Ûtukû bûu, Danieli nî aaguûrîîrue kîriga kîu na njîra ya kîoneki. Rîu Danieli arakaatha Mûrungu wa îgûrû 20 akiugaga atîrî, “Riîtwa rîa Mûrungu rîrokumagua kenya na kenya, we ûrîa ûrî ûmenyo na inya. 21 Nîwe ûgarûraga magiita na biingo; nîwe ûnenkagîra antû ûnene na akabatûûnya bu. Nîwe weejanaga ûûme kîrî barîa boome na ûmenyo kîrî barîa baijî mantû. 22 Nîwe ûguûraga iriga bibinene biegiî mantû; na akamenya jarîa jarî withoone, weerû bûkaraga bûmûthiûrûkîrîte. 23 Nîgwe ngûkumia na gûkaatha, gwe Mûrungu wa biûjûjû bieetû, nîkwîthîrwa nî ûmpeete ûûme na inya na nî ûnguûrîrîtie mantû jarîa tûkûûrîtie, na nîûntû nî ûtûmenyithîtie ûntû bûbû bwa mûnene.” Danieli kwîra mûnene kîrooto na ûrîa gîkuuga 24 Tontû bûû, Danieli arakûrûka kîrî Arioki ûrîa mûnene aarî akûthuura nîkenda ooraga antû barîa boome ba Babiloni. Akûrûka aramwîra atîrî, “Menya ûûbooraga, mbikia kîrî mûnene naani nkamwîra ûrîa kîrooto gîkuuga.” 25 Rîu Arioki araikia Danieli kîrî mûnene na mpwîî aramwîra atîrî, “Nkwona muntû kîrî atae ba Juda ûûmba gûkwîra ûrîa kîrooto gîkuuga.” 26 Mûnene arooria Danieli ûrîa weetagwa Beliteshaza atîrî, “Woomba kûmbîîra kîrooto kîrîa ndooteete na ûkaambîîra ûrîa gîkuuga?” 27 Danieli aramûcokeria aramwîra atîrî, “Gûtî muntû ûmûûme, kana aringi-biama kana aringia, kana barîa baringagia bagîtumagîra njota boomba gûkwîra gwe mûnene kîriga kîu mûnene akûûria. 28 Îndî kûrî Mûrungu ûrî îgûrû ûrîa ûguûragîra antû iriga, na nî akwonetie gwe mûnene Nebukadineza ûrîa gûgakara matukû jarîa jakeeja. Kîrooto gîaaku na kîoneki kîrîa waguûrîîrue ûmami gîtandeene gîaaku nî jaja: 29 Gwe mûnene, rîrîa waamami nî waarotere mantû jarîa jakeeja nyumeene, nawe ûrîa ûguûranagîra iriga nî akwonetie ûrîa gûgaakara. 30 Ntîguûrîri kîriga gîkî nîûntû ndî na ûûme nkûrûki ya biûmbe bingî bionthe birîa birî mwoyo; îndî nguûrîri nîkenda gwe mûnene ûmenya kîrooto gîaaku na ûrîa gîkuuga na ûmenya mathûgaanio jaaku. 31 “Gwe mûnene nî woonere mûng'uanano jûmûnene mono. Mûng'uanano jûu nî jwenaenagia mono, na jwaarî au mbere yaaku na jwonekaga jûrî jwa kûmakania. 32 Mûtwe jwa mûng'uanano jûu jwaarî jwa thaabu îrîa ntheru buru, na kîbara na njara biaarî bia fetha, na kîu na kauna biaarî bia îturutia. 33 Magûrû jaaju jaarî ja chuuma, na makinya jaaju jaarî ja nusu chuuma na nusu mûthetu jwa yûmba. 34 Naagwe ûjûtegeete o ûu, iiga nî rîakûûkîre kîrîmeene rîtîkûûri nî muntû na rîraringa makinya jau ja chuuma na mûthetu, rîrajaunanga tûchunchî tûchunchî. 35 Nayo chuuma, na yûmba, na îturutia, na fetha, na thaabu bionthe amwe biratheetherangwa birakara ta maûngo jakîeragwa îtîriine îgiita rîa mûû. Nabio biragûrûkua nî ruuo rûreeta nabio mwanka kûraaga noo mbi yaabio îtigi. Îndî iiga rîrîa rîaringîte mûng'uanano jûu rîratuîka kîrîma gîkînene nakîo kîroojûra nthîgûrûûne yonthe. 36 “Kîu nîkîo kîrooto; nandî ga nkwîre gwe mûnene ûrîa gîkuuga. 37 Gwe mûnene, mûnene wa anene, nîgwe ûnenkeri ûnene, na inya, na waathani, na mwago nî Mûrungu wa îgûrû. 38 Ningî nîgwe anenkerete antû na nyamû cia kîthaka, na nyoni ûbiathaga bionthe o kûrîa bitûûraga. Nîgwe mûtwe jûrîa jwa thaabu. 39 Ningî nyuma yaaku gûkagîa ûnene bûngî îndî bûkeethîrwa bûrî bûbûniini kîrî ûnene bwaaku. Ningî ûnene bûu bûkathingatwa nî bûngî bwa îturutia bûkeeja nabu bûkaathana nthîgûrûûne yonthe. 40 Nabu bûkaathingatwa nî ûnene bûngî bûrî na inya ta ya chuuma, nîûntû chuuma nîyo yuunangaga na îkaaragania into bionthe. O ta ûrîa chuuma îtheetherangaga, no u ûnene bûu bûkaatheetheranga moonene jau jangî jonthe. 41 O ta ûrîa woonere makinya na biara bia magûrû birî bia mûthetu jwa yûmba juungeene na chuuma, no u waathani bûu bûkeethîrwa bûgaûkeene. Îndî rîmwe bûkethagîrwa bûrî na inya o ta ya chuuma, o ta ûrîa woonere chuuma yungene na mûthetu. 42 O ta ûrîa woonere biara na magûrû birî bia mûthetu na bia chuuma, no u ûnene bûu bûkethagîrwa rîmwe bûrî na inya na rîngî bûtî na inya. 43 O ta ûrîa woonere chuuma yungene na mûthetu jwa yûmba, no u anene ba ûnene bûu bakagwatana na njîra ya kûgûrana. Îndî batîûmba kûgwatana o ta ûrîa mûthetu jwa yûmba jûtîgwatanaga na chuuma. 44 Matukûûne ja anene bau, Mûrungu wa îgûrû akarûngîka ûnene bûrîa bûtîkorothirua kenya, kana waathani bwaabu bûtigîrwa antû bangî. Nabu bûkathetheranga monene jau jangî jonthe, bûjathirie buru, nabu bûtûûre o kenya. 45 Ûntû bûu nîbu woonagua rîrîa woonere iiga rîakûûka kîrîmeene, rîtîkûûri nî muntû, narîo rîaringa chuuma, na îturutia, na mûthetu, na fetha, na thaabu îîu, rîrabitheetheranga. Mûrungu wa îgûrû agûkûmenyithia ûrîa gûgaakarîka nyumeene gwe mûnene. Kîrooto nîkîo kîu, na ûrîa gîkuuga no mwanka gûgakarîka.” Nebukadineza kûneneyia Danieli na kûmwaa biewa 46 Mûnene Nebukadineza nawe araturia maru areenamîîria mwanka nthî agîîkîîra Danieli. Ningî arauga Danieli aritîrwe kîgongwana na ubaani. 47 Mûnene areera Danieli atîrî, “Nî mma Mûrungu waaku nîwe Mûrungu ûmûnene nkûrûki ya mîrungu yonthe, na nî mwathi wa anene, na nîwe ûguûranagîra iriga, nîûntû ûkûûmba gûciûra kîriga gîkî.” 48 Rîu mûnene araa Danieli gîtîîo gîkînene, na bieewa bibinene bibingî, na amweethia mûtongeeria wa nthîgûrû ya Babiloni yonthe, na mûrûngamîîri wa antû barîa boome bonthe ba Babiloni. 49 Danieli nawe nî arombere mûnene athuura Shadraka na Meshaki na Abedinego nîkenda baa arûngamîîri ba mantû ja nthîgûrû îîu nawe mûnene areetîkîra. Îndî Danieli aratigwa gîkaroone kîa mûnene. |