Lucas 6 - VIKAʼV IYOL QUBʼAAL TIUXH quyolbʼalxhtuʼ

Uvaʼs pal itxʼitt inqʼa nikich itxhus tibʼ kʼatz quBʼaal Jesuus vivatz inqʼa triigo tu xeem qʼij saavado

¹ Echetz ibʼane paqul t-val u xeem qʼij saavado uvaʼs ipal Jesuus xoʼl inqʼa triigo tuchʼ inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza. Tan motx xeʼtaq vet tiʼ itxʼitix ivatz inqʼa triigo. Atz icheʼuaq vet el tiʼ siqʼabʼ. Tul motx xeʼtaq vet tiʼ ikʼuxuxeʼ.

² Nikichetz kuxh motx isaqil taʼn jolol inqʼa fariseeo, tul ech tal inqʼa fariseeo te inqʼa nikich itxhus tibʼ kʼatz Jesuus s-eche: —¿Kam s-tiʼil nik etxʼit inqʼa triigo tu xeem qʼij saavado? Tan yeʼ nik ikuy u qubʼekʼbʼal uvaʼ ech laʼ bʼanaxe tu xeem qʼij saavado, —xeʼtaqe.

³ Yaʼne ech tal Jesuus s-eche: —Yeʼetzebʼ nik ibʼen sete uvaʼs nik esikʼlet tuul viyolbʼal quBʼaal Tiuxh uvaʼ tzʼibʼamal ka tiʼ kame uvaʼ ibʼan Daviid tuchʼ inqʼa imol uvaʼs motx ikam t-vaʼy.{*}

⁴ Tan paloʼk Daviid tuul viqʼanalil u bʼuʼq tostiuxh. Tul ex ijaq Daviid inqʼa paan te inqʼa oksan yol vatz Tiuxh, inqʼa paan uvaʼ maʼtich toksal vet vatz quBʼaal Tiuxh s-tetz natxhkʼuulabʼal. Tul itxʼaʼ Daviid inqʼa paan. Atz taqʼ Daviid tetz inqʼa imol, inqʼa txhʼuyich s-tiʼ. Tul atz yeʼ nikich ikuy u bʼekʼbʼal uvaʼ ech laʼich ibʼan Daviide. Pet taʼn kuxh inqʼa oksan yol vatz Tiuxh atich tokebʼal tiʼ itxʼaʼaxeʼ, —xeʼt Jesuus.

⁵ Atz echat tal Jesuus s-eche: —Echatetz kuxh ine, in, u Kʼaola uvaʼ qat bʼen in s-alam aanima. Tan at vet viqleʼm tiʼ talax kam laʼ ibʼan inqʼa nik itxhus tibʼ sinkʼatza tu xeem qʼij saavado, —xeʼt Jesuus te inqʼa fariseeo.

Uvaʼs ibʼant quBʼaal Jesuus bʼaʼn iqʼabʼ val u vinaq tu xeem qʼij saavado

⁶ Antetzxh tuulbʼal invaʼt u xeem qʼij saavado, tul paloʼk Jesuus t-invaʼt u kʼulbʼal tibʼ inqʼa tij imam Israeel. Tul xeʼt vet Jesuus txhusun xoʼl inqʼa xaol. Atichetz val u vinaq tzitzi uvaʼ kʼoxhiʼxich kuxh paqʼil iqʼabʼ, visebʼal.

⁷ Tul nikich kuxh isaqil Jesuus taʼn jolol inqʼa fariseeo, atz taʼn jolol inqʼa nikich txhusun ibʼekʼbʼal inqʼa qumol s-tijaq imam Israeel. Tul aʼichaq isaʼ tiltaʼ, oq laʼich ibʼan Jesuus bʼaʼn u vinaq tuulbʼal u xeem qʼij saavado, echetz laʼich motx itxhej iyole tiʼ ixotxhox Jesuus.

⁸ Poro tootzaqich vet Jesuus titzʼabʼal inqʼa xaol inqʼae. Tul ech tal Jesuus te u vinaq, uvaʼ kʼoxhiʼxich paqʼil iqʼabʼ, s-eche: —Txakpen. Tul avul s-quxoʼl, —xeʼt Jesuus s-te. Yaʼne bʼen vet ok u vinaq txakeʼvoq xoʼl inqʼa xaol.

⁹ Tul ech tabʼi Jesuus te inqʼa iqʼesal s-eche: —Toq vabʼi val u yol sete: ¡Nik kol ikuy inqʼa qubʼekʼbʼal uvaʼ laʼ qubʼan bʼaʼnil te invaʼq xaol tu xeem qʼij saavado! Pet ¡maq aʼ, u yeʼbʼaʼn, laʼ qubʼana! ¡Laʼ kuxh quvatzi ikam invaʼq xaol; pet maq laʼ qutxum u qʼij isaq! —xeʼt Jesuus.

¹⁰ Tul yeʼxhabʼil invaʼq tzaqʼbʼi. Yaʼne itiila saqi Jesuus ivatz inqʼa xaol. Tul ech tal Jesuus te u vinaq s-eche: —¡Jikbʼa vaqʼabʼ! —xeʼt Jesuus. Tul ijikbʼa vet u vinaq viqʼabʼ. Tul yekich ibʼan vet bʼaʼn viqʼabʼ u vinaq inpaqte.

¹¹ Yaʼne motx lakp vet iviʼ inqʼa fariseeo tuchʼ inqʼa nikich txhusun ibʼekʼbʼal inqʼa tij imam Israeel. Tul xeʼtaq vet tiʼ iyolox s-vatzaq kam laʼich ulbʼel Jesuus taʼn.{*}

Uvaʼs taqʼt quBʼaal Jesuus tiqleʼm kabʼlaval inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza tiʼ ipaxsal inqʼa bʼaʼnla txhaq yol tiʼ quBʼaal Jesuus

¹² Antetzxh tuulbʼal inqʼa qʼij inqʼae, tul bʼen Jesuus t-val u vitz tiʼ inatxhax Tiuxh. Tul vaʼlxh aqʼbʼal inatxh Jesuus quBʼaal Tiuxh tzitzi.

¹³ Echetz vet eqal s-qʼiil, tul motx isaʼ tzaan Jesuus inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza. Tul itxaj vet el Jesuus kabʼlaval inqʼa vinaq s-xoʼl. Tul motx taqʼ vet Jesuus tiqatz tiʼ tok s-paxsan tetz inqʼa bʼaʼnla txhaq yol tiʼ Jesuus.

¹⁴ Aʼetz ibʼij inqʼa bʼen siapoostol Jesuus inqʼaa: Simoon, uvaʼ toksa Jesuus vaʼt ibʼij s-Luʼ, Lixh, uvaʼ antxh titzʼinich Luʼ, Jakoovo, vikʼaol Sevedeeo, Xhun, Piʼl, Tuʼl,

¹⁵ Tio, Maxh, Jakoovo, vikʼaol Alfeeo, Simoon, uvaʼ atich ok xoʼl inqʼa bʼanol txhʼaʼo tiʼ vitenam,

¹⁶ Juudas, u titzʼinich vaʼt Jakoovo, tuchʼ vaʼt u Juudas, u aj Karioote, uvaʼ oksan Jesuus tiqʼabʼ inqʼa iqʼesal uqʼeʼybʼal.

Uvaʼs ibʼant quBʼaal Jesuus bʼaʼn mamala yaabʼ vatz inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza

¹⁷ Kuʼetz vet ul Jesuus viʼ u vitz tuchʼ kabʼlaval inqʼa iapoostol, inqʼa paxsan tetz inqʼa bʼaʼnla txhaq yol tiʼ Jesuus, tul atinaq vet t-val u txhaqʼaala. Tul aʼ atink tal uvaʼ atich vet jolt inqʼa nikich itxhus tibʼ kʼatz Jesuus, atz tal uvaʼ nikich txʼebʼonk mamala xaol. Tan tal kuxh tzajnaʼqlich inqʼa xaol. Atich aj Judeea, aj Jerusaleen, aj Tiiro tziʼ maar, aj Sidoon. Tan aʼichaq isaʼ inqʼa xaol tabʼit inqʼa iyol Jesuus. Atz at inqʼa xaol oybʼaliche. Tul aʼaqich isaʼ ibʼant bʼaʼn taʼn Jesuus.

¹⁸ Atetz inqʼa xaol inqʼa nikich ikʼaxbʼisal taʼn demoonio, tul yek nikich ibʼan bʼaʼn taʼn Jesuus.

¹⁹ Tul mamala xaol nikich saʼon ikanax Jesuus, tan atich tiqleʼm Jesuus taʼn quBʼaal Tiuxh tiʼ ibʼanax bʼaʼn inqʼa yaabʼ s-kaqaayil.

Uvaʼs iyolon quBʼaal Jesuus xoʼl inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza

²⁰ Yaʼne isaqi Jesuus inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza. Tul ech tal Jesuus s-xoʼl s-eche: —At vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh setiibʼa ex, inqʼa nik natxhon tetaanxelal uvaʼ atel vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh nik isaʼon sete nik enatxheʼ. Tan aʼetz exe, uvaʼ toq ibʼan quBʼaal Tiuxh iqʼesalil tetaanima.

²¹ At vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh setiibʼa ex, inqʼa ayaʼlxh ekʼuul nik esaʼ kam uvaʼ laʼ taqʼ quBʼaal Tiuxh sete, eche nik ivaʼy vaʼq xaol. Tan aʼl laʼ eleqt tel vinuqul kʼatz quBʼaal Tiuxh, eche nik inoj vaʼq xaol taʼn u txʼix. At vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh setiibʼa ex, uvaʼ nik etoqʼ vatz quBʼaal Tiuxh. Tan xamtel laʼ chiibʼ ex taʼn quBʼaal Tiuxh.

²² At vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh setiibʼa ex, uvaʼ laʼ txhiʼkʼuulal ex. Atz yeʼ laʼ saʼax ex. Atz laʼ eesal eqʼij. Atz laʼ tal ex inqʼa xaol s-yeʼbʼaʼn tiʼ eqejt in, in, u Kʼaola uvaʼ qat bʼen s-alam aanima.

²³ Oqetz ech laʼ ulbʼel exe, tul yeʼl ex laʼ txumun ex, pet laʼ kuxh chiibʼ ex. Tan niimxh u txʼaqaʼm uvaʼ laʼ bʼen etil tu amlikaʼ. Tan echat kuxh motx teesal iqʼije inqʼa qʼexsanich tetz viyol quBʼaal Tiuxh s-naʼya taʼn inqʼa kʼuy emam, inqʼa tij imam Israeel, inqʼa yeʼ motx niman inqʼa qʼexsanich tetz viyol quBʼaal Tiuxh.

²⁴ Pet txumlebʼalxh evatz, ex, inqʼa txʼiol iqʼij, tan tulxh u kʼaxkʼo setiibʼa. Tan tzitza kuxhte vatz txʼavaʼ toq etilvat u bʼaʼnil.

²⁵ Atz txumlebʼalxh evatz, ex, inqʼa tzʼeqelxh etatin vatz quBʼaal Tiuxh nik enatxheʼ, tan tulxh u kʼaxkʼo setiibʼa. Tan aʼ, yeʼ nik ibʼen sete, kam tele uvaʼ nik isaʼ quBʼaal Tiuxh sete. Atz txumlebʼalxh evatz, ex, inqʼa chiibʼiy kuxh ex s-txheel, poro xamtel laʼ kʼayun ex, atz laʼ oqʼ ex taʼn mam txumlebʼal. Tan tulxh u kʼaxkʼo setiibʼa.

²⁶ Atz txumlebʼalatxh evatz, ex, inqʼa nik toksal eqʼij taʼn inqʼa xaol kʼuxh jit aʼ vinuqul nik etaleʼ, tan tulxh u kʼaxkʼo setiibʼa. Tan echat kuxh uvaʼe, nikich ibʼan inqʼa kʼuy emam tiʼ toksal iqʼij inqʼa nikich tal tibʼ s-qʼexsanich tetz viyol quBʼaal Tiuxh, pet jit aʼ vinuqul nikich taleʼ.

Uvaʼs talt quBʼaal Jesuus uvaʼ tetxhal laʼ isaʼ inqʼa niman tetz Jesuus inqʼa xaol, inqʼa nik txhiʼkʼuulan

²⁷ Pet jatvaʼl ex inqʼa nik abʼin vinyol, toq val sete: Saʼvaq inqʼa xaol, inqʼa nik itxhiʼan setiʼ. Atz bʼanvaq u bʼaʼn te inqʼa xaol, inqʼa nik iyan ivatz sete.

²⁸ Tul jaqtaq bʼaʼnil tiibʼa inqʼa xaol, inqʼa nik yoqʼon ex. Tul natxhvaq Tiuxh tiʼ inqʼa nik kʼaxbʼixsan ex.

²⁹ Oqetz jaʼl laʼ qʼoson paqʼoq txala etziʼ, tul yeʼl ichʼexel laʼ etaqʼa. Pet aʼl laʼ esutxhqʼit ok inpaqʼite. Atz oq jaʼl laʼ maon vetxhas oksaʼm sete, tul ant vetoksaʼm tetz vatz etxhiʼoʼl laʼ etaqʼ s-te.

³⁰ Oq jaʼl invaʼq uvaʼ laʼ jaqon invaʼq kam sete, aqʼtaq s-te. Atz oq jaʼl laʼ iqʼon invaʼq kam etetz, tul yeʼ laʼ ejaq vet s-te.

³¹ Kametzxh uvaʼ nik esaʼe laʼ bʼanax sete taʼn inqʼa xaol, tul aʼetz uvaʼ, laʼ ebʼane te inqʼa xaol.

³² Pet oq taʼn kuxh nik esaʼ inqʼa xaol uvaʼ nik saʼon ex, tul kametz koq etxʼaqaʼm laʼ taqʼ quBʼaal Tiuxh s-tiʼ. Tan echat kuxh uvaʼe nik ibʼan inqʼa aj paʼvom s-vatzaq, inqʼa yeʼ nik qeon quBʼaal Tiuxh. Tan nikaq motx isaʼ tibʼ s-vatzaq, tul taʼn kuxh nik isaʼ inqʼa nik saʼon.

³³ Atz oq taʼn kuxh nik ebʼanvat bʼaʼnil te inqʼa xaol, uvaʼ nik bʼanon bʼaʼnil sete, tul kametz koq laʼ ekʼul te quBʼaal Tiuxh s-tiʼ. Tan echat kuxh uvaʼe, nik ibʼan inqʼa xaol s-vatzaq, inqʼa yeʼ nik qeon quBʼaal Tiuxh.

³⁴ Atz oq taʼn kuxh laʼ etaqʼvat invaʼq kam etetz s-kʼam te invaʼq xaol, uvaʼ at nik etil s-tiʼ, tul kametz koq laʼ ekʼul te quBʼaal Tiuxh s-tiʼ. Tan echat kuxh uvaʼe, nik ibʼan inqʼa xaol s-vatzaq, inqʼa yeʼ nik qeon quBʼaal Tiuxh. Tan nikat taqʼ kamaq tetz s-kʼam te vimol, poro at nik til s-tiʼ.

³⁵ Pet ech koq ex, tan saʼvaq inqʼa xaol, inqʼa nik itxhiʼan setiʼ. Tul kʼutxhvaq u bʼaʼnil s-te. Atz aqʼvaq kam etetz ikʼameʼ. Tul yeʼl kʼambʼal tetz laʼ etabʼi s-te. Oqetz ech laʼ ebʼane, tul aʼetz u quBʼaal Tiuxh laʼ aqʼon val u nimla txʼaqaʼm sete. Echetz laʼ ekʼutxhte uvaʼ, ex vet kʼaol imeʼal u quBʼaal Tiuxh uvaʼ sibʼ at jaʼp t-amlikaʼ. Tan at vibʼaʼnil quBʼaal Tiuxh tiibʼa inqʼa xaol, inqʼa yeʼ nik aqʼon taʼntiuxh te quBʼaal Tiuxh, atz inqʼa nik bʼanon u yeʼbʼaʼn.

³⁶ Pet oybʼavaq ivatz inqʼa xaol, eche uvaʼ nik toybʼat quBʼaal Tiuxh evatz.

Uvaʼs itxhust quBʼaal Jesuus inqʼa xaol, tiʼ uvaʼ yeʼ laʼ iyol tibʼ s-vatzaq

³⁷ Yeʼl vipaʼv vemol laʼ etaleʼl uvaʼ nik etileʼ, tul echatetz yeʼ laʼ talt quBʼaal Tiuxh vepaʼve sete. Atz yeʼl iqʼij vemol laʼ eteesa tiʼ vipaʼv, tul echatetz yeʼ laʼ teesal eqʼije taʼn quBʼaal Tiuxh. Pet kuyvaq ipaʼv vemol kam uvaʼ nik ibʼan sevatz, tul echatetz laʼ ikuyt quBʼaal Tiuxhe vepaʼv.

³⁸ Lotxhvaq emol, echatetz laʼ elotxhoxe taʼn quBʼaal Tiuxh. Tan aʼl sibʼ laʼ ilotxh vet ex quBʼaal Tiuxh, eche laʼ ibʼan vaʼq xaol uvaʼ tzʼeqelxh laʼ ipajt taqʼax invaʼq kam etetz. Atz aʼl laʼ ipitxhʼt tel bʼen tuul invaʼq atibʼal. Atz aʼl laʼ itiʼnsat u atibʼal tiʼ ibʼen tel bʼitoʼq s-tuul. Atz aʼl laʼ itilp tel el s-tiibʼa laʼ ibʼana. Tan jankʼalxh uvaʼ laʼ ebʼan te inqʼa xaol, tul antetzxh uvaʼe, laʼ ibʼan quBʼaal Tiuxh sete, —xeʼt Jesuus.

³⁹ Tul ech vaʼt u txhusbʼal uvaʼ txumbʼalimal talt Jesuus s-eche: —Yeʼ laʼ ebʼan etetz, eche uvaʼ nik etil kʼatz inqʼa iqʼesal uqʼeʼybʼal. Tan echaq tatin, eche invaʼq tzot. Tan yeʼ laʼ utxhi uvaʼ antxh invaʼq tzot laʼ txhʼiqin invaʼt imol s-tzotil. Tan oq ech laʼ ibʼane, tul tzum kuxh laʼ motx ibʼen t-jul s-kaʼbʼil.

⁴⁰ Atz eche invaʼq xaol, uvaʼ yaʼn nik itxhus tibʼ, tan aʼ koq u txhusul ibʼ palnaʼq tootzaqibʼal viʼ u txhusul tetz. Pet oq laʼ iyaʼlu tibʼ tiʼ itxʼakt vitxhusbʼal, tul eelaetz kuxh vete viqʼanbʼ tuchʼ u txhusul tetz laʼ ibʼana. Echetz aʼ, etil, kam uvaʼ nik inkʼutxh sevatz. Tan in txhusul etetz.

⁴¹ Tul yeʼ laʼ isaʼa uvaʼ, aʼ laʼ etil u tal paʼv uvaʼ nik ibʼan vemol, tul aʼ yeʼ nik etil u nimla paʼv uvaʼ nik ebʼaneʼ, eche tilt u xaol vaʼq tal chʼis tivatz vimol, tul aʼ yeʼ nik til u potzoʼm uvaʼ atoʼk tu tetz.

⁴² Tul yeʼ laʼ isaʼa ech laʼ etal te vemol s-eche: «Paʼve uvaʼ nik abʼaneʼ,» chaq ex s-te. Tul jit aʼ bʼaxa nik etanbʼa u paʼv uvaʼ nik ebʼaneʼ. Eelaatetze tuchʼ u xaol uvaʼ: «Toq veesa u chʼis tavatz,» chaq te vimol, tul aʼ yeʼ nik teesa el u potzoʼm uvaʼ atoʼk tu tetz. Oqetz ech uvaʼe nik ebʼane, tul bʼan vatzetz kuxh exe. Pet aʼ bʼaxa etanbʼa u paʼv uvaʼ nik ebʼaneʼ, echetz laʼ utxh vet etalte te vemol tiʼ itanbʼat u paʼv.

Uvaʼs ibʼant quBʼaal Jesuus eela inqʼa xaol tuchʼ viʼoq tzeʼ uvaʼ, aʼ vivatz laʼ aqʼon ootzaqiloq

⁴³ Echatetz tatin inqʼa xaol, eche inviʼoq tzeʼ. Tan jabʼiste u tzeʼ uvaʼ kantxhaq vivatz nik taqʼeʼ, tul kantxhaqla tzeʼetze u tzeʼ. Pet jabʼiste u tzeʼ uvaʼ bʼaʼn vivatz nik taqʼeʼ, tul bʼaʼnla tzeʼetze u tzeʼ.

⁴⁴ Tan aʼ laʼ iltxhik vet u tzeʼ tiʼ vivatz oq bʼaʼn, atz maq kantxhaq u tzeʼ. Tan iigo koq vivatz u chʼiʼx laʼ taqʼa, atz uuva koq laʼ taqʼ inpaqte.

⁴⁵ Echatetz uvaʼe, laʼ tilix u xaol tiʼ vitxumbʼal uvaʼ nik ibʼaneʼ. Tan aʼ viyolon laʼ kʼutxhun kam uvaʼ at tu taanima. Tan oq bʼaʼnla xaol, tul aʼetz u bʼaʼnil, laʼ ikʼutxha. Eche vaʼq kaaxha uvaʼ kolel kuʼ txʼijbʼal qʼij s-tuul. Pet oq kantxhaqla xaol u xaol, tul aʼetz u kantxhaqe laʼ ikʼutxha. Tan jabʼiste uvaʼ at tu taanima u xaol, tul aʼ uvaʼe, nik ijaʼul, tul nik teluʼl titziʼ.

Uvaʼs ibʼant quBʼaal Jesuus eela inqʼa xaol tuchʼ kaʼvaʼl u kuʼebʼ ixeʼ otzotz

⁴⁶ Kam koq eloq s-te kʼuxh ech nik etal s-ve s-eche: «Axh quBʼaal, axh quBʼaal,» kʼuxh chich ex, tul oq yeʼ nik ebʼaneʼ kam uvaʼ nik val sete.

⁴⁷ Tan jaʼl u xaol uvaʼ nik txhokon in, tul nik tabʼi inqʼa inyol, atz nik inima, toqetz val sete kam eela s-tuchʼ.

⁴⁸ Tan eela tuchʼ val u vinaq uvaʼ bʼaxa ikʼot jul uvaʼ sibʼ bʼeni, tetxhal ikoʼp kʼatz val u sivan tiʼ taqʼax jaʼ u totzotz. Aʼetz vet u sivan taqʼ ka jaqʼ vixeʼ u totzotz. Uletz vet val u mam kaqiqʼ jabʼal, tul el vet inqʼa aʼ. Aʼetz ul tajsavat ok tibʼ viyakʼil u aʼ tiʼ u otzotz, poro yeʼl u aʼ oleʼv tiʼ itiʼnsal u otzotz. Tan txhabʼamich itzaj ixeʼ u otzotz viʼ u sivan.

⁴⁹ Pet jaʼl u xaol uvaʼ nik abʼin vinyol, tul yeʼ nik inima kam uvaʼ nik valeʼ, eelaetze tuchʼ vaʼt u vinaq uvaʼ, aʼ kuxh ibʼitvat jaʼ u totzotz viʼ txʼavaʼ. Tul yeʼ taqʼ kaj sivan jaqʼ vixeʼ u totzotz. Uletz vet val u mam kaqiqʼ jabʼal, tul el vet inqʼa aʼ. Aʼetz ul tajsavat ok tibʼ viyakʼil u aʼ tiʼ u otzotz, tul nal kuxh ikoʼp vet u otzotz. Tul tira mam yol isotz vet el u otzotz, —xeʼt Jesuus.