Matthew 5 - New Testament-et Akuzipigestun

Jesus Apeghtughilghii Qemimi

¹ Jesus‑em esghaghluki yulghuteghllaget maligullghiit, qemimun mayughluni aqumegkaq. Maligsaaghtemi takulaghaasatni,

² apeghtughikaq:

³ “Tamaakut liisimakilghiit aklukingalleghmeggneng Kiyaghneghem kayusillghaneng quyastellelguut, qayughllak yukii Ataneghpagullghan Qilagem.

⁴ Tamaakut qivghulghiit quyastellelguut, qayughllak Kiyaghneghem ilutughsaghyaghqaqii.

⁵ Tamaakut qusevegngalghiit quyastellelguut, qayughllak Kiyaghneghem tuunyaghqaqaa nuna ellngitnun.

⁶ Tamaakut atuqiyupiglleghhiit Kiyaghneghem piyukellghaneng quyastellelguut, qayughllak Kiyaghneghem tuunyaghqaqii piyukellghitneng.

⁷ Tamaakut nangllegtalghiit quyastellelguut, qayughllak Kiyaghneghem nangllegyagusaghqaqii.

⁸ Tamaakut umyugaqegtat quyastellelguut, qayughllak esghaghyaghqaqaat Kiyaghneq.

⁹ Tamaakut nekeggmellengestikayuget yugneng quyastellelguut, qayughllak Kiyaghneghem avaqutaqniyaghqaqii.

¹⁰ Tamaakut amyuutkellengelghiit atuqutmeggneng Kiyaghneghem piyukellgha, qaatkutngatmeggneng quyastellelguut, qayughllak yukii Ataneghpagullghan Qilagem.

¹¹ “Quyastellelguusi yuget seghlequuqangisi, amyuutkegkangisi, iqlengiqutkegkangisi maligsaaghtengutegpesineng whangamnun.

¹² Elngaatall quyaghllagtek qayughllak qilagmi pama akileghtuusaghqalegllaguusi. Amenqun, neghighluku uuknaliqistet amyuutkegkiit katam maaten amyuutkellghistun elpesi.

Taghyuqlu Nighuklu

¹³ “Taghyustun ayuqusi nunam yuganun. Iwernga taghyuq taghyughningiiskuni, alla naten taghyughnighsaghqaanghituq. Atuunanighllequq samun alngunak enkaam egllequq taagken yuget tutmaasghaqelleqaat.”

¹⁴ “Nighugestun ayuqusi nunam yuganun. Neghllak qemim qaaynganilnguq talughngayaghqaanghituq.

¹⁵ Talwa kitum alngunak kenelghutak kumaghllukek sagneghmun asingiinnaanghitaak. Itupill quulvaqun llilleqaak nighugutesqellukek tamaghhaanun ilunganilngughnun.

¹⁶ Tawateghpigaq nighugsi kuukgutesteggu yugnun esghiisqelluku aneghneghqilleghsi, enkaam usuqnakangat Atazi qilagmelnguq.

Apeghtuusaqegkangi Liilightuusat

¹⁷ “Sumeghtaghaatkegpenanga taaqesaghtuuniluki atuqneghmeng Moses‑em Liilightuusiillu uuknaliqistetlu apeghtuusiit. Tagingunga apeghtuutkennaluki ipa sameng pisighpigaatangi.

¹⁸ Ipa piimsi, qilagenkuk nunankuk kenletghuutellghegkenun kenlanga, talwa sasquvegaghhaq allangughhnaanghituq Liilightuusanilnguq kenlanga qamaglluteng Liilightuusanilnguut apeghiillghitnun.

¹⁹ Enkaangam kitum alngunak qaatkenghilkumigu ataasiq Liilightuusaq, apeghtuusaqegkumigullu yugnun qaatkefqaan pisqelluku, Kiyaghneghem pilleqaa ukalighpigaaniluku Ataneghpagullghani Qilagem. Naqamenraq kitum alngunak qaatkegkumiki Liilightuusat, apeghtuqumikillu ilangi yuget qaatkesqelluki, Kiyaghneghem pilleqaa aangyaghqaaniluku Ataneghpagullghani Qilagem.

²⁰ Enkaam ungipaatamsi, iteghnaanghitusi Ataneghpagullghanun Qilagem, wetkuqun qaatkutngaaghataghaqufsi Kiyaghneghmun, apeghtughikayugneng Liilightuusaneng, Pharisees‑enengllu.

Yugtalleqlu Sakritelleqlu

²¹ “Nagaquqaqaghsi sivunesinguq ungipaatkaqiit, ‘Yugtaghpenasi. Kina alngunak yugtalghii nanqigsaqleguuq aghyuughyaghqaaluni.’

²² Iwernga whanga piimsi, kitum alngunak ugumiyaguskumigu yulgutni, nanqigtivigmun aglaghsaqleguuq. Kitum alngunak pikumigu yulgutni, ‘Uyuq nallughllak’, agghistenun aglaghsaqleguuq. Kitum alngunak sasiinghinnikumigu yulgutni, aglaghsaqleguuq kumaghulghiimun hell‑mun.

²³ Enkaangam aghqefigegni Kiyaghneghmun tuuninaqumaluten tunusaghpeneng, neqaaskuvgu sugagsimaniluku yulguten,

²⁴ tunusan unilluku ilaliighyaghtughnaken. Taagken tagiluten tunusan tuunaken Kiyaghneghmun.

²⁵ “Kitum avutkumakangaten seghletun pimaniluni, ilaliighaghhnaken aglaasimaluten nanqigtivigmun, luuraq avutkistegpek tuunayukangaten nanqigtistemun. Taagken nanqigtistem kelengakistemun anusimingllaghtesnayukangaten.

²⁶ Ipa piimken, anusimingllaghtesimakangaten aanaanghituten kenlanga nanqigtistem llivikesqellgha qamaglluku llivikegkuvgu.

Gelgaghniightesnanilleq

²⁷ “Nagaquqaqaghsi whaten pilleq, ‘Gelgaghniighpenasi’.

²⁸ Iwernga whanga piimsi, kitum alngunak esghaghluku aghnaq qiliiqegkumigu taawa gelgaghniighuuq qamagun ilumikun.

²⁹ Enkaam aghenqigneghem iyegpek seghleghqestekangaten, iikluku eggnaken! Itagnaghyaghqaaguq yugusin nalighneghiteghngaaghmi, iingunaghmi hell‑mun miluutelleghqaaneng.

³⁰ Aghenqigneghem iiggegpek seghleghqestekangaten, kepluki eggnaketen! Pinighataghaghyaghqaaguq yugusin nalighneghiteghngaaghmi, iingunaghmi hell‑mun pilleghqaaneng.

Pellghututesnanilleq

³¹ “Nagaquqaqaghsi whaten pilleq, ‘Kitum alngunak nuliini pegtekumigu, igangllaannakanga kelgutusighqameng pegsimaniluku.’

³² Iwernga whanga piimsi, yugem nuliini pegsaghqaqenghita wetkuqun gelgaghniiqan. Gelgaghniinghiteghngaan pegtekumigu, gelghaghniightesleqaa allaneng yugmeng ugiiqan. Kitum nulighkegkumigu, taana yuuk ellngallu gelgaghniighullequq.

Akeqilleghmun Apeghtuusaq

³³ “Nagaquqaqaghsillu sivunesinguq ungipaatkaqiit, ‘Akequsan avelghaghpenaan, iwernga Ataneghmun akequsan atuqaqigu’.

³⁴ Iwernga whanga piimsi, akeqigpenang atuqluku Kiyaghneghem aatgha, nalighmeng sakun alngunak. Akeqigpenang qilagkun qayughllak aqumutaqaa Kiyaghneghem igleghutilleghminun,

³⁵ nalighmeng nunakun qayughllak itegaghiitaqaa Kiyaghneghem, nalighmeng Jerusalem‑kun qayughllak neghllakaa Umiilegpagllagem.

³⁶ Akeqigpenangllu naasqughpegun qayughllak talwa ataasighhaq nuyaq qateghtesnaanghitan nalighmeng tagneghtesnaanghitan.

³⁷ Yeghlegi legan ‘aangꞌghhaasi’, nalighmeng ‘nakaaghhaasi’. Sangwaat ilaskufsiki taakugnun Tughneghaghmeng pinguut.

Akiniightesnanilleq

³⁸ “Nagaquqaqaghsi whaten pilleq, ‘Kina iiyngiquvgu elpeklu iiyngighyaghqaaguten. Kitum gguutnga mughugaghtekuvgu elpeklu gguten mughugaghsaghqaaguq’.

³⁹ “Iwernga whanga piimsi, seghletun pistesi akitegpenaki. Kitum qasaghtekangaten ullungagpegun inglungallu tuunaken.

⁴⁰ Enkaam kitum aglaaskangaten nanqigtistemun, ggategken ellmi pinalukek qaasligkenllu tuunakegken ellnganun.

⁴¹ Kitum alngunak qelghuskagu akmagtani igleghutesqelluku ataasimun mile‑mun, alla ataasiq mile‑a ilannaken.

⁴² Kitum sameng tungsighvikegkangaten, tuunaken. Kitum sameng navghaghvikegkangaten, navghinnaken.

Piniqluki Ugumikestesi

⁴³ “Nagaquqaqaghsi whaten pilleq, ‘Piniqluki ilakumtaasi, ugumikluki ugumikilghiit elpesineng’.

⁴⁴ Iwernga whanga piimsi, ‘Piniqluki ugumikilghiit elpesineng, yughaatkaqitekillu amyuutkistesi Kiyaghneghmun quyastesqelluki’.

⁴⁵ Tawaten pikufsi yuget liisimakelleqiisi avaqutaqutsi Atagpesinun qilagmelngughmun. Yuuk tamaghhaan tawateghlluwaaq piiqaa. Siqineni piitestaqaa seghleghnunllu pinilghiinunllu. Tawateghpigaq eslallugughtestaqaa qaatkutkayugnunllu qaatkusigalngughnunllu.

⁴⁶ Kiyaghneghem akileghtughlleqisii‑i piniqistenginaghhasi piniqegkufsiki? Talwa tax‑meng qerngughtistet piniqaqiit piniqisteteng.

⁴⁷ Enkaam ilakumtaghhiinasi quyakaataqufsiki, naten allangulleqetsi ilangitneng yuget? Talwa maniguusigalnguut Kiyaghneghmun quyakaqiit ilakumtaateng!

⁴⁸ Elpesi avaqutaqngutanganeng Atagpesi qilagmelnguum pinightek tawateghpigaq Atagpesi pinillghatun.”