Matthew 13 - New Testament-et Akuzipigestun

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Piitesighaghta

¹ Tawani ataasimi aghneghmi Jesus aanluni mangteghameng, naayvam esnengakun aqumluni apeghtughikaq.

² Yulghuteghllaget kanglluqaghsatni, angyamun uuglluni aqumegkaq, enkaam yulghuteghllaget esnemetkat.

³ Ungipaghaatetgun allaaghhiinaghmeng apeghtuqii. Pikii, “Piitesighaghta piitesighaghvigminun aglaghluni, ifkaghquqaq piitutneng.

⁴ Piitesighaghvigmini ifkaghqiyalghiimi piitutneng, ilangi tumetgun tekitkat, enkaam qawaaget tagiluteng neghuqiit.

⁵ Ilangi piitutet tekitkat uyghagaghtuqakun sunapagilngughqun. Tawaninginaq piitkat qayughllak sunanga ugmestaaghhaq.

⁶ Iwernga siqineq piisalghiimi maatneghan paneghtekii qayughllak akupagilnguut.

⁷ Ilangi piitutem tekitkat sikughllugtuqakun, sikughlluget piisalghiimeng piitfigiqiit piitutet.

⁸ Iwernga ilangi piitutet tekitkat sunakegtakun piitestikat grain‑meng, ilangi 100, ilangi 60, ilangi 30.

⁹ Sigutelguusi, nagatek!”

Ungipaghaatet Apalliit

¹⁰ Taagken maligsaaghtengita takuluku Jesus aaptekaat, “Sangan ungipaghaatmeng atuqaqsin apeghtuneghpeki yuget?”

¹¹ Jesus‑em kiimsiqii, “Elpesinun Kiyaghneghem liitestekaqaa talughngalghii ipapighqellgha Ataneghpagullghan Qilagem, iwernga ellngitnun liitesimangitaa.

¹² Enkaam yuuk liigikellengegkaq, wataqaaghaq liigikellengataghaghyaghqaaguq, iwernga yuuk liigikellepagilnguq liigikellgha iqillequq.

¹³ Tamaaken apalluqluku apeghtughaqanka ungipaghaatetgun, qayughllak esghaateghngaaghmeng esghaasigalnguut, nagateghngaaghmeng nagaqiigalnguut, talwa liigikigalnguut.

¹⁴ Enkaam ellngitgun Isaiah‑m uuknaliqutkillgha apeghiightuq. Taaggun uuknaliqellghakun Kiyaghneq pikaaguq, ‘Ellngit nagatepestaaghllequt taawanginaq liigiknaanghitiit; esghaatepestaaghllequt, taawanginaq liigiknaanghitiit esghaqateng,

¹⁵ qayughllak ellngita umyugiit pineghllugtekaagut. Sigutngit tusaqneghlluugtekaagut, iyetengllu quneghtekaqiit. Tawatelnguunghisaqumeng iiymeggneng esghaannayaghtut, sigutmeggneng nagaquunnayaghtut, umyugamegteggun liigiknayaghtut, enkaam qiivnayaghtut whangamnun naallghutesqelluteng.’

¹⁶ “Iwernga quyanaghhalek elpesi! Iyesi esghaataqut, sigutesillu nagaquutaqut.

¹⁷ Ipa ungipaatamsi, uuknaliqistelghutetlu, yulghutanganllu Kiyaghneghem, esghaghyukaqsaghiit esghaqasi, iwernga esghaamangitiit. Nagaqughyukaqsaghiitlu nagaquqasi, iwernga nagaquumangitiit.

Jesus‑em Aapqanga Ungipaghaatkegkani Piitesighaghta

¹⁸ “Nagateggu sameng piiqutanga ungipaghaatkegkaqa piitesighaghta.

¹⁹ Piitutet tumet saaghwitgun tekitkat usputngaat kitumun alngunak nagaquullghiimun ungipameng Ataneghpagulleghmeng ayuqelghiimeng. Liigikenghilkagu ungipaq Tughneghaam tagiluni wayaghlleqaa tekitkaayalghii ilungakun.

²⁰ Tamaakut piitutet uyghagtuqakun sunakun tekitkat usputngaat kitumun alngunak nagaquullghiimun ungipameng, tawaninginaq ungipaq tugukliqaa quyakusiqluku.

²¹ Iwernga ungipaq ilungani mulumangilnguq qayughllak akungellghilnguq. Enkaam seghleliighyalghiimi nalighmeng amyuqetaatkellengyalghiimi, apalluqluku ungipaq tawaninginaq ugpeqinanightuq.

²² Tamaakut piitutet sikughllugtuqakun sunakun tekitkat usputngaat kitumun alngunak nagaquullghiimun ungipameng, taawanginaq teggellghiillghan kiyaghtaaghusighqameng, aklungighiyulleghllaganllu piitfigighaqaa ungipaq. Tamaaken apalluqluku piitestingigatuq.

²³ Tamaakut piitutet tekitkat sunakegtakun usputngaat yugnun nagaquullghiinunllu liigikilghiinunllu ungipameng. Enkaam piitesqughaqut ilangi 100, ilangi 60, ilangi 30.”

Jesus‑em Ungipaaghaatkegkanga Weeds‑a

²⁴ Taagken Jesus‑em aapqaa ilanga ungipaghaan ellngitnun, pikii, “Ataneghpagullgha Qilagem yugtun piitesighaqatun pinilghiimeng piitutmeng piitesighaghvigmini ayuquq.

²⁵ Unugmi ataasimi qavasimaluki, anguyaga tagiluni piitesighaqaq weeds‑meng akulngitgun wheat‑et, taagken aghulaqegkaq.

²⁶ Nunivagseghat piisalghiimeng, wheat‑et akumluteng weeds‑meng ayuqeftut.

²⁷ Piitesighaghta qepghaghtelghutngan takuluku aaptekaat, ‘Ataneq, pinilghiimengmi piitutmeng piitesiighaghsin piitesighaghvigpeni; naken weeds‑et piit?’

²⁸ Yugem kiimsiiqii, ‘Anguyagem tawaten pikaqii’. Aaptekaat, ‘Weeds‑et ikuultekii?’

²⁹ Kiimsiqii, ‘Nakaa, qayughllak weeds‑et ikuqufsiki qemall wheat‑etlu ilalkiilleqasi.

³⁰ Qerngiita wheat‑etlu weeds‑etlu nagusteki kenlanga unatalleghqamun. Enan unataghyaghqaaghtekata unataghtet ungipaannaaghanka weeds‑et sivukesqelluki, qepughluki paneghsaghqaaluki. Enkaam wheat‑et unataghtesluki kagpagtesnaaghanka kagpagvimnun.’”

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Mustard‑em Piitutanga

^31-32 Allameng Jesus‑em aapqaa ungipaghaan, “Ataneghpagullgha Qilagem piitutngatun mustard‑em ayuquq. Piitutem mekestaalleghpigaqaa, iwernga yugem piitesighaneghminigu piitesighaghvigmikun nunivagseghaghyaggaghneng aangelleghpigaakayuguuq. Uqfigughhneghani qawaaget tagiluteng avayaakun unglusiiqut.”

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Yeast‑a

³³ Allameng Jesus‑em aapqaa ungipaghaan, “Ataneghpagullgha Qilagem yeast‑atun ayuquq. Aghnam tuguluku akuutuskanga avlawaghllagmun, enkaam akuutaghllaga ghhuughtesteghllakaa.”

Jesus‑em Atuqegkangi Ungipaghaatet

³⁴ Jesus‑em apeghtuneghminiki yulghuteghllaget quunpeng atuqaqii ungipaghaatet. Ipapestaaq sangwaa qamaglluku apeghtuusaqegkaa ungipaghaatetgun ayuquq.

³⁵ Tawaten pikaalghii apeghiighnaluku uuknaliqistem pillgha, “Ungipaghaatet atuqelleqanka aleghququmki. Ungipaalleqanka Kiyaghneghem liitesimangilkanganeng ima ulimayuggaallghaneng nuna.”

Jesus‑em Aapqangi Ungipaghaatkegkani Weeds‑et

³⁶ Taagken Jesus‑em unilluki yulghutet iitqaq mangteghamun. Maligsaaghtengita takuluku aaptekaat, “Sameng pisiigwat ungipaghaatkegkaghten weeds‑et piitesighaghvigmelnguut?”

³⁷ Jesus‑em kiimsiqii, “Yuuk piitesighaqaq pinilghiimeng piitutmeng, Ighneqaa Yugem;

³⁸ piitesighaghvik nunanguuq; pinilghiit piitutet yuguut Ataneghpagullghem pikii; weeds‑et yuguut Tughneghaam pikii.

³⁹ Anguyak piitestikaq weeds‑meng Tughneghaaguq. Unatalleq nunam kenletghuutelqaa, unataghtet yaqulguut.

⁴⁰ Unatalleghmi weeds‑et qerngughlluki paneghtaqiit. Tawateghpigaq kenletghuutellghani nunam, yuget Tughneghaam pingi qerngughlluki paneghsaghqaagut.

⁴¹ Ighnegha Yugem yaqulegmineng kayagtiyaghqaaguq iqitesqelluki Ataneghpagulleghmineng qamaglluki seghleghqusitlu, seghletunllu pistet.

⁴² Enkaam kenghegnun miluulleqiit, tawani qiyaaghwaghllagllequt, gguteteng terqitaagtaamiita.

⁴³ Taagken Kiyaghneghem yugi kuukgullequt siqineghtun Ataneghpagullghani Atameng. Sigutelguusi, nagatek!”

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Iighngalghii Aklungi

⁴⁴ “Ataneghpagullgha Qilagem aklungistun ayuquq iighngalghii piitesighaghvigmi. Yugem naalkelluki iinqigtekii. Quyam angtalanganeng, aghulaqluni qamaglluki saghyani akikluki, taagken taana piitesighaghvik tukfiqaa.”

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Pearl‑a

⁴⁵ “Whatetuqlu Ataneghpagullgha Qilagem: tukfightughta ivaghilghii piniipiglleghhiimeng pearl‑meng tukfighyaghqameng.

⁴⁶ Naalkunneghmini piniipiglleghhiimeng akituqameng, akikughaqaa qamaglluku saghyani, tukfighnaluku taana pearl‑a.”

Jesus‑em Ungipaghaatkegkanga Negaghpak

⁴⁷ “Ataneghpagullgha Qilagem, negaghpagtunllu ayuquq. Iqalliniightet negaghpagteng naayvamun ateghlluku aghqellaaqut enkaam allaaghhiinaghmeng iqallugteghllagaqut.

⁴⁸ Negaghpak sayugluku quutmun, aqumluteng iqalluget avughaqiit, pinilghit kanaghsimiita qaltanun, enkaam seghlellghi egtaqiit.

⁴⁹ Tawatesaghqaaguq kenletghuutellghani nunam. Yaqulget tagiluteng avughlleqiit seghleghet yuget pinilghiineng.

⁵⁰ Enkaam seghleghet kenghegnun miluulleqiit, tawani qiyaaghwaghllagllequt, gguteteng terqitaagtaamiita.”

Nutaghatlu Neghightatlu Apeghtuusat

⁵¹ Taagken Jesus‑em aaptekii maligsaaghteni, “Qamaglluki tamaakut liigikestekii?” Kiimsiqaat, “Aa‑a.”

⁵² Taagken pikii, “Tamaghhaghmi apeghtughikayuk Liilightuusaneng apeghtuqaq Ataneghpagullghaneng Qilagem whatelnguuguq: mangteghalek yuuk nusugralghii kagpagvigmineng nutaghamengllu neghightamengllu.”

Nazareth‑mi Ighsakegkangat Jesus

⁵³ Jesus taaqsami apeghtughineghmeng ungipaghaatneng aghulaqegkaq.

⁵⁴ Aglaghluni neminun apeghtughiyan synagogue‑ngitni, yuget saghiighayagutkaat. Ellmeggneng aapqughaaghutkat, “Naken peghqinellenga? Nakenllu aghtughyaghqaanghillenga allaaghlluwhaghtimun?

⁵⁵ Ighneqenghitaguu kaapentam? Mary naakenghitaguu, uuk anglegutkenghitakii James‑enkut, Joseph‑enkut, Simon‑enkut, Judas‑enkut?

⁵⁶ Nayagillu maanneghitaat? Naken liitellengeghllagtallu aghtughyaghqaanghillengallu?”

⁵⁷ Enkaam tuguklighyunghitkaat. Jesus‑em pikii, “Nani alngunak yuget siivakaqaat uuknaliqista iwerngaqun ellngan katam nunanganillu nengllugutanganillu.”

⁵⁸ Tamaani allaaghlluwhaghtipagumangilnguq qayughllak ugpeqenghilkangat.