Luke 6 - New Testament-et Akuzipigestun

Aapqughaalleq Sabbath‑meng

¹ Sabbath‑em aghneghani, Jesus igleghtekaq wheat‑et piitfigitgun. Maligsaaghtengi ikutaqluteng wheat‑em piitutanganeng, iiggmeggneng mingwaagaqluki qantiit ikughnaluki neghegkiit piitutet.

² Ilangita Pharisees‑et pikiit, “Tawaten piyaghqaanghitusi. Liilightuusamnni iinghutngaaq Sabbath‑mi saghnalleghqaq.”

³ Jesus‑em pikii, “Atightiigastegguu David‑em pillgha iyataghaqngami, taakutlu ellnganilnguut?

⁴ Iteghluni Tabernacle‑mun tuguluku neqekrangllaq tuunegkaq Kiyaghneghmun, ikulluni neghegkaaguq, neghestekaqiillu yuni. Liilightuusamta pillghani kitum alngunak neghyaghaqenghitaa neqekrangllaq iwerngaqun priest‑et.”

⁵ Taagken pikii, “Ighnegha Yugem Atanqaa Sabbath‑em.”

Yuuk Iiggelek Uniiqameng

⁶ Ilangani Sabbath‑em, Jesus iteghluni synagogue‑mun apeghtughikaq. Tawanteftuq yuuk aghenqigneghet iiggi uniiqaat.

⁷ Ilangita apeghtughikayuget Liilightuusaneng, Pharisees‑etlu riirngingwaaqaat Jesus naallghutinayukan Sabbath‑mi anaggunniluku piyaghqaaluku.

⁸ Iwernga liisimakutmineng sumeghtaghallghit, yuuk iiggelek uniighngalghiimeng pikaa, “Tagi whavek nekevyaghtaa.” Nekevluni tazingavek aglaqaq.

⁹ Taagken Jesus‑em pikii, “Aaptaghllamsi, Liilightuusamta sasqinkut Sabbath‑mi? Pinitun pisqinkuut nalighmeng seghletun? Yugulighisqinkuut unguvalleghmeng nalighmeng tuqutisqinkut?”

¹⁰ Qamaglluki esghaghteghluki, yuuk pikaa, “Iiggeten nengugutiki.” Iiggeni nengugutii, aga naallghutkat.

¹¹ Enkaam ugumiyaguteghllagluku Jesus agghitkegkaat sanaluku.

Jesus‑em Nakmikegkangi Qula Maalghuk Siipneqluku Apostle‑et

¹² Tawani pilleghmi Jesus naayghamun mayuqaq yughaghnaluni. Unulqusiq yughaqaq Kiyaghneghmun.

¹³ Aghsagu tuqlughluki maligsaaghteni, taakuneng nakmiiqaq qula maalghuk siipneqluku enkaam atiqii apostle‑et.

¹⁴ Aatghit; Simon‑enkunguut, (Jesus‑em ateghiqaa Peter‑meng), Andrew‑nkut anglegutanga, James‑enkut, John‑enkut, Philip‑enkut, Bartholomew‑nkut,

¹⁵ Matthew‑nkut, Thomas‑enkut, James‑enkut ighnegha Alphaeus‑em, Simon‑enkut atelek Zealot‑meng,

¹⁶ Judas‑enkut, ighnegha James‑em, Judas Iscariot‑lu, uveghpagutistengughtekaq.

Jesus Apeghtughilghiillu Naallghuqulghiillu

¹⁷ Jesus‑enkut apostle‑kullghiit ukigluteng naayghameng, lliivneqegtellghakun nunam nekevghalgusiqii maligsaaghtelghuteghllani. Yulghuteghllaget tagilaghaatkat tamaaghhaaneng Judea‑m, Jerusalem‑emengllu, esnegkenengllu Tyre‑nkuk Sidon‑enkuk. Nagasaghtuutkaat, naallghutesqellutengllu aqnighneghmeggneng pikat.

¹⁸ Naallghuquqiillu tamaakut tughneghaat seghleliighqestekiit.

¹⁹ Qamaglluteng yulghuteghllaget saafnaqutkegkaat Jesus, qayughllak ellnganeng aghtughyaghqaanghilleq aanꞌngulghii enkaam qamaglluteng naallghuquutkat.

Quyallghenkuk Qivghullghenkuk

²⁰ Taagken Jesus‑em esghaghteghluki maligsaaghteni pikii, “Elpesi aklumalghiini quyaslelguusi, qayughllak Ataneghpagullgha Kiyaghneghem elpesi pikaghsi!

²¹ Elpesi iyatalghiini quyaslelguusi, qayughllak kepsughyaghqaagusi. Elpesi qiyalghiini quyaslelguusi, qayughllak nenglaghyaghqaagusi!

²² Quyaslelguusi yuget ugumikenghisi, ighsakenghisi, seghlequunghisi, seghleghunikangisillu. Tawaten piiqiisi qayughllak maligsaaghtekegkangisi Ighneghan Yugem!

²³ “Tawaten pikangisi elngaatall quyalghaasi, qetgeghaqlusi quyam angtalanganeng, qayughllak qilagmi akileghtuusalegllaguusi. Amenqun sivunghani, sivunghita amyuqetaatkegkaqegkangit uuknaliqistet.

²⁴ Iwernga seghleghwaaghunaqnguusi elpesi aklungilngughni, qayughllak whani unguvalleghmi kiyaghllaataqulleghsi taananginaaguq pikaghqaghsi!

²⁵ Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi kepsughngalghiini maaten, qayughllak iyatiqellequsi! Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi nenglalghiini maaten, qayughllak qiyaaghwaghllagllequsi!

²⁶ Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi qamaglluteng yuget itagnatun akuzitkegkangisi, qayughllak sivunghita tawateghpigaq akuzitkegkaqiit uuknaliqistesighwaaghet.”

Piniqluki Ugumikistesi

²⁷ “Iwernga whanga piimsi nagallghiini: Piniqluki anguyasi, pinitun piiqiteki ugumikistesi.

²⁸ Quyastesqaqiteki Kiyaghneghmun tamaakut uyvalaghistesi, yughaatkaqlukillu amyuqetaatkistesi.

²⁹ Kitum alngunak ullungagpegun qasaghtekangaten, inglungallu qasaghtesnaken. Kitum alngunak qaasligken tugukakek, ggategkenllu ellnganun pisqennakegken.

³⁰ Qamaglluki tungsighniilghiit tuunaqiteki. Kitum tuguvikumakangisi saghyagpesineng, veghtegpenaki.

³¹ Yulgutesi piiqiteki tawaten pisqesulleghpesistun elpesinun.

³² “Piniqistenginasi piniqnaqngukufsiki, sighimagpenasi quyastelleghmeng allgeghutelleghqaghpesineng.

³³ Pinitun pistenginasi pinitun pinaqngukufsiki, sighimagpenasi quyastelleghmeng allgeghutelleghqaghpesineng. Talwa seghleghqestet tawaten piiqut.

³⁴ Navghitkufsiki tamaakut sumeghpesini veghutiyaghqat, sighimagpenasi quyastelleghmeng allgeghutelleghqaghpesineng. Talwa seghleghqestet navghitiiqut seghleghqestenun, tamaakut navghaqat veghutaqiit navghateng almesiqluki angtalngit.

³⁵ Iwernga piniqluki anguyasi, pinitun piiqitek, navghitiiqiteklu, sighimakegpenaki veghutelleghqiit. Akileghtuusaghqalegllaguusi, avaqutiistunllu Kiyaghneghllagem pillequsi, qayughllak nangllegtaghtuq iqamsiqayugigalngughnunllu, seghletunllu pistenun.

³⁶ Nangllegtaghtek katam tawaten Atagpesi nangllegtallghatun.

Nanqigtisnanilleq

³⁷ “Nanqigtegpenaki yulgutesi, enkaam Kiyaghneghem nanqiggneghilleqiisi. Anaggunnigpenaki kinkut enkaam Kiyaghneghem anaggunninghillisi. Seghevutiiqitek enkaam Kiyaghneghem seghevulleqiisi.

³⁸ Tuuniiqitek yulgutegpesinun enkaam Kiyaghneghem tuunelleqiisi. Tuunegkani elpesinun kenegtaqluki, ufsugutaqluki, nekegsaghwaaghlleqii, wata ilaaghataghaghlleqii tevughasluki kenisi. Tawaten tuunilleghpesistun Kiyaghneghem tuunelleqiisi.”

³⁹ Taagken Jesus‑em ungipaghaatkii; “Ayaakam yugem maghyaghqughlleqaguu ayaakaq yuuk? Maghyaghququmigu laagwaaghmun kalefkagtaallequk.

⁴⁰ Igaghyaghta aangataghanghituq apeghtughistemineng. Iwernga igaghyaghta peghqightengngwaaqumi, apeghtughistemitun lliighllequq.

⁴¹ “Sangan esghaghsigu yulgutegpek iisqughutesqughhaa, esghaghpenaan elpek katam iisqughuten unaghsighllak?

⁴² Sangan yulguten pizigu, ‘Iisqughutngiqaghlaken’ elpek paninang iisqughutelighluten unaghsighllagmeng? Uyuq piniiyugneq! Sivukluku unaghsighllak iyegpengneng nusugluku, elngaatall whateghllugwaaq esghaghluku yulgutegpek iiynga iisqughutngighnaken.

Uqfiklu Piitestekiillu

⁴³ “Uqfik pinilghii piitestingigatuq seghleghmeng. Uqfik seghleq piitestingigatuq pinilghiimeng.

⁴⁴ Uqfik natelnguutanga liigiksaghqaaguq piitestekaakun. Sikughlluget piitestingigatut figs‑meng, nalighmeng neghyaghqaanghilnguut nunivagseghat piitestingigatut grapes‑meng.

⁴⁵ Pinilghii yuuk atuqiiquq pinilghiimeng ilumikegkamineng, iwernga seghleq yuuk atuqiiquq seghleghmeng ilumikegkamineng. Yuuk akuzikayuguuq ilumikegkamineng.

Mangteghangllaghtek

⁴⁶ “Sangan tuqlughestengnga, ‘Ataneq, Ataneq?’ naqam pisqellghenka atuqegpenaki?

⁴⁷ Kina alngunak tagiluni whangamnun, nagalluki akuzitenka qaatkegkaki, ungipaalleqamsi natetulanganeng.

⁴⁸ Yugtun mangteghangllalghiitun ayuquq. Nuna samaverugllak laagluku uyghagmun, tunemighluku taaggun nekefleqaa mangteghaq. Kiiwek uleveghllaglutek tawalliima mangteghaq qapragtellghilkanga qayughllak uyghagmeng tunemighluni nekeftekaalghii.

⁴⁹ Iwernga kitum alngunak nagalluki akuzitenka, qaatkenghilkumiki yugtun ayuquq tunemangunaan mangteghangllalghiitun. Kiiwek uleveghllaglutek aga mangteghaq naafqeghllakaa.”