Acts 19 - New Testament-et Akuzipigestun

Paul Ephesus‑ellghii

¹ Apollos Corinth‑melluku, Paul quutkun igleghakaq Ephesus‑mun kenlanga. Tamaani ilangi maligsaaghtet nallaghluki

² aaptekii, “Agleghnalghiik Taghneghak allgeghsimastekek ugpeghaqngafsi?” Pikaat, “Nakaa, nallukngwaaghagput Agleghnalghiik Taghneghak.”

³ Aaplaataqii, “Samunmi paaptaayematsi?” Kiimsiqaat, “John‑em paaptaayellghatun.”

⁴ Paul‑em pikii, “John‑em paaptaayeghillgha avuteghqelluteng seghleghqennanilghinun ayuquq. Pikaqiillu ugpeqesqelluku kingumineng tagiyaghqaq, taana Jesus‑nguuq.”

⁵ Nagaqughyamegteggu taana, paaptaayekat aatghakun Atanghem Jesus‑em.

⁶ Paul‑em saafsaqminiki Agleghnalghiik Taghneghak iitqak ellngitnun. Taagken akuzikat allaaghhiinaastun ulustun, uuknaliqumaghmengllu pikat.

⁷ Entaqun qula maalghuk siipneqluku yuuk tawantuq.

⁸ Pingayuni tanqini Sabbath‑a tamaghhaan Paul‑em tetukaghpenani aleghquqii yuget synagogue‑mi. Aaghhnaqutkegkii, liigikesnaqutkegkii Ataneghpagullghaneng Kiyaghneghem.

⁹ Iwernga ilangi pineghllulghiit ugpeghyunghitkat, enkaam sivungitni yuget seghletun akuzitkegkaat kiyaghtaalleq Atanghem apeghtuusaa. Enkaam Paul‑em unitkii kelqelluki ugpeqat. Taagken aghhutanga tamaghhaan Tyrannus‑em apeghtughivigani, Paul‑em aleghqughaqegkangi yuget.

¹⁰ Tawaten pikaq maalghuk ayumiqullghek, enkaam tamaghhaghmeng Jews‑etlu Greek‑etlu Asia‑melnguut nagaquqiit akuzitangi Atanghem.

Ighneghi Sceva‑m

¹¹ Kiyaghneq allaaghlluwhaghtiighaataqaq saghiighanalghiimeng Paul‑kun.

¹² Talwa ilangita yuget Paul‑em kakegllugiitiillu, aatkiillu llineghmegteki qinuyugnun naallghutaqelghiit, tughneghaatlu ilungitnilnguut aanaqelghiit.

¹³ Ilangi Jews‑et igleghangulghiit nunanun, yugneng aanesquungukangit tughneghaat. Taagken Atanghem Jesus‑em aatgha aanesquusiqnaqutkegkaqsaqangat. Pikat, “Qelghamken aanesqelluten taaggun ataasikun Jesus‑kun Paul‑em ungipaqegkaakun.”

¹⁴ Sceva‑m maaghraghvilek ighneghi tawaten pikat. (Taana Sceva Jew‑ngulghii high priest‑a.)

¹⁵ Iwernga tughneghaam pikii, “Liisimakaqa Jesus, liisimakaqa Paul, elpesi kinkungutsi?”

¹⁶ Taagken yugem ilumikun tughneghalgem qetgeghvikluki taakut yuget qevutiiqii, iknaqepigtutmineng qamaglluki avangilkegkii. Enkaam mangteghaaneng aanqaghtalluteng qimaguutkat amsikaghmeng, kiitiqullelighluteng.

¹⁷ Qamaglluteng Ephesus‑eghmiit, Jews‑etlu Greek‑etlu alingruughutkat taana nagaqughluku, enkaam aatgha Jesus‑em wataqaaghaq quulvaqaat.

¹⁸ Uglapiglleghhiit ugpenghhaqaniit yugtuqami apeghraqiit alignaghtaalleteng.

¹⁹ Uglapiglleghhiit alignaghtaaqayuguyalghiit tagiquulluki alignaghtaaghusit igateng paneghquqiit yulghutet esghaamanghitni. Igalghutet akitulesughyaqmegteki 50,000 silver drachmas‑et akikeftiit.

²⁰ Tamaana apalluqluku wataqaaghaq akuzitangi Atanghem mingitkat, enkaam uglapiglleghhiit ugpeqegkiit.

²¹ Kingungitneng tamaakut Paul qakiqniqegkaq Jerusalem‑emun pinaluni, Macedonia‑kunllu Greece‑kunllu aagluni. Pikaq, “Jerusalem‑etaghllunga taagken Rome‑esaghqapestaaghuunga.”

²² Taagken Paul‑em kayutegni Timothy‑nkuk Erastus‑enkuk kayagtekakek aglaqestiisqellukek Macedonia‑mun, ellnga Asia‑metaghaqaq.

Silver‑engllaghtet Seghleliighqillghat Ephesus‑mi

²³ Nani tamaani pilleghmi uglaapiglleghhiit Ephesus‑eghmiit elngaatall seghleliighutkegkaat kiyaghtaalleq Atanghem apeghtuusaqegkaa.

²⁴ Tamaana seghleliilleq Demetrius‑em silver‑meng ulimastem piinliqaa. Tawaten pikaq qayughllak ulimalgutkullghiit elngaatall maningllaasiqngukangit silver‑meng ulimaaghet temple‑engwaaghhaat. Tamaakut temple‑engwaaghhaat kiyaghnengllaqamun Artemis‑mun maniguutfigestun ayuqelghiit.

²⁵ Demetrius‑em ulimalgutnillu ilangillu tawatelngughmeng ulimakayuget qerngughlluki pikii, “Ukughsi yugni, liisimakaghsi elngaatall maningllaghaqukut qepghaqamnneng.

²⁶ Iwernga esghapagaghsillu nagataghsillu Paul‑em pillgha. Piiquq kiyaghnengllaqat kiyaghnepigunghinniluki. Enkaam uglapiglleghhii yuuk allangughqughaa maani Ephesus‑mi, maaninginaagpenaan tamaghhaanillu Asia‑mi piiquq.

²⁷ Seghleghhalek sanghilkumta qepghaqaghput ukavaghllequq. Liisimakaghsi qamaglluteng Asia‑ghmiitlu nunataghhaanilnguutlu manigughaqaat aghnaq kiyaghneq Artemis. Sanghilkumta yuget sumeghtaghaatkesagulleqaat temple‑a megnuniinniluku, Artemis‑emllu aangelleghllaga satngunanighllequq.”

²⁸ Taakut yuget nagalluku Demetrius elngaatall sakraakat, akilghuughllakatlu, “Aangeghllagtuq Artemis‑nga Ephesus‑em!”

²⁹ Mulugpenateng qamaglluteng Ephesus‑eghmiit ketanqwaaghaatkat akilghuumaghmeng nallukeghngaaghmegteki saaqutangi. Paul‑em igleghalgutkek Gaius‑enkuk Aristarchus‑enkuk Macedonia‑ghmiik tamaanlenguuk uvitangitni. Ilangita yuget taakuk akuqaghlukek qamuqlukek ketarwakat qerngughutfigllagmun maliglluki yulghuteghllaget.

³⁰ Paul iteghyukaayalghii yulghun aleghqughnaluku iwernga ugpeqat ighlekegkaat.

³¹ Talwa ilangita Asia‑m igleghutistengita kevgaqutkaat ilakumtaaghteng Paul wataghllak itefqaan qerngughutfigllagmun pisqelluku.

³² Taakut qerngughutfigllagmelnguut wanlegi nepugllagughtekat. Ilangi yuget sameng akilghuughllaget, ilangi sameng allaneng akilghuughllaget. Kiyang allulluteng nallukegkangat sangameng qerngughusimatseng.

³³ Taagken yuuk aatqelghii Alexander‑meng, Jews‑et apeghtughwaaghluku sameng pilleghqameng, akuziyaghtiisqegkaat sivungitnun yulghuteghllaget. Alexander‑em iiggeni nengugutkii nagatesqelluni yugnun.

³⁴ Iwernga yulghuteghllaget liigiksamegteggu Alexander Jew‑ngutanga, qerngaghllagmeng akilghuughllakat, “Aangeghllagtuq Artemis‑nga Ephesus‑em!” Tawaten akilghuukat ketwhell maalghuk afluk.

³⁵ Ataasim Ephesus‑em umiilwaaghan nepiightesteqaghsamiki yulghutet pikii, “Ephesus‑eghmiini, tamaghhaghllagmi liisimakaa Ephesus aflengakistekaa aangelghiim Artemis‑em temple‑ngan, agleghnalghiimllu uyghagem ifkaqam qilagmeng.

³⁶ Kitum alngunak aygughiknaanghitiinkut taakugneng aflengakestengutfut enkaam nepiightek. Sangwaa temngighllak apeghiighvagilgafsigu sumeghtaghaghtek.

³⁷ Taakuk yugek whavek tagitkaqagsi talwa sameng teglenghiteghngaayek temple‑eneng, akuzitkenghiteghngaagnegullu sameng seghleghmeng kiyaghneghput Artemis.

³⁸ Una nanqigtivigunghituq. Demetrius‑enkut qepghaghtekullghiit sameng apallulgukumeng nanqigtivigmun aglaghlit. Tawani nanqigtistenun apeghnakangit apalluteng enkaam elngaatall avutkiiraaghhaat.

³⁹ Wata sameng piyaghqalgukufsi sameng tamaaken qerngughutfigpigaghmi agghitkennakesi.

⁴⁰ Tawaten piimsi qayughllak Rome‑em umiilgita nagaququmegteggu una seghleliilleq aghneghmi whani, taana apalluqluku qaatkunneghinniluta liilightuusameggnun pinaqiinkut. Samengꞌngam pilleqesteki qayughllak apalliitukut seghleliighqiillemnnun.”

⁴¹ Taam umiilwaaghem tawaten piluki aglaghtuutestekii.