LUKI 4 - DEƲE NIINƐI

Tɛ‐ga‐wo fai ga Ziizɛ

¹ Ziizɛ ziɣini sa ziɛ walai Jɔdɛ̃ wobavɛ ligi zu é va wulu, zíi laa ʋegɛi ga Gala baa ŋinɛgi. Gala baa ŋinɛgi wɔ ge pele wuloni sa la é lii la kpooʋei zu.

² É kɛɛni na ga folo zee naagɔ dɛvele yíɛ tɛ gá. Ɛ́ lɛ ŋɛni ta nɛpɛ miini foloi natiɛ yee wu. Tɔwɔ tei sa te ƃeani, pulu ɣɛni ma.

³ Dɛvele ɣɛ sa ma, “Ani yà ɣa è ga Gala dui, bo kwɔtii nii ma é ɣɛ ga kpoolo‐ʋɔɔ.”

⁴ Ziizɛ goi ɣaa woteni é ɣɛ ma, “Ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu mawoi ga, ‘Nu lɛ nɔ ŋeteai ɣɛɛ ga daa‐mii ŋɛni tɔ ɣilekpu.’ ”

⁵ Dɛvele siɣini wɔnɔ é lɛɛ la, é zɛba sa é ŋeteai nii zu masadai ɣaazɔ lɛɛ la ƃɔɔ ga faa zu ƃua.

⁶ É ɣɛni ma, “Yà ɣa gà gaa‐ƃai nii ɣaazɔ ʋe è ya é vɛɛ maƃaa‐la‐mai va. Toku ge zei ga zée laavɛ sa zèea. Nui nɛpɛgi yá nɛɛ bɛ̀ towa gà fe zéea.

⁷ Ani tɔwɔ yà vɛɛ na kɔ̀wɔ wu, te pɛ ta ɣɛ ga è wo.”

⁸ Ziizɛ goi ɣaa woteni é ɣɛ ma, “Ponɛvɛ mawoi ga ‘Yà è maliɣii Gala feli, na ɣa ɣɛɛ na tɔ ɣilekpu nɔ ɣa yà tii ɣɛ bɛ́.’ ”

⁹ É zɛba sa é Ziizɛ ziɣi é lii la Yɛlusulɛɛ é sei Gala‐feli wɔta walai losovɛ é ɣɛ ma, “Ani yà ɣa è ga Gala dui, wulo na vɛ è loo.

¹⁰ Ƃɔvɛlaale ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu mawoi ga ‘Gala ka ná keelaitiɛ leʋe è ʋaa ma ga te ƃaa è maazu.’

¹¹ Na ɣa ɣɛɛ na, ‘Ta è ƃalo ga yee kɛɛ ʋaa ma è wɔwɔ mɛ lɛ ziɣe kwɔti va.’ ”

¹² Ziizɛ gaa woteni é ɣɛ ma, “Bogɛ mawoi ga, ‘Mɛ lɛ è maliɣii Gala su wɔ̃ɔ.’ ”

¹³ Tei tɔwɔ dɛvele woloni ga tɛ‐gai ɣaazɔ wo, é ziɣini kóba é li ga é ná maa kpowũ é yɛsu é ziiti siɛgi ma yá zolowo da zéea wɔnɔ.

Ziizɛ na tii lɔɔ zeini Geealali

¹⁴ Ziizɛ woteni sa ɣɛ é li wulu Geealali Gala baa ŋinɛgi na gaa‐ƃai zéea. Na ɣa ɣɛɛ na maa woo ziɛni ná wukũigi va yui ɣaazɔ zu.

¹⁵ É kala‐bo boni Gala‐feli wɔtaitiɛ wu, nu pɛ ge ƃaa la ma.

Te ɣɛlɛni Ziizɛ ʋa Nazɔi lai zu

¹⁶ É vaani sa ɣɛ Nazɔi lai zu vɛ te kuloni na su. É liini Gala‐feli wɔtai wu ga doowo folo è ɣɛ velei é ɣɛni la ga kɛ́ɛ ʋaa. É wu ziɣini sa ɣɛ é lo ga é Gala kɔlɔi lodo.

¹⁷ Kɔlɔi na Gala daa woo‐wo nui Aizeea ponɛni nà ɣa te teveni pɔ́. É kɔlɔi laa laoni é wɛlɛ vɛ va woi niitiɛ wonɛi ɣɛ na. Woi natiɛ ta ga

¹⁸ “De maliɣii vaa ŋinɛgi yiiya mà, ƃɔvɛlaale é gulo wua wũmɔ ga zee‐ƃako pele bà ga gè woo niinɛ vagɔi wo maa‐wõi vea ma. É tèvega ga gè bo ga woo maa zeezea kɔɔ‐zogitiɛ ma ga te yee laa ɣa ʋũi ga te li. Gè bo wɔnɔ gaazu wele vea ma ga te ɣaazu ɣa ƃɛtɛ ga kavele. Tèvegɛ kɔnɔ ga niitiɛ te zeiyai te ɣa gè natiɛ wulo duolai zu.

¹⁹ Na ɣa ɣɛɛ na tèvegɛ ga kwenagi maʋaa zolowogɛi de maliɣii ʋaa ma gè ná maʋaa wo ga wo maa zeezea.”

²⁰ Ziizɛ kɔlɔi laa wuluni sa é teve Gala‐feli wɔtai wu lii‐ɣɛɛ nui wɔ é zɛba é zei. Tai nɛpɛ te ɣɛni Gala‐feli wɔtai wu te ɣaazu ɣɛni bá.

²¹ É ɣɛni sa te ma, “Zaa ɣa Gala kɔlɔi zu woi nii levea la ma wo mɛni.”

²² Nui pɛ ge faa vagɔ woni ga dá. Na ɣa ɣɛɛ na woo vagɔi é ɣɛni wulozu dá yíɛ bo é vilini te ma ga ki‐gaa‐ziɛ. Te ɣɛni sa tea,“? Nii lei ɔ́ ɣɛ ga Zoosɛ dui?”

²³ Ziizɛ wɔ ge ɣɛ te ma, “Ƃɔɔƃɔɔ su wa vaazu lɛɛzu sakpe goi nii ma wiɛ bo mà. Na ɣa ga, ‘Zowoi, ƃɔɔ valo. Nii gé mɛniga ga è kɛɛni Kapɔɔnia, nà ɣɛ ƃalaa pɛ è ƃɔɔ yui zu.’ ”

²⁴ É ɣɛni wɔnɔ tea, “Gè bo wiɛ ga gaama, Gala daa woo‐wo nu nɛpɛ tɛ lɛ yee zeiya bu kpɔɔ yui zu.

²⁵ Kɛ̀ gè bo wiɛ gaamai zu, po ŋazaitiɛ zini gɛ lɛ ŋɛni te vɛ te lamai ɣɛ Yezɔi yui zu Yiilaija na yɛmini su é yɛsu gee‐zuvɛ yiɛ leve kpe tine ʋaa zu kwena saagɔ ɣalo dɔzita yee wu, pulu ƃakpa loo sa zui ɣaazɔ ɣa.

²⁶ Tɔwɔ Gala gɛ lɛ Yiilaija leveni te ta nɛpɛ pɔ. Zɛlɛfa lai nɔ ɣa Gala ge teveni su Saidɔ̃ yui zu. É teveni ŋaza nu ta wɔ é ga po ŋazai nii zini gɛ lɛ ŋɛni bɛ́.

²⁷ Na ɣa ɣɛɛ na gee vea lamai ɣɛ Yiilaisa na yɛmini su. Seeƃɛi lɛ ŋɛni ziɣini te ta nɛpɛ ba kɛni Neemɛ̃ nii é ɣɛ ga Siilia yui zu nu.”

²⁸ Tei te nii mɛnini, taitiɛ nɛpɛ te ɣɛni Gala‐feli wɔtai wu te yii laa ʋeni ga zii‐ɣaa‐wãla.

²⁹ Te wu ziɣini sa te kulo tai va. Te loni túo te lii la gizi sɛlɛ‐gavɛ‐na ɣa ga gizigi nii tai ɣɛni ma‐kɛɛ ʋaa ma te pili gizi kɔwɔ lɔɔvɛ.

³⁰ Kɛ̀ Ziizɛ leveni te zaama é li.

Zunui gɔʋɛ yowũ ɣɛni pulu

³¹ É liini Kapɔɔnia lai zu Geealali yui zu. É ɣɛni numaitiɛ ɣala bosu ga doowo folo.

³² Tɔwɔ ná kala‐bogi vilini te ma ga ki‐gaa‐ziɛ, toku ge zei ga gaa‐ƃaa woo ɣa é ɣɛni dá.

³³ Nu ta wɔ ge ɣɛni Gala‐feli wɔtai wu gɔʋɛ yowũ púlu. É lobani ƃɔɔ ga woo wala yíɛ ɣɛ tea,

³⁴ “Aa‐Nazɔi Yiizɛ, yà ʋaa zɛƃɛ ɣa é gá ʋaa zu? ?È vaa ga è gé zu ŋala‐ŋala? Gè kwɛ̃ni ga nui è le. Yà ɣa è wuloai su leelaa ga Gala na dɔ.”

³⁵ Kɛ̀ Ziizɛ yii ɣaa wãlani gɔʋɛ yowũi ma é ɣɛ ma, “Ná ɣɛ ƃu, è ziɣi púlu!” Tei sa gɔʋɛ yowũi tooni te zaama, é ziɣini sa púlu, tɔwɔ lɛ ŋada ta nɛpɛ seini ba.

³⁶ É vilini te pɛ te ma ga ki‐gaa‐ziɛ te ɣɛ ɣii ma, “Woo zɛƃɛ ɣa ga nii? Ƃɔvɛlaale towaa bo gɔʋɛ yowũa ma ga ná nu walalai ƃɔga ná gaa‐ƃai natiɛ tiɛ ziɣi numaa wulu.”

³⁷ Ziizɛ maa woo ziɛni sa ná ligi zu wɔlɔ‐kɔlɔ ma.

Ziizɛ nu lamaa ʋaloni

³⁸ É wu ziɣini é wulo Gala‐feli wɔtai wu é lɛ sa Saimɔ na pɛlɛi wu. Tɔwɔ Saimɔ mɔɛ ɣɛni zeeƃɛzu kɔɔlɛ ʋilei wɔɔlɔi kɔlɔ su. Te ɣɛni máa nɛɛnɛsu balo ʋaa ma.

³⁹ É loni sa ŋaza nui ƃɔɔ maazu é yii ɣaa wãla kɔɔlɛ ʋilei ma, nà wɔ ge ziɣi bá. É wu ziɣini sa ga maa ʋilea é Ziizɛni kɔ̃nɔ zeke kɛ.

⁴⁰ Tei sa folo ɣai ɣɛni toozu, taitiɛ nɛpɛ seeƃɛ vea te ɣɛni te ya seeƃɛ zii laali‐taaliga te te va, te vaani ga tiɛ, tɔ wɔ é yeè vɛɛ te va te valo.

⁴¹ Gɔʋɛ yowũa ƃalaa te ziɣini nu lamaa wulu tiɛ loba tiɛ ɣɛ Ziizɛ ma, “Yà ɣa è ga Gala dui!” Kɛ̀ é yii ɣaa wãlani te ma. Ɛ́ lɛ ŋɛni ƃega te va tɔ ƃɔɛ, ƃɔvɛlaale te ɣɛni ga kwɛ̃ɛga ga towa é ga nui Gala zee ƃakogɛi ba, na ɣa ga Kolai.

Ziizɛ Gala goi woni Yudiiya yui zu

⁴² Tei sa é ɣɛni ga gela‐boga, é ziɣini na é li tɔ ɣilekpu ŋada laa. Tɔwɔ numaitiɛ te fo‐fo wuloni su tiɛ wõi ɣɛ ƃalaa ga te kɛ é mɛ lɛ ziɣi te woba.

⁴³ Kɛ̀ é ɣɛni te ma, “Kɛni gà Gala na masadai mawoo niinɛ vagɔi wo tai zɔitiɛ zu ƃalaa pɛ, ƃɔvɛlaale nà mazaƃui ɣa tèvegɛi ma.”

⁴⁴ É ɣɛni sa Gala goi wosu Gala‐feli wɔtaitiɛ wu Yudiiya yui zu.