LUKI 19 - DEƲE NIINƐI

Ziizɛ ƃɔga Zakia

¹ Ziizɛ lɛɛni Jɛlikoo lai zu yíɛ leve.

² Zunu ta wɔ ge ɣɛni na daa ga Zakia. Zunui nii ɣa é ɣɛni ga gɔmɛti naʋolo‐wulo veaitiɛ te maazu nui. Tɔwɔ é ɣɛni ga kpɛtɛ nu.

³ É ɣɛni pele ɣaa ziɛzu ga é wɛlɛ Ziizɛ va. Tɔwɔ ɛ́ lɛ ŋɛni zoosu ɔ́ pɛtɛ kpɔgi vɛ, ƃɔvɛlaale é ɣɛni ga kpuo nu.

⁴ Na ma é ƃizeni é li ga ná luo vele é lɛ kpodogi ta zu ga é pɛtɛ. Toku ge zei ga minɛ vele ɣa Ziizɛ ɣɛni vaazu levesu la.

⁵ Tei Ziizɛ ziitini ná vɛ, é ɣaazu lɛɛni gee zu é ɣɛ ma, “Zakia, mẽe kɛ è vile ɣaʋu. Ƃɔvɛlaale kɛni za gà ɣɛ yà vɛlɛi wu.”

⁶ Na ma é vileni sa ɣaʋu é yee zei bu ga kuu‐zu‐nɛɛ.

⁷ Tei numaitiɛ te wɛlɛni na va, te pɛ te zili zaɣani tiɛ ɣɛ tea, “É lia ga é ɣɛ ga nui nii maa wɛ̃ɛ é ga faa yowũ‐ɣɛɛ nu.”

⁸ Zakia wɔ ge wu ziɣini sa é lo é ɣɛ de maliɣii ma, “Wɛlɛ, kèea. Gà kwèligi velizu sakpa ma gè mazɛvɛ ɣila fe maa‐wõi vea ya. Ani kɔnɔ gè ʋuulu ŋɛni wuloa nu ta nɛpɛ zeea, gà pɛɛla ɣɛ da naa gè fe manui ya.”

⁹ Ziizɛ ɣɛni tea, “Zaa ɣa balolai vaa la pɛlɛi nii wu. Ƃɔvɛlaale zunui nii ɣa ga Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ manu zuwui ta tɔ ƃalaa.

¹⁰ Nu ƃuse lui vaavɛ ga niitiɛ te viligɛi é te ɣaa ziɛ é te valo.”

Sakpegi é ʋile powũ puugɔi ʋa

¹¹ Tei sa te ɣɛni nii mɛnisu, Ziizɛ liini ga luo ga é sakpe sɔ te ma. Ƃɔvɛlaale maa ƃuai ɣɛ sa Yɛlusulɛɛ va. Na wuloa su numaitiɛ ɣi ge ɣɛni ba ga Gala na masadai ɣa vaazu vaazu ga maa ʋilea.

¹² Na ma é ɣɛni tea, “Nu ɣaa wua ta liini zuu zu wooza zu ga é ɣalaso gaa‐ƃaa maa zɔlɔ wo na é va wulu.

¹³ É nu puugɔ lilini ná tii‐ɣɛɛ veaitiɛ zu é powũ puugɔ ʋe te ya é ɣɛ te ma, ‘A wiɛ yaawo ɣɛ ga nii é yɛsu gè va wulu.’

¹⁴ Kɛ̀ zunui na zuu veaitiɛ te zilini la. Te keela leveni pulu te ɣɛ ma, ‘Yà li na, gɛ́ lɛ wõini zunui nii ɔ́ ɣɛ ga ɣalaso gé maazu.’

¹⁵ Tei é galeni ma, tɔwɔ ɣalaso gaa‐ƃai zɔlɔ wogɛi sa bɛ́, tii‐ɣɛɛ veaitiɛ é naʋoloi ʋeeni te ya é deʋeni ga te bo te ma ga te va pɔ vɛ, kɛɛ ʋaa ma nii te sɔlɔ woga yaawoi zu é kwɛ̃ɛ.

¹⁶ Mamaa wũgi vaani é lo zíi la yíɛ ɣɛ ma, ‘Kèea, powũ puugɔ ɣa é viliga yà wowũ gilagi zu.’

¹⁷ Nà ɣɛ ma, ‘È kɛɛni ga pagɔ. Yà ga tii‐ɣɛɛ nu vagɔ. Tei tɔwɔ è ɣɛɛ ga nui nu ɣa laa la faa vɛnɛ wolo zu, gà gaa‐ƃaa ʋe è ya taa puugɔ maazu.’

¹⁸ Tii‐ɣɛɛ nui fele kelei vaani sa é ɣɛ ma, ‘Kèea, powũ dooluo ɣa é vilini yà wowũ gilagi zu.’

¹⁹ É ɣɛ ma, ‘Yà ɣɛ taa looluo maazu.’

²⁰ Na ɣɛɛzu tii‐ɣɛɛ nui ta ƃɔnɔ giɛ va é ɣɛ ma, ‘Kèea, yá wowũ gilagi ɣa nii gè daa‐zu ɣɛɛni seɣe‐vea su.

²¹ Su‐wulo‐zu ɣa ga gè ɣɛni luozu. Ƃɔvɛlaale yà ga nui ná faa ƃai. Nii ɛ̀ lɛ daani towa yà siɣi. Sii‐zii ŋɛnii ɛ̀ lɛ seini towa yà gaa‐vaa wulo.’

²² Nà ɣɛ ma, ‘È laa woi nɔ ɣa gà faa wulo su gè pɛɛ è va ga faa, yài ŋɛ ni è ga tuo‐vele‐yowũ lii‐ɣɛɛ nu.? È ɣɛni ga kwɛ̃ɛga ga gà ga nui ná faa ƃai, nii gɛ̀ lɛ daani gìɛ na ziɣi, sii‐zii ŋɛnii wɔnɔ gɛ̀ lɛ seini gìɛ na ɣaa‐vaa wulo, kɛlɛi?

²³ Zɛƃɛ mu ka é kɛ ɛ̀ lɛ nà naʋoloi wuuni bɛ̃ɛkii ma, kɛɛ ʋaa ma gɔ̀ vaa na gè kulo na é vɛɛ mavili‐sui va?’

²⁴ Niitiɛ te ɣɛni loni na woba é ɣɛ te ma, ‘A powũ gilagi wulo zéea wo teve nii wɔ powũ puugɔi zéea.’

²⁵ (Te ɣɛ ma, ‘Kèea, powũ puugɔ ɣa zéea!’)

²⁶ Ɣalasogi ɣɛ tea, ‘Gè bo wiɛ, nui ŋɛnii ta zéea towa ta ɣa ʋe zéea é vɛɛ ba. Kɛ̀ nui ta lɛ zéea, nii ƃalaa yá ɣɛ zéea ta na wulo zéea.

²⁷ Niitiɛ te ga kɔ̀ɔ yɔ̃wɔitiɛ natiɛ ta dɛi, na ɣa ga niitiɛ tɛ lɛ wõini gɔ̀ ɣɛ ga ɣalaso te maazu, a va ga tiɛ wo te vaa gàazu ma.’ ”

Ziizɛ lɛɛ‐zuʋɛ Yɛlusulɛɛ

²⁸ Tei Ziizɛ nii woni, é liini sa ga luo yíɛ li Yɛlusulɛɛ.

²⁹ Tɔtɔgɛi ma Bɛfaji lai va ta Bɛtani lai gizigi na ma ta tili ga Alevɛ, é ná kala dopoi felegɔ leveni.

³⁰ É ɣɛni te ma, “A li tai nii zu é de ɣeeɣi daavɛ. Wa ɣɛ na lɛɛzu na, wa wɛlɛ soo yuwu va daa lɔgɛi nii nu lɛ dɛ zeini kɔma. A daa ʋũi wo vaa la vɛ.

³¹ Nu nɛpɛ ka wo ɣaa zaɣa kɛɛ na ga ‘Zɛƃɛi é kɛɛ wo daa ʋũi?’ wa ɣɛ manui ma, ‘Maƃala ɣa de maliɣii ma.’ ”

³² Na mavelei ma taitiɛ é te leveni te liini te pɛtɛ è ɣɛ velei nɔ é boni la te ma.

³³ Tei sa te ɣɛni soo yuwui laa ʋũisu, kɛɛ vea te ɣɛni te ma, “Zɛƃɛi é kɛɛ wo soo yuwui laa ʋũisu?”

³⁴ Te ɣɛ te ma, “Maƃala ɣa de maliɣii ma.”

³⁵ Te vaani sa la Ziizɛ wɔ vɛ. Te ta zeɣeitiɛ vɛɛni pulu te Ziizɛ zei sa kɔma.

³⁶ Tei sa Ziizɛ ɣɛni kɔma nà yìɛ lii la, te ta zeɣeitiɛ vɛɛni pelei ma.

³⁷ Kɛ́i ma lɔtɔsu Yɛlusulɛɛ va, na ɣa ga tei sa é ɣɛni Aale ɣizii yiizu, kala dopoitiɛ te maƃɔ kpakpa walai ɣaazɔ vɛɛni sa ga kuu‐zu‐nɛɛ wuloa tiɛ Gala daa maa lɛ ga woo wala tii maa‐wɔlɔ‐wɔlɔ kpaazagitiɛ ʋaa ma te te vɛtɛni.

³⁸ Te ɣɛni ɣɛɛzu tea, “Tuuyiɛ ɣa ɣɛ ɣalasogi nii ma é vaazu de maliɣii Gala na daa‐zeigi zu! Zii‐laa ɣa ɣɛ Gala ta, saala la Gala ma!”

³⁹ Favilesii taniga te ɣɛni kpɔ gwalai zu. Ta ɣa te ɣɛni Ziizɛ ma, “Kala‐mɔi, yii ɣaa wãla yà ɣala dopoitiɛ ma.”

⁴⁰ Ziizɛ wɔ ge te woi ɣaa woteni é ɣɛ te ma, “Gè bo wiɛ, è ɣɛ niitiɛ te maazu ɣɛɛni ƃu, kwɔti ƃɔɔƃɔɔgitiɛ tɔ loba.”

Ziizɛ Yɛlusulɛɛ lai mawɔlɔ woni

⁴¹ Tei Ziizɛ lɔtɔni Yɛlusulɛɛ va é wɛlɛ na va, é mawɔlɔ woni

⁴² yíɛ ɣɛ tea, “È ɣɛ kpa wo kwɛ̃ni za ƃalaa ga fai niitiɛ ta va ga zii‐laa, kɛ̀ te loowugɛ wo va!

⁴³ Ƃɔvɛlaale foloi ɣa vaazu ziitizu wo va ga wo wɔɔ yɔ̃wɔitiɛ te siɣi tite wo ma te wo maa ɣali te wo luo laa wulu pelei ɣaazɔ zu.

⁴⁴ Ta wa lai wolo te pɛɛ su te wo ʋala‐fala zuwãa. Na ɣa ɣɛɛ na nii nɛpɛgi wa vɛlɛitiɛ logɛi la te ta lɛ yɛga laani bɔɔ maazu. Ƃɔvɛlaale siɛgi Gala ge vaani la wo vɛ wɛ lɛ gaa ɣaani.”

Ziizɛ lɛɛni Gala‐feli wɔta walai wu

⁴⁵ Ziizɛ lɛɛni sa Gala‐feli wɔta walai wu é vɛɛ ga niitiɛ ƃɛɛ te ɣɛni yaawo ɣɛɛzu na,

⁴⁶ yíɛ ɣɛ te ma, “Ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu Gala giɛ ɣɛ tea, ‘Nà pɛlɛi wu ɣa ɣɛ ga fèli‐zu.’ Kɛ̀ wo ná ɣɛɛ ga wũmɔ vea zei‐zu.”

⁴⁷ É ɣɛni sa kala‐bo bosu Gala‐feli wɔta walai wu ga gela bo pele ɣile‐gile. Laa‐ʋaale gwalaitiɛ vɛɛ tɔ‐dɛɛ ɣala‐mɔitiɛ va é vɛɛ numaitiɛ ta nu ɣaa wuaitiɛ va te ɣɛni pele ɣaa ziɛzu ga te Ziizɛ zu ƃɔnɔ wo.

⁴⁸ Tɔwɔ pele nɛpɛ gɛ lɛ ŋɛni na tɔ kɛ, toku ge zei ga nui ɣaazɔ wui togɛi ɣɛ daa woi ma.