JƆ̃ 8 - DEƲE NIINƐI

Ŋaza nui nii sogɛi wɛ̃ɛ‐ziɛ‐boga ɣa

¹ Kɛ̀ Ziizɛ liini Aale ɣizii ma.

² É vaani wɔnɔ wulu ga subu‐zubu Gala‐feli wɔta walai wu. Numaitiɛ te vaani pɔ́ é zei é te ɣala bo.

³ Tɔ‐dɛɛ ɣala‐mɔitiɛ ƃɔga Favilesiitiɛ te vaani ga ŋaza nu ta pɔ́ vɛ é ga ŋaza nui nii é ɣɛni wɛ̃ɛ‐ziɛ bosu pɔɔ nu ma te so na. Te ŋaza nui ƃɔɔ loni sa zaama‐zuvɛ.

⁴ Te ɣɛni Ziizɛ ma, “Kala‐mɔi, ŋaza nui nii zogɛ wɛ̃ɛ‐ziɛ‐boga ɣa.

⁵ Tɔwɔ Mooze daani de ya tɔgi zu ga gíɛ na ɣavele nui vaa ga sɔɔ ga kwɔti. Yà ɣɛɛzu le é vile ba?”

⁶ Te ɣɛni nii wosu ga te Ziizɛ luƃo te goo mɛni kɛɛ ʋaa ma te kɛɛ‐zɔ sɔlɔ wo te bo. Ziizɛ wɔ ge vɛɛni sa é zuwãvɛ wonɛ ga yee ƃeɣai.

⁷ Tei te ɣilini gaa‐zaya‐kɛɛ va, é ɣaa lɔni é lo é ɣɛ te ma, “Nui é wo zaama faa yowũ ʋaa lɛ máʋaa va, ƃe ba manui ɣɛ ga nu maa wũ é kwɔti vili ma.”

⁸ É maa vɛɛni sa wɔnɔ é zuwãvɛ wonɛ ga yee ƃeɣai.

⁹ Kɛ̀ tei te nii mɛnini, te liini ga gile‐gile. Nuwutiitiɛ ɣa te dii‐woga lɔɔ zeini. Ziizɛ tɔ ɣilekpu nɔ ɣa é ɣɛni na, ŋaza nui loni daa wu.

¹⁰ Ziizɛ wũ bu ziɣini é ɣɛ ŋaza nui ma, “Ŋàza nu, te wɔ? Nu ta lɛ faa vɛɛni è va?”

¹¹ Ŋaza nui ɣɛ ma, “Nu ta lɛ na ɣɛɛni, màliɣii.” Ziizɛ ɣɛ ma, “Nà ƃalaa lei gà faa vɛɛ è va. Li. Mɛ lɛ sa faa yowũ ɣɛ kɔnɔ.”]

Ziizɛ ɣa é ga zui maŋada wodoai

¹² Ziizɛ ƃɔɛni kɔnɔ numaitiɛ wɔ yíɛ ɣɛ tea, “Nà ɣa gè ga zui maŋada wodoai. Nui yá vile pùlu ɛ́ lɛ zia kpidi zu. Kɛ̀ ŋeteai maŋada wodoai ɣa ɣɛ fáa ma.”

¹³ Favilesiitiɛ te ɣɛ sa ma, “Yà seele woo ʋeezu ƃɔɔ ʋaa ma. Yà zeele woi lɛ ga gaama.”

¹⁴ Ziizɛ gaa wote é ɣɛ te ma, “Gɔ̀ ƃalaa seele woo ʋe ƃɔɔ ʋaa ma, nà seele woi ɣa ɣɛ ga gaama. Ƃɔvɛlaale vɛ gè ziɣia na ta vɛ gè liizu na gè ná wɛ̃ni. Kɛ̀ vɛ gè ziɣia na ɔɔ vɛ gè liizu na wɛ lɛ ná wɛ̃ni.

¹⁵ Wa faa ɣaa leve nu ƃuse ŋeteai mavele ma. Nà wɔ gɛ̀ lɛ faa ɣaa levea nu nɛpɛ zeea.

¹⁶ Kɛ̀ gɔ̀ ƃalaa faa ɣaa leve, nà faa‐ɣaa‐leveai ɣa ɣɛ gaama, ƃɔvɛlaale nà ɣila ge lei gà gaa leve. Kɛ̀ kèea Gala nii é tèvega gá tɔ ɣa ɣɛ le.

¹⁷ Ponɛvɛ wa lɔgi zu ga nu felegɔ zeele woo ɣa ga gaama.

¹⁸ Gà seele woo ʋeezu ƃɔɔ ʋaa ma, kèea nii wɔgi é tèvega yíɛ seele woo ʋe fàa ma ƃalaa pɛ.”

¹⁹ Na ʋaa ma te ɣɛni Ziizɛ ma, “È ɣeea ɣa minɛ?” Ziizɛ gaa wote é ɣɛ tea, “Wɛ lɛ kẁɛ̃ni ɔ́ nɔ ɣɛ ga wo kèea wɛ̃ɛ. È ɣɛ wo ɣɛni ga kẁɛ̃ɛga wɔ kèea wɛ̃ɛ ƃalaa pɛ.”

²⁰ É woi niitiɛ woni naʋolo‐wuu‐zuvɛ kɛ́i ma kala‐bo bosu Gala‐feli wɔta walai wu. Kɛ̀ nu nɛpɛ gɛ lɛ soni, ƃɔvɛlaale siɛgi lɛ ŋɛni dɛ ziilini ba.

Vɛ gè liizu na wɛ lɛ zooga wɔ li na

²¹ Ziizɛ ɣɛni kɔnɔ te ma, “Gà ziɣizu vɛ gè li. Wa wɔ wa gàa ziɛ, kɛ̀ wa za wa ʋaa yowũi zu. Vɛ gè liizu na wɛ lɛ zooga wɔ va na.”

²² Dusiitiɛ te ɣɛ sa tea, “?Towaa ƃɔɔ vaa ʋaa ve, tei tɔwɔ é bosu yíɛ ɣɛ tea, ‘Vɛ gè liizu na wɛ lɛ zooga wɔ va na’?”

²³ Ziizɛ ɣɛ te ma, “Wo ziɣivɛ ga ná wɔwɔ lɔɔ vele, nà wɔ sìɣiai ga ná maazu vele. Wa ŋeteai nii ʋaa ma, nà dɛi gɛ̀ lɛ ŋɛteai nii ʋaa ma.

²⁴ Gè boni wiɛ ga wa za wa ʋaa yowũitiɛ zu. Toku ge zei ga nui mazii gè le, kɛni wo siɣi ga gaama ga gà le, na laale wa za wa ʋaa yowũitiɛ zu.”

²⁵ Te ɣɛ ma, “Ƃɛ ɣa ga yìɛ?” Ziizɛ ɣɛ te ma, “Zɛƃɛi yá dàa loo ʋɔlɔ ƃalaa yɛpɛ ʋaa zu wo wɔ?

²⁶ Faa lamaa ɣa dà ga gè bo é vile wo va, faa lamaa dà ga gè wa ʋaa‐wo gaa leve la. Kɛ̀ nui é tèvega tɔ ga gaama nu. Nà wɔ nii gè mɛniga da towa gè bosu zui ma.”

²⁷ Tɛ lɛ gaa ɣaani ga é ƃɔɛni te wɔ é vile de ɣeea Gala ba.

²⁸ Na ʋaa ma Ziizɛ ɣɛni te ma, “Nài gè ga nu ƃuse lui, wa bù ziɣi na wo tɛ̀, wa sa wa kwɛ̃ɛ ga gà ga nui mazii gè le. Wa kwɛ̃ɛ ga gɛ̀ lɛ faa ta nɛpɛ kɛɛ ga kpɔ̀ɔ ɣaa‐ƃaa. Kɛ̀ gà ƃɔɛ nɔ ga velei de ɣeea Gala ge kàla boga la.

²⁹ Nui wɔgi é tèvega tɔ kòba. Ɛ́ lɛ dɛ pùlu leveni bà, toku ge zei ga nii yá zíi la towa gè kɛɛzu wɔ.”

³⁰ Tei Ziizɛ ƃɔɛni ŋɛ na te wɔ, nu lamaa maʋaa ziɣini ga gaama.

Wɔɔlɔitiɛ ƃɔga duoitiɛ

³¹ Dusii niitiɛ te Ziizɛ ʋaa ziɣini ga gaama, é ɣɛni te ma, “Ani wa ɣili na gòi va, a kɛ tii wa ga nà kala dopoa ga ƃɔɔƃɔɔ su.

³² Wa gaamai wɛ̃ɛ, gaamai wɔ ka wo wulo duolai zu.”

³³ Te gaa wote zéea te ɣɛ ma, “Gá ga Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ nu zuwua. Gɛ́ lɛ dɛ wɔlɔ‐wɔlɔ lɔɔni nu ta ya duola zu. Tɔ ɣɛ le mu è ɣɛ tea, ‘Wa wulo duolai zu’?”

³⁴ Ziizɛ gaa wote é ɣɛ tea, “Gè bo wiɛ ga gaama, nui nɛpɛ yá faa yowũ ɣɛ towaa ɣɛ faa yowũ ya duola zu.

³⁵ Duo lɛ yɛga pɛlɛi wu wɔ. Kɛ̀ duu‐ɣaagi ɣa yɛ pɛlɛi wu wɔ.

³⁶ Na ʋaa ma Gala dui ɣa wo wulo na duolai zu, wa ɣɛ ga wɔɔlɔ ga ƃɔɔƃɔɔ su.

³⁷ Gè kwɛni ga wa ga Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ manu zuwua. Na pɛ ge ɣɛɛvɛ wa pele ɣaa ziɛzu ga wo pàa, toku ge zei ga dàa woi lɛ lɔɔ‐zu nɛpɛ sɔlɔ woni wo yii zu.

³⁸ Gà ƃɔɛzu é vile nii va gè pɛtɛga kèea Gala zeea. Nii wɔgi wo mɛniga wo ɣeea la wiɛ na ɣɛ.”

³⁹ Te gaa woteni zéea te ɣɛ ma, “Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ ɣa é ga gé ɣeea.” Ziizɛ yɛ te ma, “È ɣɛ wo ɣɛni ga Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ dea, wɔ nii ɣɛ Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ kɛɛni.

⁴⁰ Kɛ̀ wa pele ɣaa ziɛzu ga wo pàa, nài gè ga nui é gaamai woga wiɛ. Tɔwɔ é ga fai nii gè mɛniga Gala da. Nà lei Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ ɔ́ kɛ.

⁴¹ Nii wo ɣeea kɛɛni towa wo kɛɛzu.” Na ma te ɣɛ ma, “Gɛ́ lɛ ga wɛ̃ɛ lea. Gé ɣeea ɣa ɣile. Nà wɔ ka nɔ ga Gala.”

⁴² Ziizɛ ɣɛ te ma, “È ɣɛ Gala ka é ga wo ɣeea, wɔ wõi gàazu. Ƃɔvɛlaale sìɣivɛ Gala pɔ vɛ gè va. Gɛ̀ lɛ vaani ƃɔɔ yee ma. Towa é tèveni.

⁴³ Tɔ ɣɛ le mu nii gè bosu wɛ lɛ gaa ɣaazu? Su‐wulo‐zu nɔ ga wɛ lɛ zia ná wu ga wo gòi mɛni.

⁴⁴ Wo ɣeea dɛvele nɔ ɣa wo ga dea. Na ɣa ɣɛɛ na wo yii‐mai ɣa ga wiɛ wo ɣeea ƃɔɔ yii‐mai ɣɛ. É ziɣi ƃɔɔ tɔɔ‐zei ʋolo ma tɔ nɔ ga nu‐vaa nu. Ná faa nɛpɛ gɛ lɛ gaamai maʋaa zu. Ƃɔvɛlaale gaama nɛpɛ gɛ lɛ ná ŋeteai zu. Towaa ɣɛ na zɛɛ ʋai wosu, towaa ɣɛ ƃɔɛzu ga velei nɔ ná ŋeteai la. Ƃɔvɛlaale tɔ ga zɛɛ ʋaa nu é ga zɛɛ‐ʋaa ʋaitiɛ te maɣeea.

⁴⁵ Kɛ̀ tei tɔwɔ gè gaamai wosu, wɛ lɛ siɣizu ga gaama.

⁴⁶ Ƃɛ ɣa é wo zu yá zoo é dɛ gaazu ga gè faa yowũ ɣɛɛ? Ani mu gà gaamai wo na wiɛ, tɔ ɣɛ le wɛ lɛ gòi ziɣia ga gaama?

⁴⁷ Nui é ga Gala na dɔ towaa wui lo Gala goi ma. Kɛ̀ zaƃui wɛ lɛ wui losu la gói ma tɔ ga wɛ lɛ ga ná dɔ.”

Ziizɛ ƃɔga Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ

⁴⁸ Dusiitiɛ te goi ɣaa woteni te ɣɛ tea,“?Gé woi lɛ ga gaama ga yà ga Sameelia nu, gɔʋɛ yowũ wɔ ge è wulu?”

⁴⁹ Ziizɛ gaa wote te ya é ɣɛ tea, “Gɔʋɛ yowũ lɛ pùlu. Gà wũfe kèea ma, wa wɔ wɛ lɛ wũfesu mà.

⁵⁰ Kɛ̀ gɛ̀ lɛ saala‐mala ɣaa ziɛzu kpɔɔ ʋaa ma. Nu ta ɣa na yá gaa ziɛ bɛ̀. Towaa yá faa‐wo gaa leve.

⁵¹ Gè bo wiɛ ga gaama, ani nu nɛpɛ ka ziɛ na ga gòi, saa lɛ wɔlɔ‐wɔlɔ pɛtɛga.”

⁵² Dusiitiɛ te ɣɛ ma, “Gé kwɛ̃ɛga sa ga gɔʋɛ yowũ ɣa è wulu. ?Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ vɛɛ Gala daa woo‐wo beaitiɛ va natiɛ ɣa te zaa è ɣɛ tea, ‘Ani nu nɛpɛ ka ziɛ na ga gòi, saa lɛ wɔlɔ‐wɔlɔ pɛtɛga’?

⁵³ ?È ʋizɛ wogɛ gé ɣeeai Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ nii va é zaa? Gala daa woo‐wo beaitiɛ ƃalaa te zaavɛ!? Yà ƃɔɔ ziɣizu ga ƃɛɛ?”

⁵⁴ Ziizɛ gaa wote é ɣɛ tea, “Ani gà saala laa na ƃɔɔ ma, nà saala‐malai ɣa ɣɛ ga ƃɔɔvɛ ʋaa. Kèea ɣa é saala laazu mà, nii wo boga wo ɣɛ tea, ‘Tɔ ga gá Ɣala.’

⁵⁵ Wa wɔ wɛ lɛ kẃɛ̃ni. Gè kẃɛ̃ni. È ɣɛ gè boni ga gɛ̀ lɛ kẃɛ̃ni, gɔ̀ ɣɛ ga zɛɛ ʋaa nu ga wo ɣavele. Kɛ̀ gè kẃɛ̃ni. Gà ziɛ ga gói.

⁵⁶ Wo ɣeeai Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ kuu‐zu‐nɛɛ wuloni ga tɔ vaazu wɛlɛzu nà yɛminigi zu va. Tɔwɔ é wɛlɛni su va, kúu zu nɛɛ.”

⁵⁷ Dusiitiɛ te ɣɛ sa ma, “Ɛ̀ lɛ dɛ ƃalaa ga kwena zee looluo. È wɛlɛni ɣɛ le Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ va?”

⁵⁸ Ziizɛ ɣɛ te ma, “Gè bo wiɛ ga gaama, tɔ teɣa ɣɛ Eeƃɔlɔhɛ̃ɛ ɣaazu gè ɣɛni ŋetea.”

⁵⁹ Na ʋaa ma te kwɔtia yɛvɛni ga te sɔɔ la, kɛ̀ é loowuni é wulo Gala‐feli wɔta walai va.