JƆ̃ 6 - DEƲE NIINƐI

Ziizɛ nu wulu dooluo wɔ̃nɔ kuloni

¹ Ziizɛ liini ga zɔ laavɛ vele ziɛ walai ʋaa va é Geealali yui zu, na ɣa ga Taibilia yiɛ walai.

² Kpɔ gwala vileni púlu, ƃɔvɛlaale te wɛlɛni faitiɛ va é te ɣɛɛni é dɛ ga seelea seeƃɛ‐valoai maazu.

³ Ziizɛ gizigi lɛɛni é zei ma ta ná kala dopoitiɛ.

⁴ Tɔwɔ teve‐maazu‐wuu‐ɣaa ʋai nii é ɣɛni ga Dusiitiɛ ta wuu‐ɣaa ʋai maa ƃuai ɣɛ sa.

⁵ Tei Ziizɛ wũ bu ziɣini é wɛlɛ ná va ga kpɔ ge ɣɛni vaazu pɔ́, é ɣɛni Fele ma, “Da leve ɣɛ le de kpoolo‐ʋɔɔ ɣeea kɛɛ ʋaa ma numai niitiɛ te laa mi?”

⁶ É nii woni ga é Fele zu wɔ̃ɔ, ƃɔvɛlaale nii ɔ́ kɛ tɔ ƃɔɔ é ɣɛni ga kwɛ̃ɛga.

⁷ Fele gaa woteni zéea é ɣɛ ma, “Powũ puugɔ ƃoolo‐ʋɔɔ ƃalaa lɛ kulo‐ɣɛɛ woga te vɛ ga nu ɣile‐giledai ta wolo zɔlɔ wo.”

⁸ Ná kala dopoi gila ge ɣɛni na daa ga Ɛĩdulu nii é ɣɛ ga Saimɔ Pite deɣei. É ɣɛni Ziizɛ ma,

⁹ “Zunu loma ta ɣa vɛ kpoolo‐ʋɔɔ looluo zéea kpɛtɛi ga pode, feza felegɔ zéea wɔnɔ. Kɛ̀ nii ɣa kɛ le nu lama‐lama kɛɛ ŋɛ ni ya?”

¹⁰ Ziizɛ ɣɛ tea, “A kɛ numaitiɛ te zei.” Tɔwɔ gui lamaa ɣɛni na. Na ma zinaitiɛ te zeini. Tɔ zoo te ziiti nu wulu dooluo zu.

¹¹ Ziizɛ kpoolo‐ʋɔitiɛ ziɣi sa. Tei é mama feeni Gala bɛ, é gaa wɛɛni niitiɛ vɛ te ɣɛni zeini. Vele nɔ na é kɛɛni la ga fezagitiɛ. Zɔi liigoi wõi ɣɛni te ma é feeni te ya.

¹² Tei sa te miini te vile, é ɣɛni ná kala dopoitiɛ ma, “A mavɛnɛitiɛ ɣaa lɛ ba, kɛɛ ʋaa ma ta nɛpɛ ge mɛ lɛ vili ƃɔɔvɛ.”

¹³ Na ma kpoolo‐ʋɔɔ looluoi na numaitiɛ te miini mavɛnɛitiɛ te ɣɛni na, ná kala dopoitiɛ te te ɣaa lɛɛni ba é kpɔlɔ puugɔ kai felegɔ laa ʋe.

¹⁴ Tei numaitiɛ te wɛlɛni fai nii va Ziizɛ kɛɛni ga é dɛ ga seele, te ɣɛni tea, “Ƃɔɔƃɔɔ su nii ɣa é ga Gala daa woo‐wo nui nii paa ʋai ma zui zu.”

¹⁵ Tei Ziizɛ na vɛtɛni ga ta sa vaazu sosu ga gaa‐ƃaa te kɛ ga masa, é wuloni te zaama é li kɔnɔ gizigi ma tɔ ɣilekpu.

Ziizɛ ziɛni ziɛi ɣa

¹⁶ Tei kpɔkɔ ziitini, Ziizɛ na kala dopoitiɛ te yiini ziɛ walai ma.

¹⁷ Te vilini kẽe su te vɛɛ sa ga ziɛ walai levega ga te li Kapɔɔnia. Kpidi vɛi sa é ɣɛ. Ziizɛ wɔ gɛ lɛ ŋɛni dɛ vaani te wɔ vɛ.

¹⁸ Ziɛ walai ɣaa lɔni, ƃɔvɛlaale fãga ɣee‐ɣaa‐ƃaa‐ƃaa ge ɣɛni vaazu.

¹⁹ Tei te kẽegi ziɛni ga maali saagɔ ɔɔ naagɔ ɣalama laa yɔɔzu, te wɛlɛni Ziizɛ va yíɛ ziɛ ziɛ walai ɣa yíɛ lɔtɔ kẽegi va. Te luoni.

²⁰ Kɛ̀ é ɣɛni te ma, “Nà ve. A mɛ lɛ luo.”

²¹ Te wuu zu nɛɛni sa ga é vili kẽegi zu. Kẽegi ziitini kake ma ga maa ʋilea. Na ɣa ga vɛ te ɣɛni liizu na.

Numaitiɛ te Ziizɛ maa vele ɣaa ziɛni

²² Na wulu ʋoloi numaitiɛ te ɣɛni dɛ ga zɔ laavɛ vele ziɛ walai ʋaa va te wɛlɛ na va ga kẽe gilekpu kpẽi nɔ ɣa é ɣɛni na. Na ɣa ɣɛɛ na Ziizɛ lɛ ŋɛni vilini ná kala dopoitiɛ ma kẽegi zu. Natiɛ ta lee‐lee nɔ ɣa te liini ɣɛ.

²³ Kɛ̀ tɔwɔ kẽega te ziɣini Taibilia lai zu vɛ te kpoolo‐ʋɔi miini na te va ná wobavɛ. Na ɣa ga nii te miini mama‐feeai ma ɣɛ de maliɣii vɛ Gala bɛ.

²⁴ Na ʋaa ma tei numaitiɛ te wɛlɛni na va ga Ziizɛ lɛ ŋɛni na ɔ́ nɔ ɣɛ ga ná kala dopoitiɛ, ta ƃɔɔ te vilini kẽegitiɛ zu te li Kapɔɔnia tiɛ Ziizɛ ɣaa ziɛ.

Ʋululai mala‐mii ŋɛni

²⁵ Tei te Ziizɛ vɛtɛni ga zɔ laavɛ vele ziɛ walai ʋaa va, te ɣɛni ma, “Kala‐mɔi, siɛ sɛƃɛ ɣa è vaa la vɛ?”

²⁶ Ziizɛ te woi ɣaa woteni é ɣɛ te ma, “Gè bo wiɛ ga gaama, wa gàa ziɛzu. Kɛ̀ ɛ́ lɛ ga faaniga ɣa gè te ɣɛɛ gè dɛ ga seele nà maɣaa‐ziɛ ɣa wo bosu gàazu. Nii wo maɣaa‐ziɛi wosu gàazu tɔ ga kpoolo‐ʋɔi wo mia wo vile.

²⁷ A mɛ lɛ mii ŋɛnigi nii mamɔɔlɛ wo yá ŋala‐ŋala. Kɛ̀ a mii ŋɛnigi nii mamɔɔlɛ wo yá zɛʋui nii laa ziiti wo ma nii kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba. Na ɣa ga mii ŋɛnigi nài gè ga nu ƃuse lui gà fe wo ya. Ƃɔvɛlaale nà ɣa de ɣeea Gala ge yee‐wo zɛga bà ga gè kɛ.”

²⁸ Te ɣɛ sa ma, “Kɛni gá zɛƃɛ ɣɛ ɔ́ ɣɛ ga Gala na tii‐ɣɛɛ?”

²⁹ Ziizɛ gaa wote te ya é ɣɛ tea, “Nii ɣa é ga Gala na tii. Na ɣa ga wo la ga nui é tevega.”

³⁰ Na ʋaa ma te ɣɛni ma, “Zɛƃɛ ɣa yà kɛ è dɛ ga seele kɛɛ ʋaa ma gé pɛtɛ gé la ga yìɛ? Tii zɛƃɛ ɣa è kɛɛzu?

³¹ De mama gwɔlɔni te Gala ta laa‐mii ŋɛni miini kpooʋei zu. È ɣɛ velei ponɛi la Gala kɔlɔi zu mawoi ga, ‘É kpoolo‐ʋɔɔ ʋeeni te ya nii é wuloni Gala ta ga te mi.’ ”

³² Ziizɛ ɣɛ te ma, “Gè bo wiɛ ga gaama, Mooze lei ɔ́ kpoolo‐ʋɔi na ʋe wo ya. É wuloni Gala ta. Kèea Gala ka é kpoolo‐ʋɔɔ ƃɔɔƃɔɔgi ʋeezu wo ya é wulozu pɔ́ vɛ.

³³ Ƃɔvɛlaale Gala na kpoolo‐ʋɔi ɣa ga nii é wuloa Gala ta yíɛ zɛʋui ʋe zui zu.”

³⁴ Te ɣɛ ma, “Gé maliɣii, yíɛ kpoolo‐ʋɔi nii ʋe gé ya wɔ.”

³⁵ Ziizɛ ɣɛni te ma, “Nà ɣa gè ga ʋululai maƃoolo‐ʋɔi. Nui yá va pɔ̀ pulu lɛ soga. Nui yá la gàazu kpoale‐wõi lɛ wɔlɔ‐wɔlɔ soga.

³⁶ Kɛ̀ gè boni wiɛ ga wo pɛ̀tɛga, kɛ̀ wɛ lɛ màʋaa ziɣini ga gaama.

³⁷ Taitiɛ ɣaazɔ kèea Gala ge te ʋeezu zèea ta va pɔ̀. Tɔwɔ nui nɛpɛ yá va pɔ̀ gɛ̀ lɛ kpɛɛ.

³⁸ Ƃɔvɛlaale kùlovɛ Gala ta gè vile. Ɛ́ lɛ ga gè yii‐mai ɣɛ, kɛ̀ nui é tèvega gè nà yii‐mai ɣɛ.

³⁹ Nui é tèvega, nii ɣa é ga zi‐mai. Na ɣa ga niitiɛ é te ʋeea zèea ta nɛpɛ ge mɛ lɛ vili zèea. Kɛ̀ to mu gè te pɛ bu ziɣi saa ya ga ŋetea ɣaa‐ƃela foloi.

⁴⁰ Ƃɔvɛlaale kèea Gala zii‐mai ɣa wɔnɔ ga nii. Na ɣa ga nui nɛpɛ yá wɛlɛ bà, nài gè ga dúi, é màʋaa ziɣi ga gaama, manui zɛʋui nii zɔlɔ wo kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba. Gà manui wu ziɣi saa ya ga ŋetea ɣaa‐ƃela foloi.”

⁴¹ Dusiitiɛ te zili zaɣani é vile ba, ƃɔvɛlaale é ɣɛni tea, “Nà ɣa gà ga kpoolo‐ʋɔi é wuloa Gala ta é yii.”

⁴² Te ɣɛni tea, “?Nui nii lei ɔ́ ɣɛ ga Zoosɛ dui Ziizɛ, é ga nui gé dee wɛ̃ni gé keea wɛ̃ɛ? É levega sa ɣɛ le yíɛ ɣɛ tea, ‘Gè wuloa Gala ta gè va’?”

⁴³ Ziizɛ gaa woteni te ya é ɣɛ tea, “A mɛ lɛ ɣɛ wũ‐su‐ƃɔɛ wosu ɣii ma.

⁴⁴ Nu nɛpɛ gɛ lɛ zooga ɔ́ va pɔ̀ kɛni kèea Gala nii é tèvega yá va ga manui. Nà wɔ gà bu ziɣi saa ya ga ŋetea ɣaa‐ƃela foloi.

⁴⁵ Ponɛvɛ Gala daa woo‐wo beaitiɛ ta wɔlɔi zu mawoi ga, ‘Gala ka te ƃɔgɔpɛ te ɣala bo.’ Nui nɛpɛgi é kèea Gala goi mɛniga é faa maa woli zéea manui ɣa va pɔ̀.

⁴⁶ Ɛ́ lɛ ga nu ta nɛpɛ ge wɛlɛɛ kèea Gala ba é wulo nui nii wulu é wuloa pɔ́ vɛ é va. Towa é kèea Gala pɛtɛga.

⁴⁷ Gè bo wiɛ ga gaama, nui yá màʋaa ziɣi ga gaama, zɛʋui nii kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba tɔ manui ya.

⁴⁸ Nà ɣa gè ga ʋululai maƃoolo‐ʋɔi.

⁴⁹ Wo mama gwɔlɔni te Gala ta laa‐mii ŋɛnii miini kpooʋei zu, ta wɔ te zaani.

⁵⁰ Kpoolo‐ʋɔi ɣa é wulozu Gala ta ga nu mi é mɛ lɛ za.

⁵¹ Nà ɣa gè ga ʋululai maƃooloi nii é wuloni Gala ta. Ani nu nɛpɛ ka kpoolo‐ʋɔi nii mi na, towaa ɣɛ ŋetea wɔ‐wɔ‐wɔ. Tɔwɔ kpoolo‐ʋɔi nii gà fe zui zu ŋeteai ʋaa ma tɔ ga màlɔtɔi.”

⁵² Dusiitiɛ te sakpe tooni yɔɔzu tiɛ ɣɛ tea, “Zunui nii ɣa leve ɣɛ le é málɔtɔi ʋe gé ya ga gé mi?”

⁵³ Na ʋaa ma Ziizɛ ɣɛni te ma, “Gè bo wiɛ ga gaama, kɛni wa nu ƃuse lui malɔtɔi mi wo maŋamai ƃoale, na laale zɛʋu lɛ ɣɛɛ wo ya.

⁵⁴ Nui yá màlɔtɔi mi é màŋamai ƃoale zɛʋui nii kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba towaa ɣɛ manui ya. Gà manui wu ziɣi saa ya ga ŋetea ɣaa‐ƃela foloi.

⁵⁵ Ƃɔvɛlaale màlɔtɔi ɣa ga mii ŋɛni kpɔɔƃɔɔ, màŋamai ga kpoale ŋɛni ƃɔɔƃɔɔ.

⁵⁶ Nui yá màlɔtɔi mi é màŋamai ƃoale, gá tɔ gá ɣɛ su ɣilekpu gè ɣɛ manui yii zu.

⁵⁷ È ɣɛ velei ʋululai maɣeeai é tèvega la, zɛʋu wɔ ge zèea sáala zu, vele nɔ na é la gàazu. Nui yá màlɔtɔi mi zɛʋu ɣa ɣɛ zéea sàala zu.

⁵⁸ Kpoolo‐ʋɔi nii ɣa é wuloni Gala ta. Ɛ́ lɛ ga nii ɣavelei de mama gwɔlɔni te miini tɔwɔ te za. Nui yá kpoolo‐ʋɔi nii mi towaa yɛ ŋetea wɔlɔ‐wɔlɔ ta wɔlɔ‐wɔlɔ.”

⁵⁹ Ziizɛ nii woni Gala‐feli wɔtai wu kɛ́i ma kala‐bo bosu Kapɔɔnia.

Zɛʋui kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba mawoitiɛ

⁶⁰ Tei Ziizɛ na kala dopoitiɛ lamaa te nii mɛnini, te ɣɛni tea, “Kala‐bogi nii ƃaavɛ. Ƃɛ ɣa yá zoo é wui lo nii ma?”

⁶¹ Kɛ̀ tei Ziizɛ kwɛ̃ɛni ɣi su ga ná kala dopoitiɛ te zili zaɣani é vile fai na va, é ɣɛni te ma, “? Nii ɣa ga wo wãla‐ma ʋaa?

⁶² Aƃɛ mu ka sa ɔ́ ɣɛ ani kilaa wɔ wɛlɛ na nu ƃuse lui va yíɛ lɛ vɛ é ɣɛni na wɔlɔ?

⁶³ Gala baa ŋinɛgi ɣa yá zɛʋu ʋe. Nu malɔtɔi malɔnɔ lɛ ba. Woitiɛ gè te woga wo ma ta ga ki‐gaa‐ziɛ ʋee ɣaa‐ƃaa te ga zɛʋu.

⁶⁴ Kɛ̀ wo ʋikaa wɛ lɛ màʋaa ziɣini ga gaama.” Ziizɛ nii woni, ƃɔʋɛlaale niitiɛ tɛ lɛ maʋaa ziɣini ga gaama ta nui é ɣɛni vaazu wulozu ga kɔ́wɔ wulu wɔɔ é te wɛ̃ɛni tɔɔ‐zei‐zuvɛ.

⁶⁵ É ɣɛni tea, “Nii ɣa é kɛɛ gè boga wiɛ ga nu nɛpɛ gɛ lɛ zooga ɔ́ va pɔ̀ kɛni kèea Gala ka ʋa bu ga manu va.”

⁶⁶ Tei sa nii wuloni ba, Ziizɛ wulu veaitiɛ lamaa te vilini wulu tɛ lɛ sa kɛɛni kɔnɔ tɔ vile pulu.

⁶⁷ Ziizɛ ɣɛni kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ ma, “?Wa ƃalaa pɛ wa li?”

⁶⁸ Saimɔ Pite gaa woteni é ɣɛ ma, “Gé maliɣii, ƃɛ ɣa gá li pɔ́? Woitiɛ te è la ta ɣa ta zɛʋui nii ʋe kwɛ̃ɛ gɛ lɛ ba.

⁶⁹ Gá wɔ gé siɣia ga gaama gé kwɛ̃ɛ ga yà ɣa è ga nui kuloai su leelaa Gala faa ma.”

⁷⁰ Ziizɛ te ɣaa zaɣa kɛɛni yíɛ ɣɛ tea, “?Gɛ̀ lɛ wo ziɣini wo nu puugɔ kai felegɔitiɛ? Kɛ̀ wo ɣila ka ga dɛvelei ta.”

⁷¹ É ʋaani Saimɔ Asikaalia dui Dudia ma, ƃɔvɛlaale Dudia ɣɛni ga kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ te ɣila é ga nui kulo ʋai ɣɛ ba ga Ziizɛ wɔwɔ wulu wɔɔ.