1KƆLĨITIƐ 15 - DEƲE NIINƐI

Kolai wu‐ziɣi ʋai saa ya

¹ Nà numaa, velei gè woo niinɛ vagɔi woni la wo ma gè wõini gè wo ɣi too ná zu. Na ɣa ga woo vagɔi nii wo yee zeini bu wo lo‐su ɣɛ maʋaa va,

² é ga woo vagɔi nii wa valo saala zu ani wa ɣata na maʋaa va. Kɛni kilaa ani wo maʋaa ziɣini nɔ ga gaama wo ɣi gɛ lɛ ŋɛni vɛɛni ba.

³ Ƃɔvɛlaale nii gè maa zɔlɔ woni nà ƃalaa gè feeni wo ya ga faa ɣaa wua maa wũgi pa. Na ɣa ga Kolai zaani da ʋaa yowũitiɛ ʋaa ma è ɣɛ velei Gala kɔlɔi laa woi la.

⁴ Tɔ wɔnɔ ga doowugi te boni é wu ziɣi saa ya ga foloi sava kelei è ɣɛ velei Gala kɔlɔi laa woi la.

⁵ Na wului ɣa ga é wuloni Siifɛ ɣaazu é wulo kɔnɔ kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ ɣaazu.

⁶ Na ɣa wulo na su é wuloni de vaitiɛ ɣaazu ga siɛ gila niitiɛ te levegɛi ɣɛ nu wũ dooluo va, te ga nui niitiɛ te bɔɔlɔ‐zu te dɛ ŋetea velei ƃalaa te taniga te laa la yee ma.

⁷ É wuloni wɔnɔ Jĩi ɣaazu, é wulo ná keelaitiɛ ɣaazɔ ɣaazu.

⁸ Gaa‐ƃela‐suvɛ sa é wuloni gàazu, nài màʋaa wuloai ga dui nii tɛ lɛ kaani ga duu‐ɣaa ʋolo.

⁹ Ƃɔvɛlaale nà ɣa tòai Ziizɛ na keelaitiɛ ɣaazɔ wu, gè ga nui ɛ́ lɛ kuloni bu ga te tili ga Ziizɛ na keela, ƃɔvɛlaale gè Gala pɛlɛi ƃɔɔlani.

¹⁰ Kɛ̀ tɔwɔ Gala na gaazu‐maa‐wõi‐ɣaa ƃɔ‐bai mavele ma, gà ɣɛɛ‐zuvɛ. Ná kpɔ‐bai é boga gàazu ɛ́ lɛ ɣɛɛni ga faa yãka. Kɛ̀ to mu tii ɣɛɛvɛ bɛ̀ ga kpaanaga é leve zɔitiɛ ta nɛpɛ ba, velei ƃalaa gɛ̀ lɛ kɛɛni la ga kpɔɔ ɣaa‐ƃaa, kɛ̀ Gala na kpɔ‐bai é boga gàazu tɔ ve.

¹¹ Na ma nà ve sa gè kɛɛni‐oo ƃaa ta ɣa te kɛɛni‐oo, nà ɣavele Ɣala goi ɣa é woni wo ma, na ɣavele Ɣala goi wɔ ka wo siɣini ga gaama.

Saa ʋea wu‐ziɣi ʋai saa ya

¹² Ani tɔwɔ gé Gala goi woga wiɛ ga Kolai wu ziɣini saa ya, wo taniga wa leve kɛ le wiɛ bo ga nu ta nɛpɛ ka zaa na ɛ́ lɛ wu ziɣia saa ya?

¹³ Ani tɔwɔ nu ta nɛpɛ ka zaa na ɛ́ lɛ wu ziɣia saa ya, na zu‐wulo‐zu ɣa ga Kolai lɛ ŋɛni wu ziɣini saa ya.

¹⁴ È ɣɛ Kolai lɛ ŋɛni wu ziɣini saa ya, gá Ɣala goo‐wogai ɔ́ ɣɛ nɔ ga faa yãka, wa yee‐la‐mai ɣɛ wɔnɔ ga faa yãka.

¹⁵ Ani ɔ́ ɣɛ na ga gaama ga saa vea tɛ lɛ wu ziɣia saa ya, gɔ́ ɣɛ ƃalaa ga numai niitiɛ te zɛɛ ʋaa lo bosu Gala bɛ, ƃɔvɛlaale gé seele woo ʋeeni Gala bɛ́ ga é Kolai wu ziɣini saa ya. Tɔwɔ ɛ́ lɛ bu ziɣini saa ya, ani nɔ tɔ ga gaama ga saa vea tɛ lɛ wu ziɣia saa ya.

¹⁶ Toku ge zei ga ani saa vea tɛ lɛ wu ziɣia saa ya, na zu‐wulo‐zu ɣa ga Kolai lɛ ŋɛni wu ziɣini saa ya.

¹⁷ È ɣɛ Kolai lɛ ŋɛni wu ziɣini saa ya, wa yee‐la‐mai zu‐lɔnɔ lɛ ƃega ɣɛ ba. Nà wɔ gɔ ɣɛɛ na, wɔ ɣɛ dɛ nɔ wa ʋaa yowũitiɛ zu.

¹⁸ Tɔwɔ ɔ́ ɣɛ na ŋɛ na, niitiɛ ƃalaa sa ta Kolaini te su ɣilekpu tɔwɔ te laa yee ma, te zu ɔ́ ƃɔnɔ wo.

¹⁹ È ɣɛ dai de ɣi‐to‐su ɣɛɛ ma de ɣɛɛ vele ma su ɣilekpu da Kolaini de ɣi‐to‐suvɛ ɣa nɔ ŋeteai nii zu ʋaa ma, da ɣa de maa ɔ́ wõi nu pɛ ba.

²⁰ Kɛ̀ to mu fɔlɔ Kolai wu ziɣivɛ saa ya. Taitiɛ te laa yee ma towaa é ga nu maa wũ te zaama é wu ziɣia saa ya.

²¹ È ɣɛ velei nɔ nu ɣila ge vaa la ga saa ʋai, vele nɔ na nu ɣila ge vaa la ga bu‐ziɣi‐wo fai saa ya.

²² È ɣɛ velei nɔ nu pɛ ka zaa la te ɣɛɛ ʋai ma su ɣile ta Adãni, vele nɔ na nu pɛ ka zɛʋui maa zɔlɔ wo da wulu te ɣɛɛ ʋai ma su ɣilekpu ta Kolaini.

²³ Kɛ̀ nu ɣile‐giledai na kuu ɣa lɛ gá. Kolai ɣa é ga nu maa wũgi. Na ɣa wulo na ba Kolai va, taitiɛ te ga ná dɔa ta dɛi ɣa lɛ gá.

²⁴ Natiɛ ta wulo na ba, ŋetea ɣaa‐ƃela foloi ɣa sa yá ziiti. Na ɣa ga ʋoloi Ziizɛ ɣa ɣɛ kéea Gala na masadai levesu la pɔ́. Towaa masadai zɔitiɛ mazii ɣaazɔ zu ŋala‐ŋala na é vɛɛ maazu‐ʋaa‐wo‐bo beai zɔitiɛ va ta gaa‐ƃaa veai zɔitiɛ tɔ sa a na ɣɛ.

²⁵ Ƃɔvɛlaale kɛni yá yɛ masadai maazu é yɛsu é wɔɔ yɔ̃wɔitiɛ ɣaazɔ wu wɔwɔ wu.

²⁶ Kɔ̀ɔ yɔ̃wɔi nii yá gaa ƃela ga su ŋala‐ŋalaga tɔ ga saa.

²⁷ Ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu mawoi ga “Gala ge ŋɛni ƃɔgɔpɛ goloa é pɛɛ kɔ́wɔ wu.” Tɔwɔ da bo na ga “ŋɛni pɛ golovɛ é vɛɛ kɔ́wɔ wu,” gaa wodovɛ ga nui é ŋɛni pɛ goloa é pɛɛ kɔ́wɔ wu nà laa wulovɛ su.

²⁸ Ŋɛni pɛ pɔ ka ɣɛɛ na Gala dui wu, a kɛ tii Gala dui tɔ ɣagi ƃalaa towaa ɣɛ nui nii wu é ŋɛni pɛ dɔɔ bu, kɛɛ ʋaa ma Gala ge ɣɛ ga fai‐pɛ‐so nui too la.

²⁹ Ani sa ɔ́ ƃe na ɣɛɛzu ga saa vea tiɛ wu ziɣi saa ya, zɛƃɛ ɣa sa ɔ́ ɣɛ ga su‐wulo‐zuvɛ numaitiɛ ʋaa ma te bataize ɣɛɛ ga tiɛ niitiɛ ʋaa ma te zia? Ani saa vea tɛ lɛ wɔlɔ‐wɔlɔ wu ziɣia saa ya, zɛƃɛ ɣa yá kɛ tiɛ bataize ɣɛ ga numaa te ʋaa ma?

³⁰ Aƃɛi é kɛɛ faa ƃoei zɛlɛni gé wũ maazu ga siɛ nɛpɛ?

³¹ Nà numaa, è ɣɛ velei bɔ̀ɔlɔi la ƃɔɔ ɣaazu a da wani de ɣɛɛ vele ma su ɣilekpu da de maliɣii Ziizɛ Kolaini, gà mawona wo ga gà saa laa wu ga gela‐bo pele ɣile‐gile!

³² Ani a lii na ga nu ƃuse ŋeteai wɔɔ laa vele, zɛƃɛ ɣa ɔ́ ɣɛ ga mawulo‐nu‐mai bɛ̀ ani gɔ̀ ŋapi wɔ na file zuoitiɛ wɔ Ɛfɛsɔ lai zu? Ani saa vea tɛ lɛ wu ziɣia saa ya, a diɛ bo è ɣɛ velei ta bo da ga “A de da laa‐mii bo de da lɔɔ ƃoale, ƃɔvɛlaale da ga ŋina zaa vea.”

³³ A mɛ lɛ ƃɛ ba nu ɔ́ wo ɣaa wɔlɔ. È ɣɛ velei ta bo da ga “Siɛ‐pului yowũ ɣa tuo vele vagɔ ŋala‐ŋala.”

³⁴ A ɣi da ma wo mɛ lɛ sa faa yowũ ɣɛ. Ƃɔvɛlaale kele‐ɣele nɛpɛ gɛ lɛ wo taniga ya é vile Gala maʋaa va. Gà nii wosu ga wa wũfe faa.

Dɔtɔi yá ɣɛ nui nii ma yá wu ziɣi saa ya

³⁵ Tɔwɔ nui ta ɣa vaazu gaa‐zaɣa‐kɛɛ wosu yíɛ ɣɛ tea, “Saa veaitiɛ ta wu ziɣi ɣɛ le saa ya? Dɔtɔ zɛƃɛ mazii ɣa yá ɣɛ te ma?”

³⁶ Yài yà na wo, yà ga titi nu! Sii‐zii ŋɛni yà sei ɛ́ lɛ wɔ̃nɔga kɛni dɛ é za.

³⁷ Na ɣa wulo na su, dɔtɔi yá ɣɛ sii‐zii ŋɛni ma yìɛ sei dɔtɔi na lei ɔ́ ɣɛ vaazu yɛsu ma. Towaa ɣɛ nɔ ga sii‐zii ŋɛni ɣai ƃosowo. Ɣee ta towaa ɣɛ ga mɔlɔ ɣai ɔɔ sii‐zii ŋɛni ɣai ta ƃɔnɔ.

³⁸ Kɛ̀ dɔtɔi yá nɛɛ Gala bɛ towaa yá tɛ ma. Towaa sii‐zii ŋɛni ɣai mazii ɣile‐giledai na dɔ lɔtɔ lɛ ma.

³⁹ Ƃɔvɛlaale dɔtɔi ƃɔgɔpɛ ge lei ɔ́ wulo ga vɛ. Nu ƃuse lɔtɔi ɣa ga dɔtɔi mazii gila, dɔtɔi mazii ta ƃɔnɔ ge wɔnɔ suoitiɛ ʋaa ma, ta ƃɔnɔ ge wɛ̃nia ʋaa ma, ta ƃɔnɔ ge wɔnɔ fezaga ʋaa ma.

⁴⁰ Dɔtɔ maziini ta na gee wɔlɔgi zu ŋɛnia ʋaa ma, ta ƃɔnɔga te na wɔnɔ zui zu ŋɛniitiɛ ʋaa ma. Kɛ̀ gee wɔlɔgi zu zaala‐malai ɣa ga tee, zui zu zaala‐malai wɔ ge wɔnɔ ga tee.

⁴¹ Saala mazii ta ɣa foloi ma, ta ƃɔnɔ pɔ ge wɔnɔ ɣalogi ma. Saalai zɔi wɔgi é sɔmɔ dekaitiɛ ma, na ɣa wɔnɔ ga mazii ta ƃɔnɔ. Toku ge zei ga sɔmɔ dekaitiɛ te maa ɣa ʋeli ta zaala‐malai mavele ma.

⁴² Vele nɔ na é la ga saa vea wu‐ziɣi ʋai saa ya. Nii nu ɣa doowu tɔ ga kpɔnɔ‐wo ŋɛni, nii wɔgi a wu ziɣi saa ya ɛ́ lɛ ƃɔnɔ woga.

⁴³ Saala lɛ ɣɛɛ ma doowu‐suvɛ. Tɔwɔ towaa wu ziɣi saala‐malaa zu. Zobo gɛ lɛ ɣɛɛ bɛ́ doowu‐suvɛ. Kɛ̀ towaa wu ziɣi ga gaa‐ƃaa.

⁴⁴ Towaa ɣɛ ga nu ƃuse lɔtɔi te doowu. Kɛ̀ towaa wu ziɣi Gala ta lɔtɔi ma. Ani nu ƃuse lɔtɔ ɣa na, Gala ta lɔtɔ ɣa ɣɛ na ƃalaa pɛ.

⁴⁵ Nii mavele ma ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu mawoi ga “Nu maa wũgi Adã ɣɛɛni ga ʋulu ŋɛni.” Adã maɣaa‐ƃelagi ɣɛɛni ga Gala ta nui yá zɛʋu ʋe.

⁴⁶ Gala ta lɔtɔi lei ɔ́ ɣɛ ga mamaa wũgi. Nu ƃuse lɔtɔi ve. Na wului ɣa ga Gala ta lɔtɔi.

⁴⁷ Nu maa wũgi wuloni zui ɣa é ga nui kpɛtɛi ga pɔlɔi. Kɛ̀ nui fele kelei wulovɛ Gala ta.

⁴⁸ È ɣɛ velei nɔ nui na ɣɛni la kpɛtɛi ɣɛ ga pɔlɔi, vele nɔ na numai niitiɛ te la te ƃɛtɛi ga pɔlɔi. È ɣɛ velei nɔ wɔnɔ nui nii la ga Gala ta nu, vele nɔ na numai niitiɛ te la te ga Gala ta vea.

⁴⁹ Velei nɔ a de la ga nui nii mawo‐kɔ̃ɔ te kpɛtɛni ga pɔlɔ, vele nɔ na da ɣɛɛ la ƃalaa pɛ ga Gala ta nui mawo‐kɔ̃ɔ.

⁵⁰ Gè bo wiɛ, nà numaa, nu lɛ yɛga nu ƃuse lɔtɔi zu kwéli gɔ ɣɛ ga Gala ta masadai. Ɛ́ lɛ ŋɛ na. Ŋɛnii nii su ɣa ƃɔnɔ wo kwéli gɛ lɛ ɣɛɛ ga nii su lɛ ƃɔnɔ woga.

⁵¹ A wɛlɛ! Gà fai nii wosu wiɛ doowugɛi yɛga. De pɛ dɛ lɛ laa yee ma. Kɛ̀ de pɛ de maa ɣa ʋeli.

⁵² Kɛɛzu zu ɣa ƃuo. Puu ɣaa‐ƃelagi ɣa ʋɛɛ na, towaa ɣɛ nɔ ga nu ɣaazu loozu ma zɛligo. Ƃɔvɛlaale pui woo ɣa lɛ. Na ɣa ɣɛɛ na saa veaitiɛ te wu ziɣi saa ya te ga numai niitiɛ te zu lɛ ƃɔnɔ woga. A de pɛ de maa ɣa sa a ʋeli.

⁵³ Toku ge zei ga su‐ƃɔnɔ‐wo dɔtɔi maa ɣa vɛɛ ga dɔtɔi nii su lɛ ƃɔnɔ woga. Na ɣa ɣɛɛ na saa lɔtɔi maa vɛɛ ga dɔtɔi nii ɛ́ lɛ ga saa lɔtɔ.

⁵⁴ Su‐ƃɔnɔ‐wo bea ta dɔtɔi nii lɛ ma su lɛ ƃɔnɔ woga, saa vea te dɔtɔi nii lɛ ma ɛ́ lɛ ga saa lɔtɔ. Na ɣa ɣɛɛ na, a kɛ tii woi niitiɛ te wonɛi Gala kɔlɔi zu ta sa ta leve ma. Woi natiɛ ta ga “Zee‐leve‐ba é saa maa ƃoalea.”

⁵⁵ “Ee saa, minɛ ɣa sa yà yee‐leve‐bai na? Ee saa, minɛ ɣa sa è maɣaa‐wãlai na?”

⁵⁶ Saa maɣaa‐wãlai ɣa ga faa yowũ, faa yowũ wɔ ná gaa‐ƃai ga tɔgi.

⁵⁷ Kɛ̀ Gala mama. Towa é de ɣɛɛ ga zee‐leve‐ba vea de maliɣii Ziizɛ Kolai zaala zu.

⁵⁸ Na ma, ẁõila veaitiɛ, a ɣɛ ga nui kee ɣaa ƃai, ɛ́ lɛ lubuga wó ma, wo wɔɔlɔi de maliɣii na tii‐ɣɛi zu ga ɣee nɛpɛ, kwɛ̃ɛgɛi wo vɛ ga mɔɔlɛi wo bosu ɛ́ lɛ ga mɔɔlɛ yãka de maliɣii zaala zu.