A Ɛsɩtɛɛr sɛbɛ na sɛb'ɩ a gɩrɛkɩ kɔkɔr a 4 - A SƐB-SÕW

A Maadose zɛlɛ nɩ a Ɛsɩtɛɛr k'ʋʋ páw a nãà ɩ ɩb kãw

¹ A Maadose na dɛ wa wõ a lɛ a yele na ɩ a, ʋ taw nɩ a ʋ kparɩ cɩɛrɩ, ɛ́ su vʋɔra kparʋ, ɛ́ ŋmɛ tãpɛlʋ a zu. Ʋ tɩ zɔ na cɔlɩ a tẽw nɩbɛ tuor-taa zie lɔb'ɩ cɛlsɩ lawlaw yere nɩ: «Nɩ-bʋʋrɛ na bɛ sãw bom za a nɛbɛ bɛ kʋrɛ!»

² Al pùorí, ʋ tɩ ta n a nãà yir dɩ̃dɔr nʋɔr tɛw àr, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, ʋ bɛ tɩ tɛr sɔ́r na su a vʋɔra kparʋ ŋmɛ n a tãpɛlʋ kpɛ n a nãà yir davʋra pʋɔ ɩ.

³ A naalʋ-tẽw tẽ-ŋmãa-kʋ̀ra za pʋɔ a, a be za bɛ na tɩ mʋɔlɩ a sɛb-tʋɔlɩ a, a Zifʋ mɩnɛ tɩ kone na, ŋmɩɛr'ɩ nyãá. Bɛ tɩ su n vʋɔrɩ kparɩ gã nɩ tãpɛlʋ pʋɔ.

⁴ A nãà-pɔw tõ-tõ-bi-pɔwbɛ nɩ a dɛ-vaɩ tɩ cen na tɩ manɩ a lɛ na ɩrɛ a kʋ̀ a Ɛsɩtɛɛr. Ʋ na tɩ wõ a yel ŋa a, a tɩ dam ʋ nɩ yaga. Ʋ tɩ tɩr'ɩ kparɩ kʋ̀ a Maadose k'ʋʋ lɩɛr'ɩ a ʋ vʋɔra kparʋ, ɛcɛ ʋ tɩ zawr'a.

⁵ Lɛ n'a a Ɛsɩtɛɛr tɩ ƴãw bɛ bʋɔlɩ a Hakɩratayɔsɩ, a dɛ-vár ʋl na tone a ʋ tome a, wa tõ ʋ a Maadose zie k'ʋʋ tɩ sowri bãw vla bom nɛ na n'ʋ ɩrɛ a.

⁷ A Maadose tɩ manɩ nɩ bom nɛ na n'ʋ ɩ a kʋ̀ ʋ, ɛ́ yel kʋ̀ ʋ a libie tɔn kɔbr ata (300) a Haman na ƴãw nʋɔr kʋ̀ a nãà k'ʋʋ na ƴãw nɩ a ʋ libie daga pʋɔ a Zifʋ mɩnɛ kʋb ƴãw a.

⁸ A Maadose tɩ kʋ̀ n a Hakɩratayɔsɩ a sɛbɛ bɛ na mʋɔlɩ a Siizɩ tẽ-kpɛ̃ɛ pʋɔ a Zifʋ mɩnɛ kʋb ƴãw a, k'ʋʋ tɩ wul a Ɛsɩtɛɛr. Ʋ tɩ yel'a ƴãw pʋɔ: «Yel ʋ, ɛ́ mãa n'ʋ yel k'ʋʋ cen tɩ páw a nãà zɛlɩ ʋ k'ʋʋ zɔ nɩbaalʋ. Ʋ cen tɩ lɔb nuru zɛlɩ a nãà a nɩ-bʋʋrɛ bɛl pʋɔ ʋ na pʋɔ a ƴãw. Tɩ yel ʋ à ŋá: lɛb tɩɛrɩ a lɛn daar fʋ na bɛ tɩ ɩ nɩr ɩ̃ɩ tɩ guole fʋ a. Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a Haman na tu a nãà zu a naalʋ-tẽw pʋɔ a ƴɛ̀r'a tʋ̃ɔ́ a nãà k'ʋʋ ƴãw bɛ kʋ a tɩ nɩ-bʋʋrɛ pàw pɛr. Zɛlɩ a Sore sõwfʋ, ɛ́ ƴɛ̀r a nãà zie a tɩ ƴãw! Ír tɩ a kũu pʋɔ!»

⁹ A Hakɩratayɔsɩ tɩ wa na wa manɩ a ƴɛ̀r-bie á ŋá za kʋ̀ a Ɛsɩtɛɛr.

¹⁰ Lɛ n'a a Ɛsɩtɛɛr tɩ tõ ʋ k'ʋʋ tɩ sɔw a Maadose à ŋá:

¹¹ «A nɩbɛ za na kpɩɛr a naalʋ-tẽw pʋɔ a bãwnɩ a nɩ vla vla, kɛ́ nɩr za, dɛb bɩɩ pɔw, na kpɩɛr a nãà davʋra pʋɔ, ɛ́ a bɛ ɩ a nãà n'ʋ bʋɔl'ʋ a, a fɛr'a k'ʋʋ kpi. Ʋ na páw nɩ a nyɔ-vʋʋrʋ a nãà wa tur ʋ a ʋ salm-zɩɛ dabɔl a. Mãa a, cuw ɓil'ɩ à ŋá bɛ na bɛ bʋɔlɩ mɛ̃ a nãà zie cenu ƴãw a.»

¹² A Hakɩratayɔsɩ tɩ cen na tɩ manɩ a Ɛsɩtɛɛr sɔwfʋ ŋa kʋ̀ a Maadose,

¹³ ʋ mɩ̀ lɛb tõ ʋ k'ʋʋ tɩ yel a Ɛsɩtɛɛr: «Taa tɩɛrɛ k'aa naalʋ-tẽw za pʋɔ a, fʋ̃ʋ yõ n'ʋ na cɩ̃ɛ a Zifʋ mɩnɛ yel ŋa pʋɔ ɩ.

¹⁴ Fʋ̃ʋ wa ɩ gbili a yel ŋa pʋɔ a, a Zifʋ mɩnɛ sõwfʋ nɩ a bɛ faafʋ na yi n zi-yoru wa, ɛ́ fʋ̃ʋ nɩ a fʋ sãà yir dem na kpi na pàw pɛr. Ãa nɩ̃ɛ bãw? A mɩnɛ kãw a yel ŋa tɔ ƴãw n'a fʋ lɩɛbɩ a nãà-pɔw.»

¹⁵ Lɛ n'a a Ɛsɩtɛɛr lɛb tɩ tõ a nɩr ʋl k'ʋʋ tɩ yel a Maadose:

¹⁶ «Cen tɩ bʋɔlɩ a Zifʋ mɩnɛ za na be a Siizɩ tẽw pʋɔ a ɓã taa, nyɩ tɛr mʋta-tuo a ɩ̃ ƴãw. Nyɩ taa dɩrɛ bom, taa nyúur bom, bibie ata nɩ tɩ̃ɩsɔwr ata ɩ. Mãa nɩ a ɩ̃ tõ-tõ-bi-pɔwbɛ mɩ̀ na ɩ n a lɛ. Al pùorí, ɩ̃ na gãw nɩ a nʋɔr ɛ́ kpɛ a nãà zie, alɛ saa na fɛr ɩ̃ kpi a.»

¹⁷ Lɛ n'a a Maadose tɩ cen tɩ ɩ a lɛ za a Ɛsɩtɛɛr na tɩ yel kʋ̀ ʋ a. A Maadose tɩ lɛb'a tɩɛrɩ a ɩ-ɩrɩ al za a Sore na ɩ a, ɛ́ puor'ʋ à ŋá:

¹⁹ «Sore e, Sore e, nãà kpɛnʋ-za-sob i, fʋ̃ʋ so a tẽ-daa za. Nɩr kʋ̃ tʋ̃ɔ́ piw fʋ sɔ́r, fʋ̃ʋ wa bɔbr a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ faafʋ a ɩ.

²⁰ Fʋ̃ʋ n'ʋ ír a salom, a tẽw nɩ a nɔ-ɓãa-yele al za na be a tẽw zu a.

²¹ Fʋ̃ʋ n'ɩ a bome za Sore, ɛ́ nɩr za kʋ̃ tʋ̃ɔ́ bà gbɛ́r a fʋ niŋé ɩ.

²² Fʋ̃ʋ a, Sore e, fʋ bãw nɩ bom za, fʋ bãwnɩ a na kɛ́ bɛ-ƴãwfʋ bɛ n'a ɩ, zɛw-ɩ̃-tʋɔra bɩɩ yo-bɔ bɛ n'a ƴãw mɛ̃ ɩ̃ zawrɩ na gbĩ dume a Haman na zɛwr ʋ tʋɔra a niŋé ɩ.

²³ Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, alɛ nãá tɩ tʋ̃ɔ́ faa a Ɩsɩrayɛl nɩbɛ a, ɩ̃ nãá sàw na lɛnɩ a ʋ gbɛ́ɛ.

²⁴ Ɛcɛ ɩ̃ ɩ n à à ŋá k'aa ƴãwfʋ a na fɛr kɛ́ bɛ mɩ́ tɛr a nɩsaal ƴãw a, ta zuo a ƴãwfʋ a na fɛr kɛ́ bɛ mɩ́ tɛr a Naaŋmɩn ƴãw a ɩ. Ɩ̃ kʋ̃ gbĩ dume nɩr za niŋé, a bɛ ɩ a fʋ̃ʋ ɛ, Sore e, ɛ́ a bɛ ɩ ɩ̃ tʋɔra n'ʋ ɩ̃ zɛwr ɛ.»

²⁵ «Ƴɛrɛŋa a, Sore e, fʋ̃ʋ na ɩ Naaŋmɩn ɛ́ ɩ Nãà a, fʋ̃ʋ Abraham Naaŋmɩn, sàw k'a fʋ nɩ-bʋʋrɛ vʋʋrɛ. A tɩ dɔ̃ dem jɩɛrɛ tɩ na kɛ́ bɛ sãw tɩ bɛr, bɛ tɩɛr'a kɛ́ bɛ kʋ a nɩ-bʋʋrɛ fʋ na so kʋralɛ a pàw pɛr.

²⁶ Taa zawrɛ a nɩ-bʋʋrɛ bɛ ŋa bɛrɛ ɩ: fʋ̃ʋ so bɛ. Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, fʋ ya na de bɛ a Eziptɩ tẽw nɩbɛ nuru pʋɔ a fʋ̃ʋ mɩŋa ƴãw.

²⁷ Bɛr wõ a ɩ̃ puoru, ɩ ɩb kãw a bɛlɩ dem fʋ na so a ƴãw. Ɩ a tɩ kpɩɛrʋ lɩɛbɩ nʋ̃ɔ̀. Lɛ n'a tɩ na tʋ̃ɔ́ vʋʋrɛ kʋralɛ, ɛ́ yiele a fʋ ƴãw, Sore e. Ta bɛr a bɛlɩ dem na yiele a fʋ danʋ a, bɛ bɔr ɛ.»

²⁸ A Ɩsɩrayɛl nɩbɛ za tɩ lɔbr'ɩ cɛlsɩ bʋɔlɛ nɩ a Sore k'ʋʋ wa sõw bɛ, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, bɛ tɩ nyɛ̃ na kɛ́ bɛ na kpi na.

A Ɛsɩtɛɛr puoru

²⁹ A nãà-pɔw Ɛsɩtɛɛr mɩ̀ tɩ bɔ n sõwfʋ a Sore zie, a lɛn daar a kũu dɛ̃bɩ̃ɛ na tɩ nyɔw ʋ a.

³⁰ Ʋ tɩ yaa nɩ a ʋ kpar-vɩɛlɩ vɩɛlɩ bɛr, ɛ́ su kpɩɛrʋ nɩ ko-tuolu kparɩ. Ʋ nɩ̃ɛ na tɩ bɛr a tʋrali-nyúure ŋmɛb, ɛ́ ŋmɛ tãpɛlʋ 'wɔ̃w nɩ tanɛ ƴãw a ʋ zũú. Ʋ tɩ dɔwr'ɩ a ʋ ƴã-gan yaga za: ʋ bɛ tɩ ƴãw pɩ̃ɛmɛ ɩ, a ʋ zukɔbr-wowr zãkʋrmɛ n'a ʋ tɩ pàw nɩ a ʋ ƴã-gan.

³¹ Al pùorí, ʋ tɩ puor'ɩ a Sore, a Ɩsɩrayɛl Naaŋmɩn, à ŋá: «Ɩ̃ Sore e, ɩ̃ nɩ-bʋʋrɛ Nãà a, fʋ̃ʋ yõ n'ʋ ɩ Naaŋmɩn. Wa sõw mɛ̃! Ɩ̃ ɩ n ɩ̃ yõ, ɛ́ nɩr bɛ lɛb be be na sõw mɛ̃ a bɛ ɩ a fʋ̃ʋ ɛ,

³² ɛ́ ɩ̃ cɩɛr kũu-pire.

³³ A ɩ̃ dɔwfʋ daar za a, ɩ̃ wõ n a ɩ̃ sãàkʋm-kore dɔwlʋ pʋɔ, kɛ́ fʋ kaa na ír a Ɩsɩrayɛl bʋʋrɛ a nɩ-bʋʋr-yoru za sɔgɔ, ɛ́ kaa ír a tɩ sãàkʋm-kore a koro za nɩbɛ pʋɔ, kɛ́ bɛ ɩ a fʋ sób dɩ̃a nɩ bio, kɛ́ fʋ tu n a lɛ za fʋ na tɩ ƴãw a nʋɔr a bɛ ƴãw a.

³⁴ Ƴɛrɛŋa a, tɩ maal'ɩ yel-bier sãw fʋ, ɛ̀ fʋ de tɩ ƴãw a tɩ dɔ̃ dem nuru pʋɔ,

³⁵ bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, tɩ puor'ɩ a bɛ ŋmɩmɛ. Sore e, a fʋ dem de na.

³⁶ Ɛcɛ ƴɛrɛŋa a, dɔwrʋ tɛwr bɛ n'a a tɩ dɔ̃ dem so tɩ dɔwrɛ ɩ. Bɛ pɔ n a bɛ tɩbɛ zie,

³⁷ kɛ́ bɛ ɩ nɩr ta cãà tuur a nʋɔr fʋ na ƴãw a ɩ. Bɛ bɔbr'a kɛ́ bɛ ɩ a nɩ-bʋʋrɛ fʋ na so a, ta cãà ɩ, ɛ́ pàw a bɛlɩ dem na danɛ fʋ a nɛ́ɛ, sãw a fʋ yir-kpɛ̃ɛ vɩɛlʋ bɛr, ɛ́ ŋmɛr a fʋ bàwr-maal-kuur bɛr.

³⁸ Bɛ bɔbr'a kɛ́ bɛ ɩ à à ŋá, a nɩ-bʋʋr-yoru nɩbɛ tɛr yel-mɩŋa pɔrɛ nɩ a bɛ ŋmɩn-bɛlɛbɛlɛ, ɛ́ mʋʋrɛ nãà na na kpi a kʋralɛ.»

³⁹ «Sore e, ta bɛr a fʋ naalʋ-dabɔl kʋ̀ ŋmɩmɛ na bɛ be a ɩ. Ta sàw a tɩ dɔ̃ dem laar tɩ a tɩ loba pʋɔ ɩ, ɛcɛ ɩ a lɛ bɛ na tɩɛrɩ a tɩ ƴãw a lɛb lo a bɛ zu. A sob nɛ zie a tɩɛrʋ ŋa na yi a, ɩ zu-bio na ta zu-bio a páw ʋ, a ɩ wulu.»

⁴⁰ «Sore e, ta yiiri tɩ bɛr ɛ, ɩ tɩ bãw kɛ́ fʋ be n a tɩ zie a tɩ kpɩɛrʋ daar. Kʋ̀ m kanyir, fʋ̃ʋ ŋmɩmɛ za nãà nɩ nɩ-kpɛ̃ɛnʋ za zu-sob i.

⁴¹ Ƴãw ƴɛ̀r-nʋʋr a ɩ̃ nʋɔrɩ́ mãa wa be a Artazɛrsɛsɩ, a gbẽw ŋa, niŋé a. Lɩɛbɩ a ʋ socir ƴãw ʋ hɩ̃ɛn a tɩ dɔ̃ sob, a Haman, tɩ kʋ ʋ, ʋlɛ nɩ a nɩbɛ na tu ʋ a.

⁴² Faa tɩ a bɛ nuru pʋɔ nɩ a fʋ fãw! Wa sõw mɛ̃, Sore e, bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, ɩ̃ ɩ n ɩ̃ yõ, ɛ́ nɩr bɛ lɛb be be na sõw mɛ̃, a bɛ ɩ a fʋ̃ʋ ɛ. Fʋ̃ʋ na bãw bom za a,

⁴³ fʋ bãwnɩ a na k'ɩ̃ɩ bɛ nɔ̃w towtow a ƴãwfʋ a bɛlɩ dem na bɛ tuur a fʋ nɔ-ƴãwna a, na ƴãwnɛ mɛ̃ a ɩ. A ɩ̃ zie a, kɔkɔrʋ n'a ɩ̃ na mɩ́ lãw gã nɩ nɩr na bɛ ŋmãa yʋ̀ɔr a, na bɛ ɩ a fʋ nɩ-bʋʋrɛ nɩr a.

⁴⁴ Ɛcɛ a bɛ tɛr mɛ̃ ɩb ɛ, fʋ mɩŋa za bãwnɩ a na. A nãà-pɔw kpawʋɔ a na mɩ́ fɛr k'ɩ̃ɩ vɔblɩ a nɩ-yaga pʋɔ a, ɩ̃ bɛ nɔ̃w ʋ towtow ɛ, ɩ̃ɩ bɛ vɔblɛ ʋ ɩ̃ yõ zie ɩ. Ʋ ɩrɛ mɛ̃ nɩ kɔkɔrʋ mɛ̃ pɔw sɩɛ zɩ̃ɩ pɛn a.

⁴⁵ A mãa, fʋ tõ-tõ-bi-pɔw, ɩ̃ bɛ lãw dɩ n a Haman ɛ, ɩ̃ bɛ cen a nãà cuw-kpɛ̃ɛ dɩb zie ɩ, bɛ nyũ a divɛ̃ ʋ na de kʋ̀ a ʋ ŋmɩmɛ a ɩ.

⁴⁶ A lɛn daar za a ɩ̃ yele na lɩɛbɩ wa tɩ tɔ a dɩ̃a a, Sore e, fʋ̃ʋ yõ zie n'a ɩ̃ wõ nʋ̃ɔ̀, Abraham Naaŋmɩn i.

⁴⁷ Naaŋmɩn i, fʋ̃ʋ na tɛr fãw zuo bɛ za a, bɛr wõ a bɛlɩ dem a tɩɛrʋ za na wɛ a bʋɔlʋ, faa tɩ a bɛlɩ dem na bɔbr tɩ faa a nuru pʋɔ, ɩ a ɩ̃ dɛ̃bɩ̃ɛ baarɩ!»