1 Fànʔafɔbèle 8 - Cebaara Bible 2010

Pe n joogaanni kásu lége Kolocɔlɔɔ kpɔ̀ʔɔrɔli kpaʔa ni

¹ Lǎli bee ni a fànʔafɔw Salomɔn Isirayɛli wolɛɛbèle, ní Isirayɛli syɛɛnfeleyi kùndigibéle myɛ ní Isirayɛli ye narigbaayi kàfɔɔlɔ myɛ yeri a be pan Zyerusalɛmi ma woro ma, koro ga pye pe sa Yawe joogaanni kásu láa yaà Davidi kěgi ma ki lè Siyɔn, bi pan.

² A Isirayɛli nǎnbèle myɛ peyɛɛ gbóʔoro n pan fànʔafɔw Salomɔn ma, Etaniimi yégi ni sériw làla ni ki lè yɛ́ɛli yeye kɔrɔsiin wóʔo.

³ A Isirayɛli wolɛɛbèle myɛ ga pan a sáriga-wòlobèle sáà kásuw láa.

⁴ A be Yawe kásuw láa n fàra syɛ́ɛnmi tɛɛfàraga fànikpaʔa, ní yáriri myɛ na di pye fànikpaagi ni lè, toro dee di yaʔa kɔlɔ̀ na Kolocɔlɔɔ ma lè. Sáriga-wòlobèle, ní Levii ye si pe da di láa.

⁵ Fànʔafɔw Salomɔn, ní Isirayɛli syɛ́ɛnmi myɛ pe da yeri n kpóʔoro yaà wi ma lè, pe maa pínɛ n pye kásuw taana. A be yaweeyiligēle, ní yaweekpologèlē saʔa kpóo sáriga, ke maa nɛʔɛ n pye ke a gbǎn córo bi ge nyɔ́ɔgi cán í.

⁶ A sáriga-wòlobèle Yawe joogaanni kásu lége n tɛ́ʔɛ wi tɛ́ɛgi ni kpáagi tɛɛcànga ni ki lè tɛɛcàndelegi, syerubɛnbèle fókaanya láara ni.

⁷ Níì cán syerubɛnbèle maa be fókaanyi yìrige kásuw tɛ́ʔɛ ǹjoʔo ni. A syerubɛnbèle kásuw ní wi tíingèle tɔ́n ǹjogi ni.

⁸ Tíingèle na pe da ni kásuw lée lè, ke maa tɔnɔ, a gi pye syɔɔn ga pye sáriga-wòlo-tɛ́ɛgi ni, wi n ni ge fínaagèle nyaagi, kàjáa ke da ni nyaagi kàfugo ma í. Ke sèʔé i yaà nya fwɔɔ n baa nan níjanʔa na.

⁹ Yafyɛn da pye kásuw ni í, kapye kàdɛnɛyi kàlagorigēle siin ban í, gele Mowizi da le yaà lè Horebi ni, lǎli ni Yawe da joogaanni kpéʔele ní Isirayɛli ye ní lè pe yirili kàdoʔo ma Ezyipiti tári ni.

¹⁰ Lǎli ni sáriga-wòlobèle yiri tɛɛcǎngi ni lè, a fàfaangi baa Yawe kpáagi nyìn.

¹¹ A fàfaangi gi kaan sáriga-wòlobèle ga gbàn n kòro yaà bàā fáliw kpéʔele í, níì cán Yawe nìjangbɔɔri maa baa Yawe kpáagi nyìn.

¹² Lǎli bee ni a Salomɔn jo: «Yawe n jo woro a tɛ́ɛn yébiliwɔɔlɔ ni!

¹³ Mii si n kpaʔa faan mɔ ma, ki pye tɛɛgaa, gee ni mɔ a tɛ́ɛn bi kòro lè làla o làla.»

Kolocɔlɔɔ kpɔ̀ʔɔrɔli kpaʔa kàlifaala syɛɛnjóoro

¹⁴ A fànʔafɔw wi yɛ́ɛgi fíige Isirayɛli syɛɛnkpoʔolomi myɛ ma n dùba kpéʔele bi ma. Isirayɛli syɛɛnkpoʔolomi myɛ si maa pye woyéremɛ ní.

¹⁵ Wi n jo: «Yawe n yɛlɛ waa wi kpɔ̀ʔɔrɔ́ wi lè Isirayɛli ye Kolocɔlɔw, woro wee wi da joo lè wi tiimaa nyɔ́ɔgi ni mii tóow Davidi ma, gee wi da joo lè níì gi foro wi séew báriga ni. Wi maa jo:

¹⁶ ‹Nlaa cángee na mii mii syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye yirige lè Ezyipiti ni, mii ga kègaa faala nyɛ́nɛ n wòlo Isirayɛli syɛɛnfeleyi myɛ ni jàngó kpaʔa í faan gi ni gee na mii mɛ́ɛgi a pye lè í. Mii si n Davidi nyɛ́nɛ n wòlo jàngó wi pye mii syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye nyúngi na.›

¹⁷ A gi si pye mii tóow Davidi fúngi ni bi kpaʔa faan Yawe Isirayɛli ye Kolocɔlɔw mɛ́ʔɛ na.

¹⁸ A Yawe si mii tóow Davidi pye: ‹Amɛɛ gi jée mɔ fúngi ni bi kpaʔa faan mii mɛ́ɛgi na lè, sɔ̀nguri bee n nyɔɔ.

¹⁹ Gee si gi nyɛ gi ni lè, mɔ ban wi a kpáagi faan í, kàjáa mɔ jáa wi a gi faan wee wi a yiri mɔ ni lè, woro wi a kpáagi faan mii mɛ́ɛgi na.›

²⁰ Syɛ́ɛnree si Yawe da joo lè, wi n di foro. Mii n baa yìri n pye mii tóow Davidi sìndɛɛgi ni, mii n tɛ́ɛn Isirayɛli fàngoli na àmɛɛ Yawe da gi joo lè. Mii n kpáagi faan Yawe Isirayɛli Kolocɔlɔw mɛ́ʔɛ na.

²¹ Mii n tɛɛgaa sámaga n yaʔa yaà gi ni kásuw ma wee ni Yawe joogaanni nyɛ lè, lee wi da kpéʔele ní wolo tóobèle ní lè lǎli ni wi be yirige Ezyipiti tári ni lè.»

Kolocɔlɔɔ kpɔ̀ʔɔrɔli kpaʔa kàlifaala nyɛ́ɛrigɛ Salomɔn kpéʔele lè

²² A Salomɔn yìri n yére Yawe sáriga-wòlo-yafaangi yɛ́ʔɛ ma Isirayɛli syɛɛnkpoʔolomi myɛ yɛ́ʔɛ ma níì kɔ́yi yìrige n wáa nyɛ̀ʔɛni ma,

²³ níì jo: «Yawe Isirayɛli ye Kolocɔlɔw, kolocɔlɔwaa o nyɛ mɔ félege nyɛ̀ʔɛgèle ni yaà ǹjogi ni í wàlá naa táàma tári na í, mɔ wee wi joogaanni ní funjǎngi kéele sámaga n cò lè mɔ falipyebèle kàbaan na, poro bele be táanri mɔ yɛ́ʔɛ ma lè ní be fúnyi myɛ ní.

²⁴ Kánmi bee na gee mɔ da joo mɔ falipyew, mii tóow Davidi ma lè , mɔ n gi kpéʔele. Gee mɔ joo n yirige mɔ nyɔ́ɔgi ni lè, mɔ n gi foro níjanʔa ní mɔ kɔ́gi ní.

²⁵ Tɔ́ɔliw ni, Yawe Isirayɛli Kolocɔlɔw, gee mɔ da joo mɔ falipyew kéele na wi lè mii tóow Davidi, ki kpéʔele. Mɔ maa wi pye: ‹Mɔ piibèle ga tɛ́nɛ ni be tánʔaganmi kɔ̀rɔsíi, ní i táanri mii yɛ́ʔɛ ma àmɛɛ mɔ tánʔa mii yɛ́ʔɛ ma lè, syɔɔn a tée fɔ̀n mɔ ma mii yɛ́ʔɛ ma, wee wi a tɛ́ɛn Isirayɛli fàngoli na mɔ sindɛɛgi ni lè í.›

²⁶ Koro na tɔ́ɔliw ni Isirayɛli Kolocɔlɔw, gee mɔ joo mɔ falipyew ma wi lè mii tóow Davidi, ki n yɛlɛ gi foro.

²⁷ Kàjáa a Kolocɔlɔɔ a zǐn ba tɛ́ɛn lé tári na kányɛʔɛ na? Wéle, nyɛ̀ʔɛni ní li kpɔ́ʔɔganmi myɛ ní, li n cɛ́rɛ mɔ ni, n náa kɔ́ɔ̀ yére kpáagi naa na mii faan lè.

²⁸ Koro ní ki myɛ ní Yawe, mii Kolocɔlɔw, ki n yɛlɛ mi líiyi cáan mi mɔ falipyew nyɛ́ɛrigɛ, ní wi nyɛ́ɛrigbɔɔgi lóʔo, mí sùpiiwáari ní nyɛ́ɛrigi lóʔo, gee mɔ falipyew kpéʔele mɔ ma lè níjanʔa.

²⁹ Ki n yɛlɛ mɔ nyapiigèle í kòro womúgugéle ní bàā kpáagi naa wéle canʔa ní yébilige àmɛɛ mɔ da gi joo lè níì jo: ‹Mii mɛ́ɛgi a pye nɛɛ naa.› Mii nyɛ́ɛrigi lóʔo, gee mii nyɛ́ɛri mɔ ma lè tɛ́ɛgi naa ni.

³⁰ Mɔ falipyew, ní mɔ syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye nyɛ́ɛrigbɔɔgi lóʔo lǎli ni pe ga ni nyɛ́ɛri lè tɛ́ɛgi naa ni. Lóʔo be ma bi mɔ yaʔa wodɛ́ɛɔn ní nyɛ̀ʔɛni na mɔ tɛɛkòrogi ni, lóʔo be ma mí be kùsulugi syɔɔ.

³¹ Syɔɔnwaa ga kapeele pye wi syɛɛnnyɛnnɛ na, á be wi kɔ́ri wi kàli, wi ga pan n baa kàli mɔ sáriga-wòlo-yafaangi yɛ́ʔɛ ma kpáagi naa ni,

³² bi mɔ yaʔa nyɛ̀ʔɛni na, ki n yɛlɛ mɔ í gi lóʔo si kéeli bee cɔɔnri bi mɔ falipyebèle kútii ceri, mí kútiiw cáan kolomi fɔ́lɔ na, mí wi wɔʔɔ bi yɛlɛ ní wi kolomi ní, mí sínni fɔ́lɔ tɛ̀ɛn, mí wi cò mi yɛlɛ ní wi sínni ní.

³³ Mɔ syɛ́ɛnbèle be lè Isirayɛli ye, pe ga baa kapeele pye mɔ na, a koro gi kaan a be nigoobèle fànʔa taa be na, pe ga lúru n pan mɔ ma, ní i mɔ mɛ́ɛgi kpɔ̀ʔɔrɔ́, ní i nyɛ́ɛriyɛ ní nyɛ́ɛrigboloyo nyɛ́ɛri mɔ ma kpáagi naa ni,

³⁴ bi mɔ yaʔa nyɛ̀ʔɛni na, ki n yɛlɛ mi lóʔo. Mɔ syɛ́ɛnbèle kùsulugo syɔɔ, pe lè Isirayɛli ye, pe lúrugo mi pan pe ba pye tásaligi na, gee mɔ kaan be toolɛɛbèle ma lè.

³⁵ Pe ga baa kapeele pye mɔ na, a koro gi kaan a nyɛ̀ʔɛni tɔ́n, zàʔá ní o tuun í, á pe baa nyɛ́ɛri tɛ́ɛgi naa ni, ní i mɔ mɛ́ɛgi kpɔ̀ʔɔrɔ́, níì láʔa be kapeegèle na àmɛɛ mɔ be tìrige táàma lè,

³⁶ bi mɔ yaʔa nyɛ̀ʔɛni na, ki n yɛlɛ mi gi lóʔo. Mɔ falipyebèle ní mɔ syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye kapeeli kùsulugo syɔɔ. Kojǎngi ni be yɛlɛ bàā táanri lè, mí be tama gee bee na, mí zěgi yaʔa kaa tuun tári na, dee mɔ kaan mɔ syɛ́ɛnbèle ma lè di pye be kɔrigɔ.

³⁷ Kateegi ga too tári na, wàlá káfalagi yáama, wàlá tátɔɔnw wàlá fɔ́nʔɔri, koro ga jáa kúdow, wàlá kábàrari ga pye yaà, wàlá nigoobèle ga baa tɛ́ɛn mɔ syɛ́ɛnbèle taana be tári ni be kpàánweegèle na kapɛɛnni kánma na, wàlá wɔʔɔvelege o wɔʔɔvelege ga nan be na, wàlá yaavelemɛ o yaavelemɛ,

³⁸ nyɛ́ɛrigɛ o nyɛ́ɛrigɛ, wàlá nyɛ́ɛrigbɔʔɔ o nyɛ́ɛrigbɔʔɔ, gee syɔɔnwaa faala ga nyɛ́ɛri lè, wàlá a gi naa i nyɛ mɔ syɛ́ɛnbèle myɛ bìnɛw be lè Isirayɛli ye poro pe gi nyɛ́ɛri yoo, á syɔɔn o syɔɔn tɛ́nɛ̀ wi fúngi yáama kéele cán, níì wi kɔ́yi yìrige n wáa kpáagi naa ma,

³⁹ bi mɔ yaʔa wodɛ́ɛɔn ní nyɛ̀ʔɛni na, mɔ tɛɛ̀tɛ́ɛnni ni, mi lóʔo wi ma, mí wi kùsulugi syɔɔ, mí syɛ́ɛnbèle myɛ nibin nibin sàra bi yɛlɛ ní be tánʔaganmi ní. Níì cán mɔ nibin wi nyɛ syɔɔn ye myɛ fúnyi cánvɔlɔ.

⁴⁰ Koro a be kaan paa fɛ̀ɛgí mɔ na lǎli myɛ ni pe a kwɔ́ɔ tásaligi na mɔ kaan wolo tóolɛɛbèle ma lè.

⁴¹ Gee si gi táraa nikwɔɔ wóo kéele kwɔ́ɔ lè, wee wi lè wi o nyɛ mɔ syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye wówaa í, wi ga yìri táleelidaa ma n pan mɔ mɛ́ɛgi kéele na,

⁴² níì cán pe a ra mɔ mɛ́ɛkpɔɔgi kéele lúro si wɔ́ɔ ra mɔ séew kɔ́lɔ ní mɔ kɔ́gi sánʔana kéele lúro, wee bee fɔ́lɔ ga pan n baa nyɛ́ɛri kpáagi naa ni,

⁴³ bi mɔ yaʔa wodɛ́ɛɔn ní nyɛ̀ʔɛni na, mɔ tɛɛ̀tɛ́ɛnni ni, mi lóʔo wi ma. Kéelee na tári bee syɔ́ɔn mɔ nyɛ́ɛri lè, mi li kpéʔele wi ma, koro ga pye tári syɛɛnfeleye myɛ í mɔ mɛ́ɛgi cán sáā fɛ̀ɛgí mɔ na, àmɛɛ mɔ syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye nyɛ lè, koro ga pye pe gi cán kpáagi mii faan lè gee, mɔ mɛ́ɛgi gi nyɛ gi na.

⁴⁴ Mɔ syɛ́ɛnbèle ga yiri n kári sa kapɛɛnni kpúmɔn ní be nigoobèle ní, kólogee ni mɔ ga be tórigo lè, pe ga Yawe nyɛ́ɛri níì be yɛ́ɛyi wáa kěgi naa ma, gee mɔ nyɛ́nɛ n wòlo lè, ní kpáagi naa ma, gee mii faan níì mɔ mɛ́ɛgi taʔa gi na lè,

⁴⁵ bi mɔ yaʔa nyɛ̀ʔɛni na, ki n yɛlɛ mi be nyɛ́ɛrigi ní be nyɛ́ɛrigbɔɔgi lóʔo, mí be táangi joo.

⁴⁶ Pe ga baa kapeele pye mɔ na, níì cán syɔɔn faala o beè, wee wi lè wi a gbǎn kapeele pye í, á mɔ fúngi tanʔa gbanʔama be kurugo, a mɔ be le nigoow kɔ́lɔ ni, bele pe a be cò lè pulobèlē bi kári ní be ní púlori na nigoò tára ma léelige wàlá tɔ́ɔnrɔ,

⁴⁷ n be yaʔa yaà tári ni, beè pe a pye lè pulobèlē, pe ga baa sɔ̀ngi n taa níì kàdoʔo wáa be kapeeli ma, n be yaʔa yaà be jáafɔbèle tára ni, pe ga yére gi ni n gi joo níì jo: ‹Wolo n kapeele pye, wolo n kolo, wolo n kapeʔe pye,›

⁴⁸ níì kàri mɔ ma ní be zɔ̌nbèle myɛ, ní be fúnyi myɛ ní, n be yaʔa be nigoobèle tára ni, dee má pe be cò n kári lè pulobèlē, pe ga nyɛ́ɛri mɔ ma níì yɛ́ɛyi wáa tári ma, dee mɔ kaan be toolɛɛbèle ma lè, ní kěgi ma, gee mɔ nyɛ́nɛ n wòlo lè, ní kpáagi ma, gee mii faan mɔ mɛ́ɛgi na lè,

⁴⁹ bi mɔ yaʔa nyɛ̀ʔɛni na mɔ tɛɛ̀tɛ́ɛnni ni, ki n yɛlɛ mi be nyɛ́ɛrigi ní be nyɛ́ɛrigbɔɔgi lóʔo, mí be táangi joo.

⁵⁰ Kapeegèle mɔ syɛ́ɛnbèle kpéʔele mɔ na lè, ní kérigèle gele myɛ na be kolo mɔ ma lè, ge kùsulugi syɔɔ, mí gi yaʔa pe nyínimi í be còvɔbèle taa, koro ga pye poro í nyinimɛ taa be na.

⁵¹ Níì cán pe i nyɛ mɔ syɛɛnnɛ ní mɔ kɔ́rigi, poro bele mɔ yirige Ezyipiti ni lè túnmɔri naagbanga fúru ni.

⁵² Ki n yɛlɛ mɔ nyɛ́nɛ í pye mɔ falipyew nyɛ́ɛrigbɔʔɔ na, ní mɔ syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye nyɛ́ɛrigbɔɔgi na, pe ga mɔ mɛ́ɛgi yeri lǎlee faala ni lè mi lóʔo be ma.

⁵³ Níì cán mɔ wi be wàli tári syɛɛnfeleye wozanya myɛ na, koro ga pye be pye mɔ kɔ́rigɔ bi yɛlɛ ní gi ní àmɛɛ mɔ da gi joo mɔ falipyew Mowizi nyɔ́ɔgi ni lè lǎli ni mɔ wolo tóolɛɛbèle yirige Ezyipiti ni lè, Kàfɔw Yawe.»

Salomɔn n Kolocɔlɔɔ dùbaw nyɛ́ɛri

⁵⁴ Lǎli ni Salomɔn kwɔ́ɔ nyɛ́ɛrigi bee myɛ, ní nyɛ́ɛrigbɔɔgi bee na Yawe ma lè, a wi yìri n núngo Yawe sáriga-wòlo-yafaangi yɛ́ʔɛ ma, koro gee taana wi da pye wogbumɔnɔɔ ní lè níì wi kɔ́yi yìrige ǹjoʔo ma.

⁵⁵ A wi yìri n yére níì dùbaw kpéʔele Isirayɛli syɛɛnkpoʔolomi myɛ ma ní yákpogbɔɔlɔ ní níì jo:

⁵⁶ «Yawe n yɛlɛ waa wi kpɔ̀ʔɔrɔ́, woro wee wi ŋɔ́ndaala kaan lè wi syɛ́ɛnbèle ma pe lè Isirayɛli ye, n yɛlɛ ní gee myɛ ní wi da joo lè. Kacǎnyee myɛ kéele wi da joo wi falipyew Mowizi nyɔ́ɔgi ni lè, syɛɛnkangaa nibin ga kòro sìnvoro ni í.

⁵⁷ Ki n yɛlɛ Yawe wolo Kolocɔlɔw í pye ní wolo ní àmɛɛ wi da pye ní wolo tóolɛɛbèle ní lè. Wi a kɔ́ wolo cée í, wi a kɔ́ wolo yaʔa í.

⁵⁸ Ki n yɛlɛ wi wolo fúnyi kàriga wiyɛɛ kàbangi na koro ga pye wolo í da táanri bàā yɛlɛgi ní wi kóloyi kèlē myɛ ní sáā wi tundunri ní wi làlwaw kèlē, ní wi kajoogèle myɛ kpéʔele, gele wi da kaan wolo tóolɛɛbèle ma lè.

⁵⁹ Nyɛ́ɛrigbɔɔgi mii nyɛ́ɛri lè, syɛ́ɛnri bee mii joo Yawe ma lè, ki n yɛlɛ Yawe wolo Kolocɔlɔw í da sɔ̀ngí da taagi gee bee na canʔa ní yébilige, koro ga pye waa wi falipyew tánʔa nyuu, bàā wi syɛ́ɛnbèle Isirayɛli ye táangi nyuu bi yɛlɛ ní canʔa o canʔa kérigèle ní.

⁶⁰ Kánmi bee na tári syɛɛnfeleye myɛ a gi cán bi cán Yawe wi nyɛ Kolocɔlɔɔ, wàa nikwɔɔ ní o yaà í.

⁶¹ Yele fúnyi myɛ si pye Yawe wolo Kolocɔlɔw ma, yele sáā táanri bàā yɛlɛgi ní wi làlwaw kajoogéle ní, n fàra wi kajoodɛɛngèle myɛ na àmɛɛ gi nyɛ lè níjanʔa.»

Sárigaw be wòlo Yawe ma lè

⁶² A fànʔafɔw ní Isirayɛli ye myɛ pínɛ n sáriga wòlo Yawe yɛ́ʔɛ ma.

⁶³ A Salomɔn sáriga wòlo, wee wi pye lè pínɛnyɛnnɛgi sáriga, woro wee wi wòlo Yawe ma lè, wi n pye yaweekpologèlē sirakama ní selebinnɛ, yaweeyiligèle si i nyɛ sirakamayɛ kɔrɔni. Kánmi bee na fànʔafɔw ní Isirayɛli syɛ́ɛnbèle myɛ Yawe kpáagi séri pye.

⁶⁴ Cángi bee fànʔafɔw Yawe kpɔ̀ʔɔrɔli kpaʔa yɛ́ʔɛ ma kadàala nínge yaʔa kɔlɔ̀ na Kolocɔlɔɔ ma. Níì cán wi maa sáriga-sórigow ní míimi sáriga, ní pínɛnyɛnnɛgi sáriga sìnmɛ pínɛ n wòlo tɛ́ɛgi bee ni, níì cán kanyɛɛnri sáriga-wòlo-yafanʔa ki da pye lè Yawe yɛ́ʔɛ ma, ki maa cɛ́rɛ, sáriga-sórigow, ní míimi sáriga, ní pínɛnyɛnnɛgi sáriga sìnmɛ da pye bi gbǎn kún gi ni í.

⁶⁵ Lǎli bee ni a Salomɔn fɛ́tiiw kpéʔele woro ní Isirayɛli ye myɛw ní. A syɛɛnnɛʔɛmɛ yìri yaà n séli Lebo-Hamati ma n sáà nan Ezyipiti lòcoologi na n pan n baa kpóʔoro Yawe wolo Kolocɔlɔw yɛ́ʔɛ ma canya kɔrɔsiin fúngo ni, ní níì yàa kɔrɔsiin fàra yaà, a yi pye canya kɛɛ ní sicɛrɛ.

⁶⁶ Canya kɔrɔtaanri wógi na, a wi syɛ́ɛnbèle yaʔa a be kári. Pe maa dùba kpéʔele fànʔafɔw ma níì lúru n kári be kpaaya ma fundaanra na. Pe fúnyi maa tɔ̀nɔ n nyìn fundaanri na kacǎnni kéele na, lee Yawe kpéʔele wi falipyew Davidi na lè, ní Isirayɛli ye na pe nyɛ lè wi syɛ́ɛnbèle.