Proverbios 6 - Tsimane

Jam raꞌ jéyacsejaꞌ yoctyiꞌ in: "Yụ raꞌ jiyaꞌdyeyepye déve mi."

¹ Ạvaꞌ, jam raꞌ soꞌmete p̂eyacdyeꞌ mi, meꞌ tsanꞌ penꞌdyeꞌ mi, jam raꞌ jéte mi, "Yụ raꞌ jiyaꞌdyeyepye déve mi", jam raꞌ meꞌ jéte mi.

² Meꞌ aty jéte jụijyaꞌ mi, tsäquiꞌ shupquiꞌ mídyes, jeñej quepyisĉan tŝọij mi, meꞌ buꞌyi shupquiꞌ mọꞌ p̂eyacdyeꞌ mi.

³ Mọꞌ p̂eyacdyeꞌ mi mọꞌ yụꞌtyeyetes penꞌdyeꞌ mi, mi jeñej aty úñity muꞌ, meꞌ yuꞌtyin mọꞌ p̂eyacdyeꞌ mi. Mọꞌdyes, ạvaꞌ yụ, jemoñeꞌ yụꞌtyeꞌ ferdyeꞌ mi paj qui shuban p̂eyacdyeꞌĉantyiꞌ mi. Q̂uinꞌdye raꞌ ĉọctem penꞌdyeꞌ mi, fer cọdyetyeme paj qui jiꞌc̣hoñin p̂eyacdyeꞌyaꞌ.

⁴ Jambiꞌdyemꞌ raꞌ ĉọshi mi, muꞌ chum raꞌ ĉọcte mi, jịꞌchati ram muꞌsiꞌyaꞌ vej muꞌ cọdyecte ram paj qui jiꞌc̣hoñin p̂eyacdyeꞌyaꞌ mi, mọꞌ p̂eyeꞌ junꞌ chuc raꞌ jiyaꞌdyeyaqui déve mi.

⁵ Meꞌ jemoñeꞌ yụꞌtyeꞌ ferdyeꞌ mi paj qui c̣hoñi mi yojdyemꞌ yiris ñej o judyeyaꞌ jaijtyiꞌ yụꞌtyeꞌ ferdyeꞌ mọꞌ paj qui c̣hoñiꞌ däräijtyiꞌya a muntyiꞌ.

Jam jämꞌ mọꞌ toꞌodyeꞌ

⁶ Mi toꞌoty, dyijtucseva muꞌin tyäquij in, cäc̣häꞌchucsebiva dyijyedyeꞌ muꞌin junꞌ chuc carijtaqui muꞌin in.

⁷ Jeshaꞌ muꞌin tyäquij in meꞌ tsanꞌ itŝij yụꞌtactyiꞌ muꞌin mijam tsanꞌ tyi bächäcsi, uts na meꞌ fer carijtaqui in.

⁸ Tsúñedyeꞌ fer carijtaqui in, queveꞌ in säcsedyedyes muꞌin judyeyaꞌ jämꞌjeꞌ in paj qui jam jayejjotaqui säcsedyeꞌ muꞌin.

⁹ Mi na toꞌoty, ¿Junꞌsiꞌ bu raꞌ tsạꞌi mi? ¿Junꞌsiꞌ bu raꞌ sacyi mi paj qui carijtaqui mi?

¹⁰ ¡Atyuꞌ u tupuj ĉọshi mi! ¡Atyuꞌ u tupuj chụduj buꞌyi mi!

¹¹ Yejĉoij meꞌ toꞌoj bäꞌyi jụijyaꞌ mi, anic raꞌ där ñịbeij mi, jeñej raꞌ yirity shushuꞌaty muntyiꞌ c̣hiconꞌ catyintyiꞌ jedyeꞌ mi, meꞌ raꞌ shupqui mi.

Muꞌin ac̣hiꞌyity in

¹² Muꞌin ac̣hiꞌyity in paiꞌ sóbaqui in junaꞌ ĉụiꞌ väñädyeꞌ cạiꞌ in mọꞌve p̂eyeꞌ in.

¹³ Chụꞌyaꞌ mọmoꞌ yi in: Anicsis ọij p̂eyacdyeꞌ yụ", yi tsanꞌ in, ĉojtyiꞌĉan qui namꞌ muꞌin jam meꞌ rụij shupquiꞌ p̂eyacdyeꞌ muꞌin. Vaj qui namꞌ muꞌin judyeyaꞌ yuj muꞌin judyeyaꞌ un muꞌin, mọꞌyaꞌ jịꞌĉoiꞌ in väñädyeꞌ mọꞌ shupquiꞌ muꞌin.

¹⁴ Mọꞌdye mọmoꞌ aꞌc̣his dyijyedyeꞌ ĉojtyiꞌĉansiꞌ muꞌin, mọꞌ yụꞌtacsiꞌ paj qui yoctyiꞌ muntyiꞌ in fáquitidyeij bäꞌyi in.

¹⁵ Ac̣hiꞌyedyeꞌyaꞌ muꞌin yiristum ramꞌ damꞌjeꞌ in ñịbedyes, yiristum ramꞌ ujac in, mijam raꞌ tyi ñutsjeyacsi.

Ọij dyijyedyeꞌ fạ́queꞌ Ayoꞌ tsun

¹⁶ Ọij jäbänsis dyijyedyeꞌ in mọꞌ fạ́cacsis Ayoꞌ tsun:

¹⁷ Muꞌ fạ́cacsi vaꞌbunyity in, judyeyaꞌ muꞌin väväjñity in, judyeyaꞌ muꞌin ijacsity in,

¹⁸ judyeyaꞌ muꞌin aꞌc̣hisyaꞌ dyijyedyeꞌ dyijtucsity in, judyeyaꞌ muꞌin cavintum mạꞌjeꞌ aꞌc̣his jämꞌtaquity in,

¹⁹ judyeyaꞌ muꞌin väñädyeꞌyaꞌ jiꞌmeꞌtacsity ayoꞌ in. Chimeꞌdye muꞌ fạ́cacsi muꞌin queveꞌtyiꞌ in paj qui fáquitidyeij bäꞌyi yoctyiꞌtum in.

Ĉaꞌjoyevaꞌ mọꞌ voꞌvodyeꞌ

²⁰ Ạvaꞌ, chiquevaꞌ mọꞌ jutacdyeꞌ jenꞌsiꞌ mi, judyeyaꞌ tseꞌsiꞌ chimeꞌ mi, jam raꞌ yacchucsebi mi p̂eyacdyeꞌ muꞌin.

²¹ Yejĉoij raꞌ dyijtuiꞌ ĉojtyiꞌĉan mi, jam raꞌ junꞌ farajjem, yojdyemꞌ mọꞌ p̂en jam farajjeꞌ tyicacdyeꞌ tujĉansiꞌ mọꞌ, meꞌ raꞌ mi jam farajjem mọꞌ p̂eyacdyeꞌ jenꞌsiꞌ mi.

²² Junaꞌ chuc jịjcaij jụijyaꞌ mi, mọꞌ raꞌ jiꞌchäyitidyeꞌ muꞌin bächän mi judyeyaꞌ raꞌ ñutsjin mi, chiqueꞌ jụijyaꞌ mi. Chimeꞌ raꞌ ĉọshdyeꞌĉan ñutsjin mi, judyeyaꞌ tsạꞌiyaꞌ mi mọꞌ raꞌ soꞌmin dyijyedyeꞌ.

²³ Mọꞌ jutacdyeꞌ jeñej buꞌyi mạijyis, meꞌ buꞌyiꞌdye chimeꞌ mọꞌ yụꞌtacdyeꞌ, mọꞌsiꞌ jiꞌchäyitidyeꞌ mọꞌ raꞌ fạraꞌjiĉuñin mi judyeyaꞌ raꞌ jiꞌchäyin chimeꞌ junꞌ chuc raꞌ bäꞌyi mi.

²⁴ Joꞌmes jiꞌchäyitidyeꞌ ñutsjin raꞌ mi meꞌtaquisyaꞌ p̂en paj qui jam jụjjebim jiꞌmaꞌyacdyestumsiꞌ p̂eyacdyeꞌ mọꞌ.

²⁵ Meꞌ raꞌ tsanꞌ anic jämꞌsiꞌ an ĉọ́bim, meꞌ raꞌ tsanꞌ jämꞌsiꞌ vej mọꞌ cạvebim, jam raꞌ mọꞌ dyijtuiꞌ mi.

²⁶ Ĉaĉaij na tyi chuc tyushtyeꞌ mọꞌ meꞌtaquis p̂en, muꞌ meꞌtyity anic raꞌ ñịbeꞌ cạveꞌ. Tyi chuc vämtyiꞌyas jạjĉosheꞌ, därsiꞌ raꞌ vaꞌtacdyeꞌ jịꞌĉojtyeꞌ.

²⁷ Jeshaꞌ, yụꞌtyejaꞌ adyeꞌ jụijyaꞌ eꞌfeyaꞌ, ¿jam bu raꞌ mítiĉaꞌ tsun? Meꞌdye raꞌ chimeꞌ mọꞌ vämtyiꞌyas p̂en noq̂uenꞌjejaꞌ jụijyaꞌ, ¿jam bu raꞌ där ñịbeꞌ cạvejaꞌ?

²⁸ Yútyejaꞌ jụijyaꞌ mọꞌ adyeꞌ, ¿jam bu raꞌ muquej yuj tsun?

²⁹ Meꞌdye raꞌ chimeꞌ tyi chuc tyushtyeꞌtyiꞌ vämtyiꞌyas p̂en jụijyaꞌ, muꞌ raꞌ jam junꞌ c̣honchuc, vaꞌtacdyeꞌ raꞌ jịꞌcayac.

³⁰ Meꞌ tsanꞌ shuꞌaij säcsedyedyes jụijyaꞌ yirity dáquity muntyiꞌ, jam raꞌ jiyiꞌ äcäijjeyac ĉaĉaij na muꞌ mạꞌjeꞌ putyuꞌjeyaqui dáquis.

³¹ Meꞌ tsanꞌ meꞌ, vaꞌtacdyeꞌ qui na ramꞌ soꞌmac, yävätidyeꞌ quiꞌ raꞌ jịꞌcaꞌñeyacseban shuꞌadyeꞌ muꞌ. Meꞌ tsanꞌ tas c̣hiconꞌjeyaqui jedyeꞌ muꞌ, jemoñeꞌ qui namꞌ jịꞌcaꞌñebanꞌ shuꞌadyeꞌ muꞌ, meꞌ buꞌyiꞌ shupquiꞌ mọꞌ vaꞌtacdyeꞌ muꞌ shuꞌaijtyiꞌ muntyiꞌ.

³² Dadamꞌ raꞌ ñịbeꞌ cạveꞌ muꞌin voꞌvoijtyiꞌ in. Itŝiꞌ dyijyedyeꞌ muꞌin ĉaĉaij na ĉụiꞌ mọmoꞌ ac̣hiꞌti in.

³³ Räj raꞌ muntyiꞌ in aty jam jämꞌjeĉunacsi in, vátyequej meꞌ tsanꞌ chuc jụijyaꞌ in, mijam raꞌ yirisĉan mạyedyeꞌ mọtsiꞌ mọꞌ tsị́cadyeꞌ muꞌin.

³⁴ Tyi chuc jạjĉosheꞌ vämtyiꞌyas p̂en, jachäyiti vämtyiꞌ jụijyamꞌ, anic raꞌ jịꞌfajbiꞌ vämtyiꞌ mọꞌ, muꞌ raꞌ jam jac̣honchuti vaꞌtacdyeꞌyaꞌ.

³⁵ Meꞌ tsanꞌ dyijyi mạꞌjeꞌ jiyaꞌdyeyebiꞌ tsanꞌ vämtyiꞌ mọꞌ, paj qui jam jafaquiti, muꞌ raꞌ jam jụjyi, mijam raꞌ ñịbeꞌyedyes jụjtyeꞌ.