Matayɔ 13 - Mʉkpanganɨa nɔ Agɔmɛ ɔ ƗtakɨtakɨYeso enjo isisenio akʉʉ ɔ mombi ɔ ɨhʉna ( Mlk 4:1-9 ; Luk 8:4-8 ) 1 Ta nɔ ɓisi ngʉɓɔnanɨ, Yeso a꞉chwɛa amati ɔ ɨkáá, nɔ ɔ꞉sa awolo amutii wɔ ipuu yɛta ɨja. 2 Ga ambaja ɔ ɓombi ata mʉja, ananɨ anɔ ambamba angɔ ɓɔ kyɔ, kyɔ, kyɔ. Kʉdɔ, ɔ꞉ɗeto amati ɔ ɨngbɔɔ, nɔ, ɔ꞉wolo inani amati ɔngɔ. Ɓombi ɓaɓomu ɓa꞉ɓio ɨɓɔ ɓɛmaakɛ ta amutii wɔ ipuu. 3 Kʉdɔ, ɔ꞉pʉnga naɓɔ anʉngakɨa yaka ɨja ɨngbaa akɔ lisisenio. Ga ɨyɔ naɓɔ ɓɔ: «Ya꞉ɓio nɔ mombi ɔ mahʉna mʉngana, ɨya, a꞉sa angbengo masɔɔ kangɔ. 4 Angbinga ngɨa a꞉ɓio-ɔɔ nakɔ angbengo, masɔɔ ngakɔmɔ ka꞉ɓwanaka ta anɔ ɨngbaa. Ɓanoi ɓɛ꞉ka, nɔ, ɓɔ꞉kʉdya. 5 Masɔɔ ngakɔmɔ, kɔ꞉ɓwanaka akɔ ɨda yɔ makopi, sɔkɔmʉ nɔ ɨtaka ɨja. Ʉkɔnanɨ, kɔ꞉ɓaa ɨkɔ ta gagaa, dɔ ɨtaka ya꞉ɓiomʉ ɨja. 6 Yakamɛngana, angbinga ngɨa ɨpá yɛ꞉ka-ɔɔ ɓʉmʉ, yɔ꞉kʉya ta nʉya, nɔ, kɔ꞉maka ga ke, ke, ke. Dɔ, mii ya꞉jiokiomʉ amati ɔ ɨtaka. 7 Masɔɔ ngakɔmɔ ɓata, kɔ꞉ɓwanaka amati mipkakiki. Angbinga ngɨa ya꞉pʉnga-ɔɔ naɗa, yɔ꞉kʉsangaka ga sangɨ sangɨ. 8 Yakamɛngana, masɔɔ ngakɔmɔ ka꞉ɓwanaka akʉʉ ɔ ɨtaka yɔ dɔɓɔ, nɔ, kɔ꞉mo lipumo: kɔmɔ mɨa mʉngana, kɔmɔ ɓatɛkɛɓɛ mɛɗɨa, nɔ ɓata kɔmɔ ɓatɛkɛɓɛ ɓaatʉ.» 9 Yeso ɔ꞉tɔpipio tɨa ɓɔ: «Mombi ngɨa anɔ machwei anʉka, ʉka ʉkanɨ!» Yeso ɔngakɔ ɨsɨ yɔ panɨa ɨngbaa akɔ lisisenio ( Mlk 4:10-12 ; Luk 8:9-10 ) 10 Kʉdɔ, ɓakpata ngʉɓɔ Yeso ɓɔ꞉mɨsɨnganɨa, nɔ, ɓɔ꞉muɓokuo ɓɔ: «Ha Mʉpananakɨa-e, wakyɔngakɨa-sɨ ɓombi yaka ɨngbaa akɔ lisisenio, dɔtanɨ?» 11 Ga ɨyɔ naɓɔ ɓɔ: «Yaka yɔ ɓaɗi ngɨyɛ Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa꞉ninjo inu, ɓɔ ɨmbɨeni ɨmbɨanɨ. Yakamɛngana, akɔ ɨɓɔ, ɓa꞉ɓinjomʉ anɨmbɨa ɨkyɛmʉ. 12 Dɔ, akɔ mombi ngɨa anɔ ɨkyɛmʉ, ɓa꞊mʉmatɨa sungo yɔmɔ kʉ ananɨ akʉʉ ɔngɔ, ɛ꞊ka ikesi tɨa ɨja. Yakamɛngana, mombi ngɨa angɔmʉ nɔ ɨkyɛmʉ, ɓa꞊mʉhɨnɨa sina kʉ nɔ ɓubele ngʉɓa a꞊ɓio naɓɔ. 13 Yaka ngɨyɛ ɨmɨ, nakyɔɓʉyakɨa-ɔɔ ɨngbaa akɔ lisisenio, ya꞉kwa mʉtʉ ɓanɨ. Dɔ, gʉtʉ ta ɓɔ, ɓɔkangenɨ, ɓangenamʉ. Nɔ, gʉtʉ ɓɔkeni nɔ machwei, ɓangɔpemisomʉ kʉɓanɨ. 14 Yaka ngɨyɛ Asɔɓɨɨ a꞉sugo jɛnɛ amonu kɔ ɨgbɛ Isaya, yɔ꞉kyananakɨɔ akʉʉ eɓo ɓɔ: ‹Ná꞊napɨa sina machwei napɨanɨ anʉka, yakamɛngana, ná꞊ngɔpemisomʉ pɔ bele. Ná꞊kanio sina akanga, yakamɛngana, sɔkɔmʉ nɨ꞊na ɨkyɛmʉ pɔ bele. 15 Dɔ, mɨtɨma yɔ ɨfananja ngɨyɛ, yɛka tɨa gbaugbau. Ɨɓɔ, ɓa꞉dɨkpanakɨa machwei dɨkpanakɨanɨ, nɔ, ɓa꞉kweyo mesu ngʉkeɓo kweyoni, iɗo ambɔ mesu katɨɓiomʉ ɓata anɨna, nɔ, sɔkɔti ɓata machwei anʉka kʉɓanɨ, nɔ, sɔkɔti ɓata mɨtɨma ngɨyeɓo, apemiso yaka, iɗo ambɔ ɓatɨtɔwɔmʉ ɓata iyani andamɨ, adaa ngɨa naɓuheiso-ɔɔ.› 16 Yakamɛngana, ɨgyagya akɔ inu, dɔ, mesu ngʉkeno kanɨna, nɔ, machwei ngʉkeno ka kʉ anʉka. 17 Nanenu asigio ingono ɓɔ, magbɛ kɔ Asɔɓɨɨ maja, nɔ ɓombi ɓɔta ngbingbii apɛɨ Asɔɓɨɨ, ɓa꞉tatanɨa akɔnɨna yaka ngɨyɛ inu, nánɨna, yakamɛngana, sɔkɔmʉ ɓɛ꞉na. Nɔ, ɓa꞉tatanɨa anʉka yaka ngɨyɛ inu, nánʉka, yakamɛngana, sɔkɔmʉ ɓɔ꞉ka. Yeso ɔngakɔ ɨsɨ yɔ isisenio yɔ mombi ɔ ɨhʉna ( Mlk 4:13-20 ; Luk 8:11-15 ) 18 Ʉkeni dɔ tɨa ɨsɨ yɔ isisenio, yɔ mombi ɔ ɨhʉna. 19 Masɔɔ ngʉka ɓa꞉kʉhʉnaka anɔ ɨngbaa, yakɔpana isisenio yɔ mombi ngɨa anʉka Ɨsaʉ yɔ Ɓʉngama ngʉɓɔ Asɔɓɨɨ, sɔkɔmʉ ipemiso pɔ pemiso. Mʉnamasa ɛka, nɔ, ɔɗuoko yaka ngɨyɛ ɓɔɨhʉnakɔ amati ɔ mʉtɨma ngʉwangɔ ta ɗuoko. 20 Masɔɔ ngʉka ɓa꞉kʉhʉnaka amakopi, ya mombi ngɨa anʉka ʉpanʉ wɔ Asɔɓɨɨ, nɔ, ɔkwa ɨgyagya akʉʉ ɔngɔ ta gagaa. 21 Yakamɛngana, sɔkɔmʉ yɨfana mii amati angɔ, dɔ, ya꞉wolo ta angbinga bele. Ɓʉkaɓʉkaɨ ɓɔmʉgbʉkeni, ga pɔ ɓombi ɓɔmʉkyananakeni, ta gagaa ngɨananɨ, báya ngɨangɔ yɔkwa ta nɨkwa. 22 Masɔɔ ngʉka ɓa꞉kʉhʉnaka amikpakiki, kapananiso isisenio yɔ mombi ngɨa ɔka ʉpanʉ wɔ Asɔɓɨɨ ʉkanɨ. Yakamɛngana, ɓatumo ɓɔ uɓei ɓɔmubeluo, nɔ, mʉsasa wɔ lɨkyɛmʉ lɔ dɔdɔ wɔmʉpɛta. Kʉdɔ, ʉpanʉ wɔnguo tɨta nguo, nɔ, sɔkɔti ɓata wɔmo lipumo. 23 Ɓombi ngaɓɔmɔ, ɓa ngbanga ndʉ, masɔɔ ngʉka ɓa꞉kʉhʉnaka akɔ ɨtaka yɔ dɔɓɔ. Ɨɓɔ, ɓɔkeni ʉpanʉ wɔ Asɔɓɨɨ, nɔ, ɓɔʉpemiso, wɔmo lipumo amati eɓo, nɔ, lɔcho lɨja. Ɓombi ngaɓɔmɔ, ɓamo lipumo mɨa mʉngana, ɓɔmɔ ɓatɛkɛɓɛ mɛɗɨa, nɔ ɓɔmɔ ɓata ɓatɛkɛɓɛ ɓaatʉ.» Yeso enjo isisenio yɔ lanja lɛta gbaɨ 24 Yeso ɔ꞉tenjo ɓata isisenio ngayɔmɔ ɓɔ: «Ʉkeni ɓɔ, Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi ɓa ngbanga ndʉ ɨmanɨ: Mombi mʉngana a꞉hʉnaka masɔɔ kɔta maɗo amati ɔ kʉbaa ngɨangɔ. 25 Yakamɛngana, angbinga ngɨa ɓombi ɓa꞉ɓio-ɔɔ tɨa amati ɔ tɔɔ, mʉyaa ɛ꞉ka ga yɛɛ, nɔ, ɔ꞉hʉnaka lanja lɛta ɓɨɓɨ amati ɔ mʉpʉnga, nɔ, ɔ꞉sa yangɔ. 26 Tɨa angbinga ngɨa mʉpʉnga wa꞉pʉnga-ɔɔ nata, lanja lɛta ɓɨɓɨ ngɨlɛnɛnɨ, lɔ꞉ɓaa tɨa kʉɓanɨ. 27 Ɓombi ɓɔ tɛa ngʉɓɔmakwɔ kʉbaa, ɓɛ꞉ka aɓokuo ɓɔ: ‹Ha Makwɔɓɨɨ! Wa꞉hʉnakamʉ ndɨ-sɨ ta masɔɔ kɔta maɗo amati ɔ kʉbaa ngɨasɔɔ? Lanja lɛta ɓɨɓɨ ngɨlɛ, lɛ꞉ka pɛ-sɨ tɨa gbanɨ?› 28 Ga ɨyɔ naɓɔ ɓɔ: ‹Ta mʉyaa akɛ, a꞉lɨhʉnaka pɛ.› Kʉdɔ, ɓombi ɓɔ tɛa ɓa꞉muɓokuo ɓɔ: ‹Wabaya ndɨ bayanɨ ɓɔ tɨsa nalɔ aɗuoko?› 29 Ga ɨyɔ naɓɔ ɓɔ: ‹Haa! Nátɨsamʉ nalɔ aɗuoko, dɔ, labɨɗuonokio tɨa ɨhɔ nɔ mʉpʉnga kʉyayɛ. 30 Sɨeni pɨ masɔɔ ngʉkɔnanɨ maɓomu, akɨa ɓʉkʉʉ ta ɨhɔ, aɓɔya akɔ angbinga ɔ buoko. Ɨmɨ makwɔngɔ, na꞊sigio sina ɓombi ɓɔ buoko masɔɔ, ɓɔ: Pʉngeni-sɨ ɗuoko ta lanja ngɨlɛ lɨta ɓɨɓɨ. Nɔ́sangaka ɓapeɓu ɓɔngɔ ta di, dɔ, ɓabiligiso adyaa. Mbise ɔngɔ, nɔ́momiso dɔ tɨa mʉpʉnga amati ɔ kunguku ngɨasɛmɨ.›» Yeso enjo isisenio yɔ mwana ɔ ipumo ata bele ( Mlk 4:30-34 ; Luk 13:18-21 ) 31 Yeso ɔ꞉tɔɓinjo ɓata isisenio ngayɛmɔ ɓɔ: «Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa ngbanga ndʉ mwana ɔ ipumo yɛta bele nɔgbɛ, ɨyɛ mombi a꞉ɨsɨka, nɔ, ɔ꞉sa nayɔ ahʉna amati ɔ kʉbaa ngɨangɔ. 32 Gʉtʉ ta, ndʉ ya mwana ɔ ipumo yɛta bele nɔgbɛ, ndʉ ipumo yɔ ɨkangʉ, anagaaka lipumo ngalɛmɔ ta liɓomu, yakamɛngana, angbinga ngɨa yaɓaa-ɔɔ, yɛka ɨja anagaaka mahʉna ngʉkɔmɔ maɓomu, nɔ, yɔtɔpipio tɨa ɓʉtɨ ɓɔta ɓʉja. Ɓanoi bɛka akɔtuɓoko lɨkáá tɨa akʉʉ ɔ mɨtapʉ yɔngɔ.» Yeso enjo isisenio yɔ ɓʉtɨ ɓɔta ɓufuise mɨkatɨ 33 Yeso ɔ꞉tɔmatɨa ɓata isisenio ngayɛmɔ ɓɔ: «Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa ngbanga ndʉ ɓʉtɨ ɓɔta ɓufuise mɨkatɨ. Moi mʉngana, a꞉sɨka ɓʉtɨ ngʉɓɔnanɨ, nɔ, ɔɓʉpuo nɔ nganɔ mʉja, kʉdɔ, nganɔ ngɨananɨ a꞉fʉa ta muɓomu.» 34 Yeso a꞉ngakɨa ɓombi yaka ngɨyɛnɛnɨ iɓomu ta ɨngbaa akɔ lisisenio. Yangɔmʉ nɔ yaka ngɨyɛ a꞉ɓʉngakɨa, sɔkʉmʉ nɔ isisenio. 35 Dɔ, yaka ngɨyɛ Asɔɓɨɨ a꞉sugo jɛnɛ amonu kɔ ɨgbɛ yɨkyananakɨa ɓanɨ ɓɔ: «Nɔ꞊ngaka sina yaka, ɨngbaa akɔ lisisenio. Na꞊tʉɓakɨa sina yaka ngɨyɛ ya꞉nayanɨa jɛnɛ anɨngwa ta amʉkpanganɨa wɔ dɔdɔ.» Yeso enjo ɨsɨ yɔ isisenio ngɨyɔ lanja lɛta ɓɨɓɨ 36 Mbise ɔngɔ, Yeso ɔ꞉sɨa ambaja ɔ ɓombi, nɔ, ɔ꞉kumonio ambɛnɨ. Ɓakpata ngʉɓangɔ, ɓɛ꞉ka nayɔ asigio ɓɔ: «Atʉngakɨa-sɨ isu, ɨsɨ yɔ isisenio yɔ lanja lɨta ɓɨɓɨ ngɨlɛ la꞉ɓaa amati ɔ kʉbaa.» 37 Yeso ɔ꞉ɓutosio ɓɔ: «Mombi ngɨa a꞉hʉna masɔɔ kɔta maɗo, ya Mwana ngɨyɔ Mombi. 38 Nɔ, kʉbaa ngɨananɨ, ya isisenio yɔ dɔdɔ. Nɔ, masɔɔ ngʉkɔnanɨ kɔta maɗo, ya ɓombi ngʉɓa ɓa amati ɔ Ɓʉngama ngʉɓɔ Asɔɓɨɨ. Nɔ, lanja lɨta ɓɨɓɨ ngɨlɛnɛnɨ, ya ɓana ɓɔ Mʉnamasa. 39 Nɔ, mʉyaa ngɨananɨ, a꞉hʉnaka lanja lɨta ɓɨɓɨ, ya Sɨtanɨ. Buoko masɔɔ, ya apananiso mupipio wɔ dɔdɔ. Nɔ ɨɓɔ, ɓombi ɓɔ buoko masɔɔ, ya ɓamalaika. 40 Ngbanga ndʉ ɨyɛ ɓaɗuo-ɔɔ lanja lɨta ɓɨɓɨ, nɔ ɓɔligiso adyaa, amupipio wɔ dɔdɔ, ya꞊ɓio sina kʉɓanɨ. 41 Dɔ, Mwana ngɨyɔ Mombi a꞊tʉma sina ɓamalaika ngʉɓangɔ akɔhokiso ɓombi ɓɔta ɓɨɓɨ amati ɔ Ɓʉngama ngʉɓangɔ ta ɓaɓomu ɓɔ sɛ, ɨhɔ nɔ ʉɓa, ɓapendekio ɓangɛ lipindi naɓɔ akwisiso. 42 Ɓa꞊ɓugiso sina amati ɔ dyaa yɛta ɨja, aki ɓaɓio-ɛɛ amati ɔ ndɨa, nɔ, dyana menu. 43 Akɔ angbinga ngɨananɨ, ɓombi ɓɔta ɓasisekie, ɓa꞊jɛa sina ɓɔ ngbɛkɛngbɛkɛ ndʉ ɨpá, amati ɔ Ɓʉngama ngʉɓɔ Asɔɓɨɨ. Mombi ngɨa anɔ machwei, anʉka, ʉka ʉkanɨ! Yeso enjo lisisenio akʉʉ ɔ lɨkyɛmʉ lɔ dada 44 Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa ngbanga ndʉ lɨkyɛmʉ lɔ dada nɔgbɛ ngɨlɛ, ɓa꞉lɨnaya amati ɔ kʉbaa. Mombi mʉngana a꞉lɨna, nɔ, ɔ꞉tɔlɨnaya ɓata, ɨyɔ, kʉ naya. Nɔ, ɨgyagya ngɨyɛnɛnɨ a꞉ɓio nayɔ, ɔ꞉sa agaba lɨkyɛmʉ ngɨlangɔ ta liɓomu. Ɔ꞉sɨka ɓagyɛgyɛ, ɔ꞉kaya naɓɔ kʉbaa ngɨananɨ. 45 Ɓʉngama ngʉɓa akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa ɓata ngbanga kʉndʉ mombi ɔ magabʉ mʉngana, ngɨa a꞉ɓio ahata makopi kɔ dada ngʉka, kanɔ ɨgabʉ ɓumu. 46 Ɨyɛ ndʉ akijeyo makopi ɓanɨ, ɔ꞉sa tɨta agaba lɨkyɛmʉ ngɨlangɔ liɓomu, akʉnda akaya ikopi yɔ ɨgabʉ ngɨyɛnɛnɨ ta kaya. Yeso enjo isisenio akʉʉ ɔ nɨfa sipe 47 Ɓʉngama ngʉɓɔ akʉʉ ɔ ɓisi, ɓa ɓata ngbanga kʉndʉ maiya ngʉwa ɓa꞉ugiso amati ɔ ipuu yɛta ɨja. Maiya ngʉwɔnanɨ, wɔpʉnga mɔma migbo yɔ sipe kʉ iɓomu. 48 Tɨa angbinga ngɨa wa꞉huo-ɔɔ, ɓɔ꞊ʉɗuɗuo amutii. Ɓɔ꞉wolo nɔ ɓɔpʉnga tɨa ponyoko nɔ mayaka sipe ngɨyɛ yɛta manjanja amati ɔ litumo. Yakamɛngana, sipe ngɨyɛ yɛta gbaɨ gbaɨ, ɓɔ꞊ɨgikiso ta gikiso. 49 Ya꞊kyananakɨa sina kʉɓanɨ, amupipio wɔ dɔdɔ. Ɓamalaika ɓɛ꞊ka sina anagbonyoko ɓombi ɓɔta ɓɨɓɨ, nɔ ʉɓa ɓɔta ngbingbii. 50 Gbɛgbɛ ta ananɨ, ɓa꞊ɓugiso sina amati ɔ dyaa yɛta ɨja. Nɔ inani, ɓa꞊ɓio sina andɨa nɔ dyana menu.» Ʉpanʉ wɔ ɨtakɨtakɨ nɔ ʉwɔ jɛnɛ 51 Yeso ɔ꞉ɓokuo ɓakpata ngʉɓangɔ ɓɔ: «Yaka iɓomu ngɨyɛnɛnɨ nɔnʉngakɨɔ, nɔ́꞉kɔ ndɨ kʉ iɗo?» Ɓɔ꞉mutosio ɓɔ: «Oii.» 52 Ga ɨyɔ naɓɔ ɓata ɓɔ: «Mʉpananakɨa wɔ mapanʉ muɓomu, ngɨa ɛ꞉mbɨa jɛnɛ yaka akʉʉ ɔ Ɓʉngama ngʉɓa akʉʉ ɔ ɓisi, a ngbanga ndʉmakwɔ ɨkáá, ɨyakɛ akwanana asɨka amati ɔ itumo yɔ lɨkyɛmʉ ngɨlangɔ, lɨkyɛmʉ lɔ ɨtakɨtakɨ, kʉndʉ ɨlɛ ɨjɛnɛ, ta ndʉ aka akʉnda-ɔɔ.» Ɓombi ɓɔyapakiso Yeso andaɓʉ ( Mlk 6:1-6 ; Luk 4:16-30 ) 53 Angbinga ngɨa Yeso a꞉pipo-ɔɔ aninjo lisisenio ngɨlɛnɛnɨ, ɔ꞉sa yangɔ. 54 Kʉdɔ, a꞉tɔa andaɓʉ andei, nɔ, ɔ꞉pʉnga apanɨa ɓombi amati ɔ ɨkáá yɔ nɨta. Yaka ngɨyɛnɛnɨ, yɔ꞉mbangɨa ɓombi ɓaɓomu ngʉɓa ɓa꞉ɓio ananɨ ta mbangɨa. Kʉdɔ, ɓa꞉pʉnga ɓɔkwono ɓɔ: «Wai, anɨ akɛ a꞉minjo mombi ngɨa, nɨmbɨmbɨanaka ɨpɛ ɓɔ, nɔ kɨa yaka yɛta ɨmbangɛ ɓɔ? 55 Ambɨ ndɨ-sɨ mwana ɔ gue ngɨa ahaaka maɓaʉ ɨyakɛ? Inye angɔmʉ ndɨ-sɨ ino ɓɔ Malɨa? Atɨ Yakɔɓɔ, nɔ Yɛjɛfʉ, nɔ Simoni, nɔ Yuda, ɓangɔmʉ ndɨ ɓamanye? 56 Ɓamanye ngʉɓa ɓeɓoi ɓaɓomu ɓangɔmʉ ndɨ ta ɨhɔ nesu aka? Yaka ngɨyɛ akɨa ɨpɛ ɓɔ, ɛ꞉kɔ nayɔ gbanɨ?» 57 Yaka ngɨyɛ ɓa꞉napɨa-ɔɔ báya ngɨyeɓo akʉʉ ɔ Yeso nɔ majɛjɛ, yakwa ɓanɨ. Ga Yeso ɓata naɓɔ ɓɔ: «Ɨgbɛ yɔ Asɔɓɨɨ, ɓaɨbibiso bibisoni. Yakamɛngana, andaɓʉ, nɔ amati ɔ ɨfananja ngɨangɔ ɓɔ kpɛ, ɓamɨna ta ɓʉtʉʉ.» 58 Ndʉ ɓombi ngʉɓɔnanɨ, ɓa꞉yaa nayɔ abaya, sɔkɔmʉ ɓata ɨkɨa yaka yɛta ɨmbangɛ ananɨ andaɓʉ pɔ kɨa. |
© 2021, Wycliffe Bible Translators, Inc.
Wycliffe Bible Translators, Inc.