Dànyá 8 - Ɓǎsɔ́ɔ̀ Báɓòɔ̀

Dànyáà dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓá ɓáɖáá ɓíɔ́ ɖò kè vã́á ɖò jè dyíɛ

¹ Ɖé Kã́á Bɛ̀síázɔ̀ nììn ɓóɖó-wuɖuí-kɔ̃̀-zɔ̃̀ɔ̀ tã nììnɔ̀ xwíníín nyɛɛ, mɔ̄ Dànyá dyé ma dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɖò ɖe ti ɓɛ́ ḿ ɖǎa ma kĩ́ín-kĩ́ín nììnɔ̀ dyéɛ.

² Ɖé ní dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ múɛɛ, ḿ nì ma ɖé Súsà-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ mú. Súsà-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ mɔ̀ ma Éɖàùn ɓɛ́ ɔ mɔ̀à Báɓèɖɔ́ùn-ɓòɖòɔ̀ gbɛ̌ɛ̀ ɓěɔ̀ ɖòɛɛ dìɓà-hwɔ̀ɖɔ̀. Ké ḿ nì ma ɓó ní ɖò kɔ̃̀ nyɛ́nɛ́ mɔ̀ Dyúɖàì kɛɛ wĩín.

³ Ti ḿ gmɔ̀ ma ɖé dyúa kɛɛ, ḿ dyé ma ɓáɖáá ɓíɔ́ ɖò ɓó níɔ̀ wĩín dyi nyànàà. Ɔ nì ma gmɛ̌ sɔ̃́ dú, ké ɔ gmɛ̌ ɓěɔ̀ tɔ̀mɔ̀ ma ní mìɔ. Gmɛ̌ɔ̀ ɖò mɔ̀ɔ̀ ma ɖie, ké ɖò mɔ̀ɔ̀ ma súá. Gmɛ̌ ɖìèɔ̀ tɔ̀mɔ̀ ma, ké ɔ ziɛ súáɔ̀ dyí.

⁴ Ké ḿ dyéɛ, ké ɓáɖáá ɓíɔ́ɔ̀ nì ma gmɛ̌ poɛń hwɔ ɖé dyóɖó-dyi-kpáìn-naín kè ɖé xwía ɔ kè ɖé ɓóɖóɔ̀ zɔ̃̌in dyí. Nimii kà kò ɖò se ma ɓó ɔ dyúa dyi nyànàà ɓɛ́ìn, mɔɔ nimii ɖò se ɔ ɖɛ ɖò xwaún póɛ̀n ɓɛ́ìn. Ɔ nyu ɖɛ ɔ hwòɖǒ mɔ́ nyuɛ dyiɛ, ké ɔ kpéɔ̀ kpá ma kɔ̃ mìɔ.

⁵ Ti ɓɛ́ ḿ nì ma ɖé gmɔ̀ǔn keɛɛ, púɛɛ, vã́á ɖò sɔ̀ìn ma ɖé dyóɖó-dyi-kpáìn-naínɔ̀, ké ɔ dyà ma gbǔɛ, ké ɔ cɛ̃ ma ɓóɖó-kpàɔ̀ kpó. Ɔ dyà ma gbǔɛ mìɔ jèɛɛ, ɔ nì pū kà ɔ ɓoɔ̀ ní tó ɓóɖó kɛ. Ɔ ɓéɖé ma gmɛ̌ vɛ̀nɛ̀ dyúáɖò ɓó ɔ dyéɖé sɔ̃́ɔ̀ pṹa.

⁶ Ɔ dyi ma ɓáɖáá ɓíɔ́ ɓéɖé gmɛ̌ sɔ̃́ ɓɛ́ ḿ dyé ma kà ɓó níɔ̀ wĩín dyi nyànàà kɛɛ wɔ̃ gana-kà ɖé dyoɖo vɛ̀nɛ̀ mú.

⁷ Ḿ dyéɛ, ké ɔ po ma ɓáɖáá ɓíɔ́ɔ̀ gbààǔn, ké ɔ jaɖa ma ɔ gmɛ̌ sɔ̃́ɔ̀ dú. Ɓáɖáá ɓíɔ́ɔ̀ se ma vã́áɔ̀ dyúa dyi nyànàà ɓɛ́ìn. Vã́áɔ̀ po ma ɔ ɓíɖíi dyi, ké ɔ nà ma ɔ kɔ̃in, ké ɖɛ ɖò se ma ɓáɖááɔ̀ vã́áɔ̀ xwaún póɛ̀n ɓɛ́ìn.

⁸ Sɔ̀ìn ɓóɛ gboɛɛ, vã́áɔ̀ kpéɔ̀ kpá ma kɔ̃ mìɔ. Kɛɛ ti ɓɛ́ ɔ kpéɔ̀ ɖǎ ma kɔ̃ kpá mìɔ kɛɛ, púɛɛ, ɖɛ ɖò jaɖa ma ɔ gmɛ̌ vɛ̀nɛ̀ɔ̀ dú, ké gmɛ̌ vɛ̀nɛ̀ hĩinyɛ mɛ ma ɓóɛ bɛ̃̌ǐn. Waà máná tòìn ma ɖé ɓóɖó-gã̀ hĩinyɛɔ̀ gbo.

⁹ Ké gmɛ̌ tííwè ɖò mɛ ma ɖé gmɛ̌ ɓěɔ̀ ɖò dyí. Ɔ ɓíè ma dyí dyɛo, kɛɛ ɔ kpé ɓúá ma dyí, ké ɔ kpéɔ̀ ɓáìn ma ɓóɖó-kpàà zɔ̃̌in kèɛ̀ dyóɖó-xwáɖáún-wóɖóìn-naín ɔ kè ɖé Nyɛ́nɛ́ín-Ɖáìn-Ɓòɖòɔ̀ kɔ̃ dyi.

¹⁰ Ɔ kpéɔ̀ gã̀ ma kɔ̃ kpáuń dyi tee, ké ɔ po ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓě nìà ɖé dyɔɔ̀ dyíɛɛ to kɔ̃. Ɔ po ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ ɓíɖíi dyi, ké ɔ síìn wa kɔ̃in.

¹¹ Ké ɔ po ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ Wuɖuí-kɔ̃̀-nyɔ̀ɔ̀ sóɖó. Ɔ po ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ Wuɖuí-kɔ̃̀-nyɔ̀ nììn wé séínɛ̀ sáa-zàìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ jè ɓɔ́í, ké ɔ po ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ Wuɖuí-kɔ̃̀-nyɔ̀ɔ̀ nììn pá hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ jè ɓíɖíi dyi.

¹² Ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ ɖuà jèɛɛ, wa zàìn ma dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ kè wé séínɛ̀ sáa-zàìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ ɔ xwáɖáún, ké jǎàɔ̀ kpá ma ɓíɖíi dyi. Gmɛ̌ tííwèɔ̀ nyuu-ɖɛ̀ séín zaìn ma dúún.

¹³ Hwɛ̀ ké ḿ wɔ̃́ ma ínjà sɔ̃́ ɓě dɔ́ɔ́-dè-wùɖù, ké ɖò diè ma ɔ mǔèɔ̀ dyi, ké ɔ ɖá, “Ti jĩ̀ xwɛ̌ ɖɛ ɓěɛ̀ mu dyúa muùn keɛ́? Ɖɛ ɓěɔ̀ hwɔìn kà dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓá wé séínɛ̀ sáa-zàìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ jè dyíɛ kè ɓá Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ ɖuà-ɖuà ɓɛ́ ɔ dyàà ɖɛ nyàìn nyɔǔn dyiɛ kè pá hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ kè dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓě ɓɛ́ wa kéà kɔ̃in síìn nyɛɛ xwáɖáún zà jè dyíɛ.”

¹⁴ Ké ínjà tɔ̀ɔ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ mǔèɔ̀ gbo, ké ɔ ɖá, “Ɖɛɔ̀ mu dyúa muùn tee ɓó wé táázĩ̀ìn dyúáɖò hɔ̃dɛ̀ɖɛ̀ ɖò kè kpáɖá-nyɔ sɔ̃́ ɓaɖa-bùè xwíníín, hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbǒɔ̀ mú hwɔ ɖe.”

Ínjà mɔ̀à Gééɓòɖò kɛɛ zà dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ xwíníín

¹⁵ Ti ɓɛ́ mɔ̄ Dànyá nì ma dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ dyi dyéɛń, ké ḿ nì ma vɔ̃uń ɓɛ́ ḿ ké ɖɛ kéɛ xwíníín jǔɛ dyuòɛɛ, púɛɛ, ḿ dyéɛ, ké ɖɛ hwɔìn nyɔǔn-dyù ɖò nyànà ma ɓó ḿ dyúa dyi.

¹⁶ Ké ḿ wɔ̃́ ma nyɔ ɖòɛ̀ ɖá-wùɖù ɖé Dyúɖàì-nìɔ̀ wĩín, ké ɔ cɛ̃ɛ ma nyɔ nì ma kà ɓó ḿ dyúa kɛɛ gbo, ké ɔ ɖá, “Gééɓòɖò, zaìn ɖɛ mɔ̀ dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ xwíníín nyɛɛ gàaɔ̀ gbo kɔ̃in.”

¹⁷ Ti ɓɛ́ Gééɓòɖò nìǎ ma ɓó dɛ̀ ḿ nyànà ma kà dyiɛɛ dyi xwɛ̃́ǐn nyɛɛ, díɖí taɓa ma ḿ mìɔ, ké ḿ kpá ma ɓó ɓíɖíi dyi. Kɛɛ ɔ cɛ̃ɛ ma ḿ gbo, ké ɔ ɖá, “Gàa wè, ní mɔ́ ɓɛ́ m̀ kéɛ dyuò kà dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ nìà kɛ ɓá ɖɛ séín mánáín-hwɛ̀-tìɔ̀ jè dyíɛ.”

¹⁸ Ti ḿ jìɖǐ ma ɓó ɓíɖíi dyi, ké ɔ nì ma ḿ gbo wùɖùɛ̌n nyɛɛ, ḿ kpá ma nyíɔ vɛ̀nɛ̀ ɖò mú. Hwɛ̀ ké ɔ tìnììn ma ḿ dyi, ké ɔ sɔ̀ìn ḿ dyí, ké ḿ nyànà ma dyi.

¹⁹ Ké ɔ cɛ̃ɛ ma ḿ gbo, ké ɔ ɖá, “Gmɔ̀ nɔ̄, ní mu m̀ ɖɛ mu kpáùn ɖé dyúa ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyoɖoún-kpá-tì múɛɛ gbo cɛ̃ìn, sepóɛɖé dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ ɓá ɖɛ séín mánáín-hwɛ̀-tìɔ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ wáká poɛɛ jè dyí.

²⁰ Ɓáɖáá ɓíɔ́ ɓéɖé gmɛ̌ sɔ̃́ ɓɛ́ m̀ dyéà kɛɛ xwíníín mɔ̀ kã́á-ɓòɖò sɔ̃́ ɓě mɔ̀à Míì kè Pɔ́sìà kɛ.

²¹ Vã́áɔ̀ mɔ̀ Gíɖíì-kã̀ǎ-ɓòɖòɔ̀, ké gmɛ̌ vɛ̀nɛ̀ nìà ɓó ɔ dyéɖé sɔ̃́ɔ̀ pṹa kɛɛ mɔ̀ kã́á kĩ́ín-kĩ́ínɔ̀.

²² Gmɛ̌ hĩinyɛ ɓě ɓɛ́ wa ɖúà gmɛ̌ jɛ̀ɖɛ̀ ma kà ɓóɛɛ nììn páɔ̀ dyíɛɛ mɔ̀ kã́á-ɓòɖò hĩinyɛ ɓě ɓɛ́ wa mu ɓóɖóún wóɖóùn sɔ̀ìn ɖé ɔ ɓóɖó-dùɔ̀ múɛ. Kɛɛ wa se kpé dyúáɖòɔ̀ ɓéɖéɛ mu.

²³ “Ɖé wa nììn ɓóɖó-wuɖuí-kɔ̃̀-tìɔ̀ mánáín nyɛɛ, ti ɓɛ́ gma-ɖuà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gma-ɖuà-ɖuàɔ̀ ɖǎ wɔ̃ kɔ̃ zi mìɔ kɛɛ, nìí, kã́á ɓɛ́ ɔ ku dyíin mìɔ, ké ɔ nyìnììn hwòɖǒ kɔ̃in mìɔ, ké ɔ mɔ̀ nyɔǔn-cá-nyɔ̀ kɛɛ mu ɓó dyí kɔùn.

²⁴ Ɔ mu kpé ɓéɖéìn mìɔ, kɛɛ nyɔ ɖò mɔ̀ nyɔ mu ɔ kpéɔ̀ nyíìn. Ké ɔ mu mú-gbɔɔ̀-gbɔɔ̀ vɛ̀nɛ̀ dyàùn, ké ɖɛ séín ɔ kpa sɔ̃ún wɛ̃ɛ mu mú wóɖóùn. Ɔ mu kpé-ɓéɖé-nyɔ̀ ɓě kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ mìɔùn nììn nyɔ ɓěɔ̀ mú-gbɔɔ̀-gbɔɔ̀ kɔ̃ dyàùn.

²⁵ Ké ɔ muɛ nyuùn ɓɛ́ ɔ nyɔǔn-cá-cáɔ̀ ké wɔ̃ kɔ̃ zi, ké ɔ mu ɔ mìɔùn dyí ɓúáìn. Ti ɓɛ́ nyɔǔn séín hwòɖǒ ɖǎ dyi zaìn nyɛɛ ní, ɔ mu wa kɔ̃ún gèìn, ɓɛ́ ɔ ké waà nyɔ ɓáún-ɓáún mú gbɔɔ̀, ké ɔ mu kã́á kɔ̃̀à kã́á séín wuɖuíɛɛ gbo vɔ̃ùn. Kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, wa mu ɔ mú gbɔɔ̀ùn, ké sɔ̃ muà ɔ mú gbɔɔ̀ùn wɛ̃ɛ se nyɔǔn-dyùɛ̀ sɔ̃.

²⁶ Dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓá hwìo kè gànà-kṹún-wè séínɛ̀ sáa-zàìn-ɖɛ̀ ɓě jè dyí ɓɛ́ ḿ ɖǎà m̀ gbo kɔ̃in zaìn nyɛɛ mu ná kpáùn jǎào, kɛɛ m̀ mɛ ɓɔ́ɔ píé poɛ, sepóɛɖé ɔ nì ɖé nya vɛ̃in ke.”

²⁷ Púɛɛ, mɔ̄ Dànyá, ḿ sa ma ní mìɔ, ké ḿ wɛ́ ma ní. Ɔ jèɛɛ, ḿ pɛ̃́ ma dyi ɓó wé gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ xwíníín. Hwɛ̀ ké ḿ sɔ̀ ma dyí, ké ḿ ɖú ma kã́áɔ̀ kũ̀à ɓěɔ̀ nyu kpàǐ ɖe. Dĩin-dɔ̃ kpɔ̃ ma ḿ kɔ̃ ɓá dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ɔ̀ jè dyí, ké ḿ seɛ ma múin wɔ̃́ɔ ɓɛ́ìn.