Lukasə 12 - Əka yi Fîə

¹ Əghâ yi wɨ́ lə̂, pɨ pə́ nə ńkɔ́ʼ tə ńkoʼ pətɔsə, tə pətsə́ pə́ tíʼə ńdaŋə̂ á ndu pətsə́. Yeso a chúʼə á mə́ tsáb nə́ nə́ ngaŋə́zoŋə́ndzəm əjí ə́sóŋə ńgə́, “Ntsɛɛmbiə anu lə́ ńgə́ nə́ lɔg ndɛd nə́ məfɨg mə́ Pəfalasi ńté ńgə́ pó chî lə́ ándó mbê apéenə məkálə́.

² Ajúmə atsəm páʼ pə́ kə́bkə nə́, pə́ yǒ ŋáʼə. Anuə nəlyaŋnə́ atsəmə á kyaʼnə̂.

³ Anuə atsəm gho sóŋ nə́ á mə́m ndzəmə́, pə́ yǒ zóʼə zə́ələ́ á mə́m əliʼ pə ŋwaʼ nə́. Anuə atsəm gho chámtə nə́ á nətôglə ŋwunə á mə́m ndɛ̂ yi ńgwuʼnə̂ nə́ pə́ yǒ kɔ́ʼ tə́əmə á ndu məláʼ ə́sóŋə zə́ələ́.”

Ŋwu mbɔʼ pə́ Pɔ́gə

⁴ “Pəshunə́ mə, maŋ fiʼtə̂ áwɨ́ ńgə́ kɔ nə́ pɔ́g pɨ páʼ pó jwítə nə́ mbəəmə, ḿbə́ ńkě chî təmbɔʼ pó pɨ ńgɛlə̂ anu yitsə́ pô.

⁵ Lə́, maŋ yǐ nəələ̂ áwɨ́ nə́ ŋwu mbɔʼ nə́ pɔ́gə: pɔ́g nə́ yí wə́ páʼ təmbɔʼ a jwítə mbəəmə, ńkə́ ḿbɨ́ ńtúg mətɨ mbɔʼ a maʼə̂ áwə́ənə́ á mə́m mógə́. Nə́ ndə̌ŋdəŋ, maŋ fiʼtə̂ áwɨ́ ńgə́ nə́ pɔ́gə yə́.”

⁶ Mbɔʼ gho kě mənchwînə mɛ́n tâ nə́ ndɔ́la pɛ̌ jú? Lə́, Əsê a pə́ ńkě chî təmbɔʼə a ləgnə̂ táʼ yitsə̌ pô.

⁷ Á lǒo mənoŋ mə́ atû mô, mə́ chî lə́ pə́ sháŋə mɨ́d tsɔʼə mətsəmə. Kɔ nə́ pɔ́gə, nə́ səglə̂ ńtsɛɛlə̂ aláʼə mənchwînə.

⁸ Mäŋ fiʼtə̂ áwɨ́ ńgə́ ŋwu ntsəm páʼə a pí nə́ á mə á əshîsaŋ, mɔ́ ŋwunə a yǒ kə́ pímə yə́ á əshîsaŋə á mbi pətseŋpə́ndɛ́pə́sê.

⁹ Lə́ ŋwu ntsəm páʼə a kǐ nə́ mə á əshîsaŋ, Mɔ́ ŋwunə a yǒ kə́ kǐəə yə́ á mbi pətseŋpə́ndɛ́pə́sê.

¹⁰ “Mbɔʼ ŋwunə a sóŋə anuə təpɔŋ ńté Mɔ́ Ŋwu, pə́ chî təmbɔʼ pə́ ləgnə̂ təpɔŋ əyǐə; lə, mbɔʼ ŋwunə a zoomə̂ Ajwǐəsê, əyǐ təpɔŋ á pə́ yi tə ləgnə̂.”

¹¹ “Mbɔʼ pə́ lɔgə̂ áwɨ́ ńgɛn nə́ pəənə́ á mə́m ndɛ̂sê Pəjus, kəənə á mbô mətû mə́ aláʼə á mə́ sáʼ nə́ əsáʼ əwɨ́, kɔ nə́ jwaʼ mbɨ əzɨ nə́ anu pɨ yǐ nə́ ə́sóŋə, kɨ ńgə́ nə́ yǐ kwěe pə́ ə́lɛ́.

¹² Ńté ńgə́ á yǐ pə́ á əghâ yi wɨ́, Ajwǐəsê a zéʼkə áwɨ́ nə́ anu mbɔʼ nə́ kwěe.”

Atséebə́nə́múʼ Ńté Ŋwu Tsə̌ Páʼə a kə Foʼ nə́ Ḿbə́ Ńgəənə̂

¹³ Ŋwu tsə̌ á mə́m mboŋ pəənə a sóŋ nə́ Yeso ńgə́, “Ndzéʼkə, sóŋ nə́ ndimə́ mə ńgə́ pəg yí gheebə̂ apeʼ páʼ tǎ əwəgə́ a kə mɛdtə̂ nə́ á mbô pəg yə́.”

¹⁴ Yeso a kwěe yí ńgə́, “Əshu, əwə a tsɔ́ʼ nə́ mə ńgə́ maŋ sáʼ əsáʼ ə́wɨ́ ndim əgho, kɨ ńgeebə̂ apeʼə tǎ əwəənə́ á mbô pəənə́?”

¹⁵ Yeso a ghɛn nə́ mbiə á mə́ sóŋ nə́ nə́ pó ńgə́, “Lɔg nə́ ndɛlə́; kɔ nələ́g jɨ́ nə́ tə́ ə́sagə̂ ńté əpûmbîə, ńté ńgə́ nchîmbî ŋwu ə́ kě lə́ ndɛn əpú páʼə a túg nə́ pô, kəənə a pěʼ foʼə̂ pə́ ə́lɛ́.”

¹⁶ A tíʼ ə́fiʼtə̂ ághɔ́b nə́ atséebə́nə́múʼ zəənə́: “Əfoʼ yitsə̌ a kə láʼ ńchî ə́wə́, ə́foʼə̂ məjîə á nkáʼ yí lɛ tətətə.

¹⁷ Ńtíʼ ńchúʼə á mə́ kwaŋ nə́ ńgə́, ‘Maŋ kě pɨ ńtúgə á aliʼ mbɔʼ maŋ lɔʼkə̂ məjîə mə ə́wɨ́ mətsəm pô. Maŋ yǐ ghɛd lə́ ə́lɛ́?’

¹⁸ A tíʼ ə́sóŋ ńgə́, lɛ̌ anu maŋ yǐ nə́ ghɛlə̂. Maŋ yǐ saʼ mənkye mə pɨ kwúd mə́ fáŋkə nə́ ndú páʼ təmbɔʼ maŋ néŋ məjîə mə ə́wɨ́ pópə apeʼə mə.

¹⁹ Ńtíʼ ə́sóŋ nə́ mbəəmə mə ńgə́, mbɔŋə atûə! Gho cháabə apeʼ mbɔʼ gho jîə ájɨ́d nə́ məngoʼ mimə nɨ́ nə́. Kɔ gho jwaʼ mbɨ əzo. Jîə, ńnô, ńdzóʼ əshîʼnə əghô.”

²⁰ “Lə́ Əsê a pə́ ə́sóŋə á mbô yí ńgə́, akəkógə́ ŋwu! á nətúʼ ə́sɛ̂nə̌, pə́ yǐ lɔg nchîmbî əzo, əwə a tíʼ ńtúgə apeʼə azô zəənə́ atsəmə?”

²¹ “Lɛ̌ ndzaŋ páʼə á yǒ nə chîə á mbô ŋwu ntsəm páʼə a foʼ nə́ əpú mbî ḿbə́ ńkě á mə́m Əsê foʼ pô.”

Kɔ Gho Jwaʼ Mbɨ Əzo

²² Yeso a tíʼ ə́sóŋ nə́ ngaŋə́zoŋə́ndzəm əjí ńgə́, “Ńdaŋ ə́lɨ́d maŋ ə́sóŋə nə́ pɨ ńgə́ kɔ nə́ jwaʼ nchîmbî əjɨ ńté ajú páʼ nə́ yǐ nə́ jîə, kɔ nə́ kə́ ńjwaʼ mbɨ əjɨ ńté ajú páʼ nə́ yǐ nə́ wê.

²³ Nchîmbî ə́ lánə ḿbyádnə ńtsɛ məjîə, mbɨ əzo ə́ kə́ ḿbyádnə ńtsɛɛlə̂ atsəʼə́.

²⁴ Náŋ nə́ Əŋkəŋâ, pó kě əpü pǐə pô, ńkě kə́ ə́foʼə̂ pô, pó kě ndɛ̂ alɔʼkə məjî kɨ nkye túg pô, lə́ Əsê a pə́ ḿbɛ́lə ńdzə́gə ághóobə́, ńtíʼ ńgɛd ə́lɛ́ nə́ pɨ páʼ nə́ səglə̂ nə́ ńtsɛ pəsə́ŋə́?

²⁵ Mbɔʼ əwə ŋwunə á mə́m pəənə́ a jwaʼ mbɨ əjǐ tə ḿbegə̂ mɔ́ akəmə ndɛlə́ á mə́m nchîmbî əjǐə?

²⁶ Mbɔʼ nə́ chî chî təmbɔʼ nə́ faʼə̂ mɔ́ anuə ándó wɨ́d ghɛn pô, nə́ pə́ ńjwaʼ mbɨ əjɨ ńté mətsə́ mənu ńté akə̂?

²⁷ Náŋ nə́ ndzaŋ pəflǎwa pə́ kɔ́ʼ nə́: pɨ́d pə́ kě táŋnə kɨ ḿbáʼə atəshǐ pô. Maŋ pɛn ə́fiʼtə̂ áwɨ́ ńgə́ a lǒo Solomun páʼə a kə foʼ nə́ ándó akə̂, a nə ńkě atsəʼ yə əshîʼnə kə̈ wê ándó táʼ flǎwa wɨ́d ghɛn yitsə̌ pô.

²⁸ Mbɔʼ lɛ̌ pə́ ndzaŋ páʼ Əsê a wê nə́ ətsəʼ nə́ nəyeŋ páʼə á chî nə́ á kɔŋ ə́sɛ̂n, pə́ lǒo á ngwɛʼə́ ńtoonə̂ wə́ələ́ á móg, a yǐ kwíʼnə wê ətsəʼə́ á mbɨ pəənə́ pə́ ə́lɛ́? Mbimə́ əjɨ ə́ chígə́ ńkə́g lɛ ə́lɛ́!”

²⁹ Lə́ələ́ pə́ ńgə́, kɔ nə́ jwaʼ mbɨ əjɨ ńté ajú páʼ nə́ yǐ nə́ jî kɨ nô.

³⁰ Ńté ńgə́ pɨ páʼ pó kě nə́ Əsê jî pô, pó zoŋə̂ ə́fɛ́d ndzaŋ əpú jɨ́d zə̂, Tǎ əwəənə́ a pə́ ńkə́ ńjî ńgə́ nə́ póŋə pə́ələ́.

³¹ Lə́ náŋ nə́ pə́ anuə nəfoonə ajíə, pə́ yǐ kə́ tíʼ ə́fɛ̂ əpú pɨ tsɔʼə ətsəm nə́ pəənə́.

Afoʼə á Nəpóolə

³² “Mɔ́ akwɛlə məmbéŋə mə, kɔ nə́ pɔ́g ńté ńgə́ Tǎ əwəənə́ a kɔŋə̂ á mə́ fɛ̂ nə́ anuə nəfoonə ajíə á mbô pəənə́.

³³ Fi nə́ apeʼə ajɨ́ ə́fɛ̂ nkéebə á mbô pəpóŋə. Chwa nə́ pɔ́ pə́ əpa páʼ nkáb ə́ kě nə́ á mə́m ə́wɨ́ póŋə pô. Ńdɔʼkə̂ afoʼə azə́ənə́ á nəpóolə, páʼ zə́ələ́ á láʼ nə́ kě měe pô, páʼ təmbɔʼ ndzə̌lə a kě ə́wɨ́ kwú pô, əsəʼ ə́ kě kə́ ńjî pô.

³⁴ Ńté ńgə́ aliʼə́ atsəm páʼ afoʼə azô á chî nə́ ə́wɨ́, ntɨ́ əghô ə́ kə́ ńchî lə́ ə́wə́.”

Lɛ́ɛlə Mbɨ əzo ńtə́ Ḿbyáabə

³⁵ “Kwúd nə́ ətwíŋ əpɨ́ ḿbyáabə, ńtú ńchúʼ nkyaʼ əwɨ́ ńtə́gə

³⁶ ándó ngaŋə́faʼ ə́ tə́ ḿbyáabə tǎ afaʼ əghoobə́ a kwə̂ aliʼə́ ndzɔʼə́. Ńjî ńgə́ təmbɔʼ a yǐ ḿbóʼtə ntsǒndɛ̂ pó tɔ́g ŋ́ŋáʼə á mbô yə́.

³⁷ Mbɔŋə́ á yǐ pə́ lə́ yə ngaŋə́faʼ páʼ tǎ afaʼ əghoobə́ a tə́ nə́ ńgyǐəə ńtégə ághɔ́b pó lɛ́ɛlə ńtə́ ḿbyáabə. Mäŋ fiʼtə̂ áwɨ́ ńgə́ a yǐ twéetə ətwéŋ pí, ə́ ghɛd pó náanə á əsê a téelə ághóobə́.

³⁸ Mbɔŋə́ yə pɨ páʼ tǎ afaʼ əghoobə́ a tə́ nə́ ńkwə̂ ńtégə ághɔ́b pó náanə ńtə́ ḿbyáabə, kəənə a kwə̂ pə́ á ntɨ̌túʼ kɨ a ndɛd ntsəmə.

³⁹ Lə́, jî nə́ áwɨ́ ńgə́ mbɔʼ ngaŋ ndɛ̂ a pěʼ ńjî ndɛd páʼ ndzə̌lə ä yǐ nə́, ḿbə́ a kě mɛdtə̂ a pə́ʼ ndɛ̂ əjǐ pô.

⁴⁰ Kə́ nə́ ńdɛ́ɛlə mbɨ əjɨ ńté ńgə́ mɔ́ Ŋwunə a yǒ yǐ lə́ nə́ ndɛd páʼ nə́ pěʼ nə́ ńkě yí tə́ ḿbyáabə pô.”

Ngaŋəfaʼ Páʼə ä Faʼ nə́ nə́ Ntɨ́ əyí Ətsəm kɨ yi Páʼə a kě nə́ nə́ Ntɨ́ əyí Ətsəm Faʼə̂ pô

⁴¹ Pita a pítə ńgə́, “Mmaʼmbî, gho tséebə atséebə́nə́múʼ zɨ lɛ̌ lə́ á mbô pəg kəənə á mbô ŋwu ntsəmə?”

⁴² Mmaʼmbîə a kwěe ńgə́, “Əwə a chîə á mə́m pɨ páʼ mbɔʼ pə́ néŋ ntɨ́ nə́ yə́, a kə́ ńgyáŋ təmbɔʼ tǎ afaʼə a mɛdtə̂ yitsə́ ngaŋə́faʼ á mbô yə́ a tíʼ ńkə́ ə́fɛ̂ məjî nə́ pó nə́ ndɛlə́?

⁴³ A yǐ lánə pɔŋə̂ á mbô ngaŋəfaʼ wɨ́d wə̂ mbɔʼ tǎ afaʼə a tə́ ńkwə̂ ńdzə́ənə yə́ a tə́ faʼə̂ tsɔʼə ə́lə́ələ́.

⁴⁴ Mäŋ fiʼtə̂ áwɨ́ nə́ ndə̌ŋdəŋ ńgə́ tǎ afaʼ wɨ́d wə̂ a yǐ ghɛd ngaŋəfaʼ wɨ́d wə̂ a tə́ ńnáŋə apeʼə ají tsɔʼə atsəmə.

⁴⁵ Lə́, təmbɔʼ ngaŋəfaʼ wə̂ a pə́ ńkwaŋ ńgə́, ‘Tǎ afaʼə mə a yǐ lɛ́ɛlə á mə́ kwə̂ nə́,’ Ńtíʼ ńchúʼə á mə́ póʼ nə́ yitsə́ ngaŋə́faʼ, pəngyě pópə mbyâŋnə, ńkə́ ńtíʼə ńjîə, ńnô ḿbɛ́ɛlə yí,

⁴⁶ tǎ afaʼə a ghɛd ńtíʼ ńgabkə̂ ńkwə̂ alě tsə́ páʼə a pěʼ nə́ ńkě tə́ ḿbyáabə ńgə́ a yǐ kwə̂ nə́ ndɛd yi wɨ́ pô. Tǎ yǐ límkə yí ə́ túmə yə́ aliʼə́ ngaŋə́ghɛlə təpɔŋə.”

⁴⁷ “Ngaŋəfaʼ ándó a jî nə́ anu páʼ tǎ afaʼ əyǐə a lɔ nə́ ńgə́ a faʼ ḿbə́ ńkě mbɨ əjǐ lɛ́ɛlə á mə́ faʼ nə́ ájɨ́d pô kɨ ńkě ájɨ́d faʼ pô, pə́ yǐ pyádnə ə́shúmə yí ndɛn ngwan ə́ nə́ənə.

⁴⁸ Lə́, ngaŋəfaʼ páʼə a kě nə jîə anuə ándó tǎ afaʼ əyǐə a lɔ nə́ ńgə́ a faʼ pô, ḿbə́ ə́faʼə̂ yi páʼə á kě nə́ koʼnə̂ pô, mbɔʼ pə́ ghə́ ə́shúmə yí, əjǐ ndɛn ngwan ə́ kə́gə. Ŋwu pə́ fɛ̂ nə́ yə weŋə́ á mbô yí, pə̈ kə́ ńnáŋə yə weŋə́ á mbô yə. Ŋwu pə́ pyádnə nə́ ə́fɛ̂ yə nɨ́ nə́ á mbô yí, pə́ kə̈ ḿbyádnə ńnáŋə yə nɨ́ nə́ á mbô yə́.”

Yeso a Sóŋ Ńgə́ mə yǐ nə́ mí mə́ yǐ Shamkə̂ Pəənə

⁴⁹ “Maŋ yǐ lə́ á mə́ maʼ nə́ mógə́ á ndu ndəsê nə́, maŋ pə́ ḿbyádnə ńkɔŋ ńgə́ mbɔʼ wɨ́d ə́ pěʼ ḿbɛ́dtə ńtə́ ńkɛ́lə.

⁵⁰ Maŋ chî nə́ akwáalə́nkǐ yətsə́ á tə́ nə́ ḿbyáabə mə, lə́ ḿbə́ ńchîə á mə́m ngə́ʼ yitsə̌ tə anu yəwə́ á yǒ ńdaŋə̂.

⁵¹ Nə́ kwaŋ ńgə́ maŋ yǐ lə́ á mə́ fɛ̂ nə́ mbwɔ́dnə á ndu mbî? Ngá, maŋ yǐ lə́ pə́ á mə́ ghabtə̂ nə́ pəənə.

⁵² Ə́fɛ́d nə́ pə ə́sɛ̂n ńgɛn nə́ mbi, nchîndɛ̂ pə́ chî nə́ ə́wɨ́ pə́ tâ, pə́ yǐ ghabnə̂, pɛ́n teelə́ pó tɨ́ nə́ əghɔ́b əlá pə́ pɛ̌ pó tɨ́ nə́ əghɔ́b əlá.

⁵³ Pó yǒ ghabnə̂, pətǎ pó sɔb məsɔŋ nə́ pɔ́ pɔ́b pi pə́ mbyâŋnə, pɔ́ pə́ mbyâŋnə pó sɔb məsɔŋ nə́ pətǎ póobə́, pəmǎ pó sɔb məsɔŋ nə́ pɔ́ pɔ́b pi pə́ pəngyě, pɔ́ pə́ pəngyě pó sɔb məsɔŋ nə́ pəmǎ póobə́, pəmə́pɨ́ pə́ sɔb məsɔŋ nə́ pəngyě pə́ pɔ́ póobə́, pəngyě pə́ pɔ́ pə́ sɔb məsɔŋ nə́ pəmə́pɨ́ póobə́.”

Mə́ Jî nə́ Ndɛd Mbîə

⁵⁴ Yeso a sóŋə á mbô mboŋ pɨ zə̂ ńgə́, “Mbɔʼ nə́ jɨ́ alə́mə á fɛ́lə á ndú páʼ mə́numə á mɛ́d nə́ əwɨ́, nə́ tɔ́g ə́sóŋ ńgə́ ‘Mbəŋ ə́ yǐ lô,’ ə́ kə́ ńdô.

⁵⁵ Mbɔʼ kəfəələ á fɛ́lə á mətoŋə́ ńtə́ ńgwəg əliʼ ńkɔ́ʼə, nə́ sóŋ ńgə́, ‘Əliʼ pi tɔnə̂ nə́ ə́ tə́ ńgyǐəə,’ ə́ kə́ ńgyǐəə.

⁵⁶ Ngaŋmə́fɨg! nə́ jîə á mə́ fiʼtə̂ nə́ ndzaŋ páʼ ndəsê pó nəpó ə́ chî nə́, lə́ pə́ ńgɛlə̂ akə̂ nə́ pə́ ńkě chî təmbɔʼ nə́ fiʼtə̂ ndzaŋ páʼ ndɛd mbî jɨ ə́ chî nə́ pô?”

Mbɔʼ pɨ Ŋwu Túg Əsáʼ, Pi Yí Tsoŋkə̂

⁵⁷ “Mbɔʼ nə́ kě kwaŋə̂ ngǎ pɨ ńjîə anu páʼə á koʼ nə́ mbɔʼ nə́ faʼ lə́ ńté akə̂?

⁵⁸ Mbɔʼ ŋwunə a yǐ nə́ əsáʼ ńtéekə gho, ńdɔgə̂ gho ńgɛnə̂ á aliʼə́sáʼə́məsáʼ, chwa ndú ətsəmə á mə́ məgtə̂ nə́ əsáʼ yi wə́ alaŋə́sêndúmə, ńjî ńgə́ kɔ a lɔgə̂ gho ńgɛn nə́ gho á mbi ngaŋə́sáʼə́məsáʼə, kɔ ngaŋə́sáʼə́məsáʼ ə́ fɛ̂ gho á mbô ngaŋə́maʼə́ntso pó néŋə gho á nkáʼə atsáŋə.

⁵⁹ Mäŋ fiʼtə̂ gho ńgə́ gho kě atsáŋ wə̂ yǐ fɛ́d pô tə ńdéʼtə gho yǒ ńtûə atsóobə azô tsɔʼə atsəm tə puʼkə̂ táʼ ndɔ́la záʼ pɔŋə́ ə́fɛ́lə.”