DANIEL 4 - BINOHẸ SUSI BAL᷊O MAPIAI Nebukadnesar nipi karua sul᷊ene 1 Seng ini e wohangu Ratu i Nebukadnesar kụ nirolohe sol᷊ong anum patikụ bansa, ghal᷊ipohom bansa ringangu wera su kạguwạu dunia: ”Adatʼu karal᷊unsemahẹ̌! 2 Iạ e mẹ̌kẹ̌kamaẹ u mẹ̌běkeng hal᷊ẹ̌ u karal᷊inạu dingangu hal᷊ẹ̌ makạl᷊aherang kụ seng nikoạ u Ruata Karangetange si siạ. 3 Enẹ e kasariane karal᷊inaụ nạung kinoạʼE! Apạ e maněnggạ hal᷊ẹ̌ makạl᷊aherang kụ seng kinoạʼE! Duata e sarung makoạ datu sarang marěngụ-děngụ. I Sie e kawasa kanandun tempo.” 4 Iạ e nẹ̌tanạ dingangu karal᷊unsemahẹ̌ su ral᷊ungu istanaku kụ mẹ̌bẹ̌biahẹ̌ mawombarẹ̌. 5 Arawe piạ su sěhěbi piạ iạ kạtikị e, iạ e nipi ringangu nakahombang papasilo kụ apạ e makạtal᷊iganggang naungku. 6 Mase takụ nikuiang apang mapapande kụ ene su Babel baugu manualagẹ̌ si siạ mangal᷊eng ipi ene e. 7 Kaiso piạ e manga měnanighadẹ̌ e, tahahopa masasěgadẹ̌, taumata apang masasingkạ dingangu apang masasingkạ u wituing ene e riměnta kụ takụ niwěke ipiku ene e si sire, kụ tawẹu sarang sěngkatau reng nakatualagẹ̌ mangal᷊ene. 8 Kasueěnge riměntạe i Daniel kụ mal᷊aing nisěbạ si Beltsazar kere arengu mahang duataku. I Daniel nilohoěngu rohkẹ̌ u manga mahang duata susi e. Takụ niwěke ipiku e si sie lai, angkuěngku, 9 ”Ei Beltsazar, těmbonangu apang piạ kasingkạ e, iạ masingkạ u i kau e nilohoěngu rohkẹ̌ u manga mahang duata kụ susi, hakịu tawẹ apa rahasia kụ kạbawuni si kau. Daringihẹ̌ko ipiku ini, kụ tualageko mangal᷊ene. 10 Piạ e iạ katikị e takụ kinasilo kalu sěngkalu kụ timuwo su tal᷊oarang dunia. 11 Kalu ene tangú apạ e marangẹ; bal᷊unange ghẹ̌guwạ dingangu matoghasẹ̌. Kotọ e nakaratingu langị, hakịu kinasilong kal᷊awọu taumata su dunia. 12 Manga raunge měngkai apa matětogẹ̌ dingangu wuane měngkai apa mal᷊ahěbung, kụ mẹ̌tiudẹ̌ kanengangu kal᷊awọu tumanạ su dunia. Kal᷊awọu binatang dul᷊u e mạhundal᷊oka su al᷊ungu ěllunge ringangu manga manụ u winalangeng e němpẹ̌sal᷊ehẹ̌ su manga lelange. Dingangu kal᷊awọu manga riadikang biahẹ̌ e makakaěng manga wuane. 13 Piạ e iạ kapẹ̌sẹ̌sipire papasilo ene tangu, takụ kinasilo malaekatẹ̌ sěngkatau natěntung bọu sorga; i sie kakěllaěng al᷊ingkai mariagạ dingangu maingatẹ̌. 14 Dingangu tingihe maihạ, i sie nẹ̌bera, ’Tuwangke kalu ene kụ těntoko manga lelange, apakahondose manga raunge kụ buane walạ e kasasawuhe. Liwuaheko manga binatang apang měmpạhundal᷊oka su al᷊unge ringangu manụ u winalangeng kụ mẹ̌sẹ̌sal᷊ehẹ̌ su manga lelange. 15 Kaiso tuide walạ e katatanạ e su ral᷊ungu ěntana. Ikịko ringangu hante uase ringangu tambaga bọu e těntangke su wimbaengu rěmpugẹ̌. Balạete kal᷊aholone su namuhẹ̌, ringangu apẹ̌biahẹ̌ dingangu manga binatang ore lai manga sasuang. 16 Balạete pẹ̌bawal᷊uine sipirang u taumata e pakakoạ kere akal᷊u binatang karěngụu pitu taung. 17 Seng ene e putusang i kami manga malaekatẹ̌ kụ maingatẹ̌ dingangu mědẹ̌dariagạ. Timonang kami ute kai tadeạu walạewe taumata měnsang suapạ e mang mangaku, u Ruata Karangetange kawasa su wowong kararatuangu taumata ringangu kararatuang ene e nionggọʼE si sai-sai apang pinilenʼE, sarang pundangu lai taumata kụ limembong tawẹ mangal᷊ene!’ 18 Ei Beltsazar kai ene ipiku. Kụ ini e habarẹ̌ko si siạ mangal᷊ene. Tawẹ u lai sarang sěngkatau wọu apang mapapande kụ ene su kararatuangku e wotonge makawera si siạ, arawe i kau e wotonge, batụu i kau e nẹ̌papinunụ u rohkẹ̌ u manga mahang duata kụ susi.” I Daniel něnualagu mangal᷊eng ipi ene 19 Nakaringihẹ̌ ene, i Daniel kụ lai isẹ̌sěbạ si Beltsazar, himěkosẹ̌ dingangu niteonge waugu sěngkarial᷊ẹ̌. Tangu iạ, Datu i Nebukadnesar nẹ̌berạ si sie, ”Beltsazar, kambahang i kau ikal᷊ipusaneng ual᷊ingu ipi ringangu mangal᷊ene ene.” I Beltsazar simimbang, ”Tuangku, apạ e kapiane kereu andene apan nariadi kụ i kẹ̌kutikang ipi ene mihino manga sědụ i Tuangku dingangu wal᷊inewe i Tuangku. 20 Kalu nạung kinasilon Tuangku ene apạe marangẹ, hakịu kotọ e nakaratingu langị, dingangu ikẹ̌kasilong kěbị taumata su dunia e. 21 Manga raukalune apạe nawirụ dingangu wuane mahěbung hakịeweng makatimu apakaěngu kal᷊awọu tumanạu dunia. Manga binatang dul᷊u měmpạhundal᷊oka su al᷊ungu ěllunge, ringangu manụ u winalangenge němpẹ̌sal᷊ehẹ̌ su manga lelange. 22 Tuang, seng i Tuangku e kalu kụ marangẹ dingangu matoghasẹ̌ ene. Kasarian Tuangku e natamba sarang langị dingangu kawasan Tuangku něměnahẹ̌ sol᷊ong pondol᷊u dunia. 23 I Tuangku nakasilo l᷊ai sěngkatau malaekatẹ̌ limintụ bọu sorga kapẹ̌berane, ’Tuwangke kalu ini ringangu winasạ e, kaiso tuide walạekere su ral᷊ungu ěntana. Ikịko ringangu hante uase ringangu tambaga, mase těntangke su wimbaengu pěpạ. Balako i sie pakaholon namuhẹ̌ dingangu apẹ̌biahẹ̌ dingangu manga binatang karěngụu pitu taung.’ 24 Tuangku, kai ini e mangal᷊eng papasilo ene, ringangu kai ini e niputusu Ruata Karangetange, mạanung Tuangku e hala. 25 I Tuangku e sarung userang bọu tal᷊oaran taumata l᷊awọ e ringangu mẹ̌biahẹ̌ su tal᷊oarang manga binatang su wimbaenge. Karěngụu pitu taung i Tuangku e sarung kumaěng děmpugẹ̌ kere sapi ringangu mẹ̌tikị su wimbaenge mạbawualagẹ̌, hakịu maholon namuhẹ̌. Bọu ene i Tuangku e sarung měngaku u Ruata Karangetange, kawasa waugu kararatuangu taumata, ringangu kararatuang ene e nionggọʼE si sai-sai apang pinilenʼE. 26 Manga malaekatẹ̌ mẹ̌pẹ̌parenta tadeạu tuidu kalu ene niwala katatanạ e su ral᷊ungu ěntana. Ene mangal᷊ene ute i Tuangku e sarung makoạ datu kapia sarangke i Tuangku e něngaku u Ruata e nẹ̌kawasa kasěllahu dunia. 27 Ual᷊ingu ene hinone i Tuangku e tumuhụ sasasaku. Kumbahang delaing mẹ̌dosa i Tuangku kaiso pẹ̌koạko apang mapia ringangu adilẹ̌, dingangu tẹ̌tal᷊ěntukong apan tau kasiang. Kụ ual᷊ingu kawe kerene tangú i Tuangku e měngkai kạtatanạ mẹ̌kariangkamang.” 28 Kěbị ene tangú nariadi su watangengku, Datu i Nebukadnesar. 29 Mapul᷊o dua su wul᷊ange samuring ene, piạ e iạ kapẹ̌dẹ̌daral᷊enge su winal᷊aenge su wowone rasị bọu ghodoěngu istanaku su Babel, 30 iạ e nẹ̌bera, ”Kakěllạ e, apạe kal᷊ěnggihe soam Babelẹ̌ e! Kai iạ e němangung nakoạ niupunangu soa wọu něgara, waugu ipělahẹ u kawasa, ringangu katoghasẹ̌ku, kawawantugẹ̌ dingangu kasariaku!” 31 Iạ e wědangbe tawe nạsuem bisarane piạ e kinaringihẹ̌ tingihẹ̌ bọu langị, ”Datu Nebukadnesar, daringihẹ̌ko ini! Kawasanu e kere ratu seng nial᷊ạ bọu anunu. 32 I kau e sarung itokol᷊ẹ̌ bọu komol᷊ang u taumata, kụ mẹ̌biahẹ̌ dingangu manga binatang su wimbaenge. Karěngụu pitu taung i kau e sarung kumaěng dempugẹ̌ kere sapi. Bọu ene i kau sarung měngaku u Ruata Kụ Karangetange kai kawasa su kararatuang u taumata ringangu kararatuang ene e nionggọ si sai-sai kụ pinilenʼE.” 33 Su tempo ene lai, kal᷊awọu wawera ene e nakoạ mal᷊ahẹ. Iạ i Nebukadnesar nitokol᷊ẹ̌ bọu komol᷊ang u taumata kụ kụkaěng děmpugẹ̌ kere sapi. Badangku e naholong namuhẹ̌, utạ e nanandụ kere rukụ u kalěmba, ringangu kanukuku nanandụ kere kakahụ u manụ u winalangeng. I Nebukadnesar nẹ̌dalo Ruata 34 Ene karěngụu pitu taung ene e seng napaghohẹ̌ e, iạ dimal᷊ingara sol᷊ong langị, kụ bọu ene nẹ̌sul᷊ẹ e kapia katatahuěnnaku. Tangu iạ nẹ̌dalọ e Ruata Karangetange. Takụ dẹ̌daloěng dingangu wẹ̌bantugang i Sie kụ měbẹ̌biahẹ̌ kakalẹ̌ ene. ”Duata e sarung makoạ datu waugu sarang karěngụ e. I Sie kawasa kanandun tempo. 35 Manga wansa su dunia e tawẹ mangal᷊ene. Duata e nẹ̌kawasa malạekatẹ̌ su sorga ringangu tumanạu dunia. Tawẹ u sarang sěngkatau kụ makakarokạ kapulunʼE, tawẹ u wahani makiwal᷊o měnsang apa nikakoạʼE.” 36 Ene piạ e katatahuěnnaku e nẹ̌sul᷊ẹ e kapia su anuku e, tangú kasěllahẹ̌, kawantugẹ̌ dingangu katatelengu kararatuangku e niapẹ̌sul᷊e kapia su anuku. Iạ e nisěnsomahengu manga sawohịku ringangu manga těmbonangku, kụ iạ e nisul᷊e kapia su kararatuangku, ore lai kawawantugẹ̌ku e nakoạ limembong kasěllahe wọu nạung kal᷊imona. 37 Kụ orasẹ̌ ini e iạ, i Nebukadnesar nědalo, napakarangẹ dingangu němantugẹ̌ Datun Sorga. Kal᷊awọu kakanoạʼE kahěngang dingangu adilẹ̌, dingangu i Sie wotonge mapakasanạu taumata kụ mẹ̌tẹ̌těngkaobotẹ̌. |
@ LAI 2003
Indonesian Bible Society