LUKAS 1 - BUKI SUSI Wahasa ngu Taghul᷊andang l᷊ou-l᷊ou

Panitakenge

¹ Teofilus ko mapia, Seng maul᷊i taumata nutawakal᷊i namohe pakapia hal᷊i u apang ko seng nariadi su tal᷊oara i kite.

² I sire namohe mang musul᷊ung kere ko niwuke si kite bo i sire ko nakawua sisane apang ko nariadi e'e mborong bou titae, dang bou e'e nangeke ngu habari e'e.

³ Suapang ia mbuae namariksa maudupi kaul᷊ie e'e bou titae, ia nusipiri mapia boko mamohe simbau buki pakaudupi guna ngi Tuang.

⁴ Ia nukoa e'e, tadeau I Tuang matitong himoneu apang ko mbuae nitintiro si Tuang mang tingari.

Pul᷊ahinding i Yohanes Mananahani nihabari

⁵ Su tempo ngi Herodes nakoa ratu ngu Yudea, pia singkatau imam, arenge i Zakharia. I sie nataho su komol᷊ang u manga imam Abia. Kawinge arenge i Elisabet, l᷊ai bou hintou ngu imam.

⁶ Puwawiahi sire rua singkawingang e'e makal᷊uasi naung u Mawu Ruata. I sire rua tutuhu kaul᷊i u parenta dang tita ngu Mawu dingang kal᷊abo u naung.

⁷ I sire takoae ana, watu'u i Elisabet ko wanto dang i sire rua kaul᷊ie seng maghurang.

⁸ Pia su sil᷊ou, su tempo komol᷊ang i Abia nakarea bahageange, i Zakharia nupal᷊al᷊eng u hal᷊i u imam su saruang u Mawu Ruata

⁹ Dingang u undi, ko narange i koa u manga imam, i Zakharia nikatibo guna ngu sumu su Wal᷊e ngu Mawu l᷊au manutung kamania.

¹⁰ Tintal᷊a kapanutunge kamania, taumata maul᷊i kapukal᷊iomanenge su l᷊ikuri.

¹¹ Su tempo e'e malaikati u Mawu nutingkaandaghi watangenge si Zakharia. Malaikati e'e kararisi su simbuka kuaneng u meda tampa pananutungang u kamania.

¹² Suapang i Zakharia nakawua Malaikati e'e, i sie nubingo dang nataku.

¹³ Kateho malaikati e'e nangul᷊i, “Kumbahang mataku, Zakharia! Mawu Ruata seng nundaringihi kal᷊iomanengu. Kawingu i Elisabet sarung mahinding simbau ana ko ese. I kau mambeng pusigho arenge i Yohanes.

¹⁴ I kau sarung mal᷊uasi kahingang dang maul᷊i taumata sarung l᷊umiaghi boko ana e'e seng nipahinding!

¹⁵ I sie sarung makoa taumata ko l᷊abo tumuhu kao u Mawu, dang i sie sarung ta manginung anggori arako inung makabukang. Bou nipahinding i sie sarung ikawasa ngu Roh u Mawu Ruata.

¹⁶ Maul᷊i tau Israel sarung ahakenge pusul᷊e su Mawu Ruata, Mawu ngi sire.

¹⁷ I sie sarung makoa raroi u Mawu ko matoghasi l᷊au makawasa kere i Elia. I sie sarung mupurame ngu iyamang dingang ana. Dang taumata ko ta tumatuhu sarung ahakenge sau pusul᷊e su l᷊al᷊ung u sipirang ko mutatahino. Dingang kere'e i sie manadia ngu simbau umati ko seng sadia guna ngu Mawu,”

¹⁸ “Kirapa ia matitong u hal᷊i i'i sarung mariadi?” Kakina i Zakharia su Malaikati e'e. “Ia seng maghurang, dang kawingku l᷊ai seng maghurang.”

¹⁹ Malaikati e'e nusumimbahi, “Ia i'i i Gabriel, ia ko paparentang u Mawu Ruata dang i Sie nundoi si sia puhabari Habari Mapia i'i si kau.

²⁰ Apang ko daku ihabari, sarung mariadi su temponge. Kateho ual᷊ing i kau ta mangimang, i kau sarung ta makadidato; i kau sarung makoa ko bobo sarang apa ko daku nihabari i'i mariadi.”

²¹ Tintal᷊a e'e, manga taumata mang kapangampal᷊i si Zakharia. I sire naherang nakurawe i sie mal᷊iwue kahingang su l᷊al᷊ung u Wal᷊e ngu Mawu.

²² Dang su tempo ngi sie nusumuwang, i sie seng ta nakapudidato si sire. I sie kitang nangonggo tatia dingang u l᷊imange, dang nabobo turusi. Kuteu i sire l᷊ai seng natitong ko i sie nakawua pia simbau kal᷊al᷊ahe su l᷊al᷊ung u Wal᷊e ngu Mawu.

²³ Suapang nasue tempo ngu pul᷊ahal᷊ie su Wal᷊e ngu Mawu i Zakharia napul᷊e sarang wal᷊e.

²⁴ Ta nal᷊iwue bou e'e i Elisabet kawinge pia kal᷊uwaenge bou e'e nanguhung badange su wal᷊e l᷊ima wul᷊ang l᷊iwuenge.

²⁵ I sie nangul᷊i, “Samuringe Mawu nutul᷊ung u ia dang nangumu meaku.”

Pul᷊ahinding I Yesus nihabari

²⁶ Su tempo ngi Elisabet seng nungu wul᷊ang pia kal᷊uwaenge, Mawu Ruata nundoi malaikati Gabriel sarang Nazaret simbau soa su Galilea.

²⁷ I Gabriel niroi sarang koa u singkatau mahua, arenge i Maria. Dario mahua e'e seng pia tunangange singkatau umbaseng arenge i Yusuf, hintou ngi Ratu Daud.

²⁸ Malaikati e'e nusumongo si Maria dang nangul᷊i, “Sal᷊amati, si kau ko seng nial᷊amateng ko kapiange bou Mawu. Mawu mahundingang i kau!”

²⁹ Nakaringihi didato ngu malaikati e'e i Maria nahuwi, hakiu nakoa kakina su naunge apa mangal᷊enge adati e'e.

³⁰ Kuteu malaikati e'e nangul᷊i si sie, “Kumbahang mataku, Maria, watu'u i kau nutatahino su naung u Mawu Ruata.

³¹ I kau sarung pia kal᷊uwaeng dang sarung mahinding singkatau ana, ko mambeng i kau pusigho arenge I Yesus.

³² I sie sarung mawantughi, dang sarung isigho Ahusi Mawu Ruata Ko Karangetange. Mawu Ruata sarung mukoa si Sie musul᷊ung i Ratu Daud, i upung-E.

³³ Dang i Sie sarung mamarenta kere Ratu su tal᷊oara hintou ngi Yakub sarang kal᷊iwuange. Kararatuange sarung ta mahupusi.”

³⁴ “Kateho ia i'i mborong mahua,” angkung i Maria su malaikati e'e, “Kirapawe hal᷊i e'e wotonge mariadi?”

³⁵ Malaikati e'e nusumimbahi, “Roh u Mawu Ruata sarung sumongo si kau, l᷊au kawasa ngu Mawu Ruata sarung manirung si kau. E'e sabapie ana ko sarung ipahinding e'e sarung isigho ko Susi, Ahusi Mawu Ruata.

³⁶ Putinaung: I Elisabet, gheu e'e pia kal᷊uwaenge seng nungu wul᷊ang, maning i sie seng maghurang dang taumata mangul᷊i i sie ko wanto.

³⁷ Watu'u su Mawu Ruata takoae ko ta mariadi.”

³⁸ Bou e'e i Maria nangul᷊i, “Ia i'i l᷊ang u Mawu; kariadite si sia sintuhu ko niul᷊iu.” Bou e'e malaikati e'e natamai nanintang i Maria.

I Maria nutiwo si Elisabet

³⁹ Ta mal᷊iwue bou e'e, i Maria nakoa sarang soa simbau su Yudea su wul᷊uri.

⁴⁰ I sie nakoa sarang wal᷊e ngi Zakharia, dang suapang nasu, i sie nangadati si Elisabet.

⁴¹ Dang kere'e i Elisabet nakaringihi l᷊aadati Maria, ana ko su l᷊al᷊ung u kal᷊uwaeng i Elisabet e'e nukumanoa. Kuteu I Elisabet nikawasa ngu Roh u Mawu Ruata,

⁴² bou e'e nukumiha, “I kau ko seng nial᷊amateng nangilebe bou tal᷊oara u apang kowawine! Kasasal᷊amati su ana ko sarung ipahinding e'e!

⁴³ Ko i sai ia hakiu i mama ngu Mawu nusumongo si sia?

⁴⁴ Suapang ia nakaringihi si kau nangonggo u adati, ana su kal᷊uwaengku nukumanoa u l᷊al᷊iaghi.

⁴⁵ Kasasal᷊amati si kau, ual᷊ingu mangimang himoneu apang ko nihabariu u Mawu si kau e'e sarung mariadi!”

Kakal᷊iomaneng tatarima kase i Maria

⁴⁶ I Maria nangul᷊i, “Naungku mundalo Mawu,

⁴⁷ Dang jiwaku kal᷊iaghi watu'u Mawu Ruata Mananal᷊amatiku.

⁴⁸ I sie nakatinaung si sia, l᷊ang-E ko dal᷊ai! Manita bou tempo i'i kaul᷊i u wanua muhabari ia su l᷊al᷊ung u kal᷊al᷊uasi.

⁴⁹ Ual᷊ingu Mawu Ruata ko nangilebe Makawasa nukoa manga hal᷊i ko l᷊abo si sia Areng-E ipakasusi.

⁵⁰ Pul᷊ahintou sarang pul᷊ahintou Mawu mang mukumindaghi su taumata ko mataku i Sie.

⁵¹ Dingang u l᷊ima-E ko matoghasi I Sie nuputal᷊ei ngu taumata ko maoboti dang nundusa kirou ngi sire.

⁵² Manga Ratu nipal᷊intu-E bou kararatuange dang tau ko susa nipakarange-E.

⁵³ Taumata ko nahutung nipakal᷊aeri-E dingang u kaul᷊i u kapapia, ko kala nitokol᷊i dingang u l᷊ima mapul᷊o.

⁵⁴ I Sie mutul᷊ung u Israel l᷊ang-E tumuhu diandi ko nikoa-E dingang i upung i kite.

⁵⁵ Mawu ta mul᷊iwuhi diandi-Nge naung-E mal᷊ondo si Abraham l᷊au hintounge sarang kal᷊iwuenge.”

⁵⁶ Manga tilu wul᷊ang l᷊iwuenge i Maria natana dingang i Elisabet, mbuhue i sie napul᷊e sarang wal᷊enge

Pul᷊ahinding i Yohanes Mananahani

⁵⁷ Seng nurating temponge i Elisabet mahinding. I sie nahinding singkatau ana ko ese.

⁵⁸ Manga l᷊ampung dingang u manga ghe'e nakaringihi kere'e kapiange Mawu Ruata nukoa si Elisabet, i sire nahul᷊uasi dingange.

⁵⁹ Su tempo umuri ana e'e natimu wal᷊u l᷊ou, i sire nusumongo guna ngu manunati si sie. I sire mo mangonggo arenge ana e'e i Zakharia ituhu su areng i papange,

⁶⁰ Kateho i mamange nangul᷊i, “Ta! I sie mambeng isigho si Yohanes.”

⁶¹ “Takoae sarang singkatau bou gheu ko pia areng kere'e,” angkung i sire si sie.

⁶² Bou e'e i sire nungonggo tatia si Zakharia, nukina si sie minsang apa areng ko ionggo su ana e'e.

⁶³ I Zakharia nundo batulei, bou e'e namohe, “Arenge i Yohanes,” I sire kaul᷊ie naherang.

⁶⁴ Su tempo e'e l᷊ai i Zakharia seng sau nakapudidato dang nundalo Mawu Ruata.

⁶⁵ Manga l᷊ampunge kaul᷊ie nataku, dang habari e'e nakeke su kaul᷊i u tampa su sindihang u wul᷊uri u Yudea.

⁶⁶ Kaul᷊ie ko nakaringihi hal᷊i e'e nukina su naung i sire, “Sarung makoa apa ana e'e mai-mai?” Watu'u Mawu mahundingang i sie.

I Zakharia nuhabari habari bou Mawu

⁶⁷ I Zakharia, i papangu ana e'e, nikawasa ngu Roh u Mawu Ruata hakiu i sie nuhabari tatanata ngu Mawu. I sie nangul᷊i,

⁶⁸ “Maite i kite mundalo Mawu, Mawu Ruata ngu tau Israel! I sie seng nusumongo nutul᷊ung umati-E dang nul᷊iwiri sire.

⁶⁹ I sie nangonggo u mananal᷊amati ko matoghasi si kite hintou ngi Daud, l᷊ang-E.

⁷⁰ Su tempo horo bou manga nabi ko nipile-E, Mawu seng nangonggo diandi-E

⁷¹ Guna ngu mul᷊iwiri kite bou roka i kite dang bou kawasa ngu manga taumata ko mubinsi i kite.

⁷² Guna ngu mupakal᷊ahe kakindaghi u naung-E su manga i upung i kite, diandi-Nge ko susi e'e sarung ipakaganapi-E.

^73-74 I Sie nutewa su tingo ngi Abraham iyamang i kite, dang nudiandi mul᷊iu ngi kite bou roka i kite, tadeau i kite ta mataku mutangkiang si Sie.

⁷⁵ Sintinia mutahamawu si Sie dang mupakal᷊uasi naung-E su kanandu puwawiahi kite.

⁷⁶ I Kau, anaku, sarung isigho nabi ngu Mawu Ruata Ko Karangetange. I Kau niroi pangihoro Mawu guna ngu pamuka l᷊al᷊eng-E,

⁷⁷ guna ngu mupakatitong su umati-E i sire sarung ipakasal᷊amati, boko Mawu Ruata seng nangampung manga dosa ngi sire.

⁷⁸ Mawu ngi kite mal᷊ondo l᷊au makindaghi; guna ngu manal᷊amati si kite i Sie nusumongo. Kere matangutiti nusuminang mal᷊ukari,

⁷⁹ kere'e l᷊ai i Sie mangonggo sua-Nge su patiku taumata ko muwiahi su l᷊al᷊ung u kararundung dang katataku. I Sie mangaha si kite su l᷊al᷊eng makoa sarang purarame.”

⁸⁰ Ana i Zakharia e'e mang kal᷊al᷊aboe dang roh nge mang katatoghasi. I sie natana su tana l᷊inggi, sarang nurating temponge i sie mupakal᷊ahe u watangenge su tau Israel.