Kɔlɔnikɔ Veerɛi 18 - BibleƔâla ŋɔlóno kɛ́-nuui Makaya è lòno é pîlaŋ Eɣa ma (Kâloŋ-ŋa Maa-ŋuŋ 22:1-28) 1 Zeosafa è kɛ̀ a dɔ̀ɔ, ƃaa kɛ́-maa támaa kɛ́ ƃò ma. Nya ƃe da Eɣa dí díyee pù gîei nɛnî káa ŋɔpere su. 2 Tãi tɔnɔ da, Zeosafa è lì Eɣa naa kâai Sameria taa-lêei su. Nya ƃe Eɣa è ƃála da taa-tulɛ támaa pàa Zeosafa da ŋɔnûai nyii-ŋai lì naa kâai dîa. Gɛ́ɛ tí, Eɣa è Zeosafa da ŋɔnûai dímarê kɛ̀ a gɛ́ɛ da dîa-ni dí lí díkɔ pɛ́lɛ Lemɔ Gilia ma. 3 Eezuɛ-ŋai díkâloŋ Eɣa è Zuda kaloŋ Zeosafa marê kɛ̀ ǹyɛɛ mai, “Kwa yá kwa pâi liî kúkɔ pɛ́lɛ Lemɔ Gilia ma?” Nya ƃe Zeosafa è ŋ̀óo su tòo ǹyɛɛ mai, “Kwa yá kúkaa tɔnɔ. Ŋánûai díkaa nɔ́ a ínûai. M̀ɛni ma kwa kâa-ni kwa pâi liî.” 4 Nàa kɛ́ɛ tíi, Zeosafa è mò Eezuɛ-ŋai díkâloŋ ma ǹyɛɛi, “Kɛ́lɛ ye Yâwɛɛ marê kɛ́ a maa-ŋuŋ.” 5 Nya ƃe Eezuɛ-ŋai díkâloŋ è Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-ƃelai kélee tòli. Díkelee díkɛ̀ a núu ŋuŋ náaŋ (400), é dímarê kɛ́ ǹyɛɛ dîai, “Kwa pɔ̂ri liî kúkɔ pɛ́lɛ Lemɔ Gilia, kpaa kúfe lì?” Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-ƃelai dí ŋ̀óo su tòo dîyɛɛi, “Lí íkɔ pɛ́lɛ dîa, kpɛ́ni fêi Ɣâla a pâi dítɛɛ̂i ípɔ.” 6 Kɛ́lɛ Zeosafa è ŋɔ́nɔ Eɣa marê kɛ̀ ǹyɛɛi, “Yâwɛɛ ŋɔlóno kɛ́-nuu da kpɛ́ni fé ƃɛ́ a gɛ́ɛ kú marê kɛ́?” 7 Eɣa è ŋ̀óo su tòo ǹyɛɛ mai, “Nalôŋ tɔnɔ káa ƃɛ́ nyíi kwa pɔ̂ri lônoi bɔ́ é Yâwɛɛ marê kɛ́ kûɛ. Kɛ́lɛ, m̀ɛlɛ fé ŋ́goi, kpɛ́ni fêi va mɛni lɛ́lɛɛ ƃò ḿâ é kula Ɣâla lá. M̀ɛnii a mòi gélee káa nɔ́ a mɛni nyɔ́mɔɔ. Nalôŋ kpîŋ láa ƃa Makaya. Ǹâŋ ƃa Imila.” Gɛ́ɛ tí, Zeosafa è ŋ̀óo su tòo ǹyɛɛi, “Gâloŋ, ífe mò tí.” 8 Nya ƃe Eɣa è ŋɔtíi kɛ́-nuu kɛ́tɛi dɔnɔ tòli ǹyɛɛ mai, “Lí Iŋla ǹóŋ Makaya tóli é pá a maa felaa.” 9 Eɣa nyíi kɛ̀ a kâloŋ Eezuɛi da Zeosafa nyíi kɛ̀ a kâloŋ Zudai dífeerɛ díkɛ̀ a dímaa-ɣiriɛɛ a díkâloŋ seɣe-ŋai díkɛ ƃò see-ni díkâloŋ-see-sãai ŋá mii-sãa táɣiŋ kwaai ma nyíi kɛ̀ Sameria ziɣãŋ-laƃerei kɔlɛ ma Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-ƃelai díkɛ Ɣâla-woo ƃò díŋɛi túɛ. 10 Maa tãi tí ma, Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-nuui dɔnɔ è kɛ̀ naa ǹáa ƃé kɛ̀ a Zɛdikaya. Ǹâŋ láa ƃé kɛ̀ a Kenaana. Zɛdikaya è kɔli sua-mĩla kpɛ̀tɛ é mó Eɣa ma ǹyɛɛi, “Yâwɛɛ ì mò ǹyɛɛi, ‘Zɛŋ ŋí ƃé ya pâi Siria-ŋai kpɛ̂i la é lɛ́ɛ la zu í díyee mɛi ɣále!’ ” 11 Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-ƃelai gbéli-ŋai díkelee díkɛ̀ lônoi a wóo tɔnɔ díkɛ mò dîyɛɛi, “Lí íkɔ pɛ́lɛ Lemɔ Gilia ma í ǹyée mɛi ɣále, kpɛ́ni fêi Yâwɛɛ a pâi naa tɛɛ̂i gâloŋ pɔ́.” 12 Ǹúui lì Makaya tôlii ì mò m̀a ǹyɛɛi, “Iƃarâai kélee da mɛni lɛ́lɛɛ ƃôi é pîlaŋ gâloŋ maa mɛni ma, ífe kùla díwoo pôlu ímɛni da kpɛ́ni ƃó.” 13 Kɛ́lɛ Makaya è ŋ̀oo su tòo ǹyɛɛ mai, “Tɔ̃yâ kpîŋ ma, ŋa ḿvôoi Yâwɛɛ ŋɛ́i, mɛnii nɔ́ Ɣâla a pâi môi, nya nɔ́ ƃé ŋa pâi môi mà.” 14 Tãi Makaya è pà lai, Eɣa è marê kɛ̀ ǹyɛɛ mai, “Makaya, kwa Gâloŋ Zeosafa kwa pɔri liî a gɛ́ɛ kú kɔ́ pɛ́lɛ Lemɔ Gilia ma, kpaa kúfe lì naa?” Makaya è ŋ̀oo su tòo ǹyɛɛ mai, “Kɔ́ pɛ́lɛ dîa. Ya pâi díyee mɛi ɣâlei, kpɛ́ni fêi Yâwɛɛ a pâi dítɛɛ̂i ípɔ a gɛ́ɛ í díyee mɛi ɣále.” 15 Eɣa è mò Makaya ma ǹyɛɛ mai, “À kɛ̀ ya kɛ̀ lônoi ḿbɔ Yâwɛɛ láai su, ye mó a tɔ̃yâ.” 16 Nya ƃe Makaya è ŋ̀óo su tòo ǹyɛɛ mai, “Ŋa Eezuɛ-ŋai káa dítaa-taa ǹyéei ma yɛ̂ɛ ƃála-ŋa ƃe dí mɛi káa-nuu fé ma. Nya ƃe Yâwɛɛ è mò mâ ǹyɛɛi, ‘Ǹûai ŋí mɛi-nuu fé ma, tɔɔ díli dípɔ-naa tɛi-tɛi.’ ” 17 Gɛ́ɛ tí, Eɣa è mò Zeosafa ma ǹyɛɛi, “Ḿve mó ní yâ a gɛ́ɛ nalôŋ ŋí fa mɛni lɛ́lɛɛ da ƃò mâ fɛ̂ɛ nɔ́ mɛni nyɔ́mɔɔ?” 18 Makaya è ŋɔ́nɔ mò mà ǹyɛɛi, “Ye íwoli tɔ́ɔ ímɛnii mɛ́ni nyíi Yâwɛɛ a môi. Ŋa Yâwɛɛ káa gɛ́ ƃò see-ni ŋɔkâloŋ see-sɛŋ ŋá ŋâla-taa-ƃelai kélee tínaŋɔɔ ma. 19 Nya ƃe Yâwɛɛ è mò ǹyɛɛi, ‘Gbɛ̂ɛ ƃé pâi liî a gɛ́ɛ é Eɣa ƃoo a gɛ́ɛ é lí dí baa Lemɔ Gilia?’ Gɛ́ɛ tí, ŋâla-taa-kela-ŋai díkɛ̀ mɛni da kpɛ́ni-ŋa ƃôi. 20 Tãi è kɛ̀ tí lai, m̀ɔleŋ dɔnɔ è pà tuɛ-pere ǹyɛɛ Yâwɛɛ mai, ‘Ŋa pâi m̀ôoi.’ Yâwɛɛ è marê kɛ̀ ǹyɛɛ mai, ‘Ya pâi gɛ́-pere kɛ̂i léŋ?’ 21 M̀ɔlêŋ è mò mà ǹyɛɛi, ‘Ŋa pâi liî ŋá gɛ́ Ɣâla ŋɔlóno kɛ́-ƃela dí lɛ́ɛ kɛ́.’ Yâwɛɛ è mò ma ǹyɛɛi, ‘Lí í m̀oo. Pɔri ma a pâi kɛ̂i íyêei.’ ” 22 Makaya è ŋ̀oo ŋuŋ-laa ǹyɛɛ Eɣa mai, “Mɛni ma Yâwɛɛ aâ lɛ́ɛ kɛ́-mɔleŋ tɛ̀ɛ íɣâla ŋɔlóno kɛ-ƃelai ŋí pɔ́ a gɛ́ɛ dílɛɛ kɛ́ yâ. Ɣâla aâ su-kara kpɛtɛ ímɛni ma.” 23 Gɛ́ɛ tí, Kenaana ǹóŋ Zɛdikaya è lì é Makaya lókwa ŋ̀ɛi ǹyɛɛ mai, “Lé tãi ƃé Yâwɛɛ ŋɔmɔ̂leŋ è kùla la ḿbôlu gɛ́ pà gɛ́ lòno ípɔi?” 24 Makaya è Zɛdikaya wóo su tòo ǹyɛɛ mai, “Tãi ya pâi pûi la í íloo lôŋpoi su-pere loŋpoi sui maa tãi ƃé ya pâi ŋ̀elei kpîŋ kɔ́lɔŋ-nii la.” 25 Nya ƃe Eɣa è tɔ̂ŋ tɛ̀ɛ ǹyɛɛi, “Ka Makaya soŋ ká lí la pôlu Amɔŋ nyíi gáa a daa-lêei mɛi kaloŋ pɔ́ da Zoasi nyíi gáa a gâloŋ ǹóŋ-surɔŋ. 26 Ka mó dîa kâai, ‘Gâloŋ ǹyɛɛi, ka ǹyáŋkpai ŋí píli kpini-pɔrɔŋ. Káfe sɛŋ da tɛ̀ɛ bɔ́ fɛ̂ɛ nɔ́ kpólo da yá é lɛ́ɛ la zu ŋá pá pôlu a ŋ́gɔlɔi pɔnoɔɔ.’ ” 27 Makaya è Eɣa wóo su tòo ǹyɛɛ mai, “À kɛ̀ yà pà pôlu kɔlɔi pôno su, gɛ̀ ní Yâwɛɛ fé lóno ní ńzarâi.” È ŋɔ́nɔ mò dîa ǹyɛɛi, “Káai kélee ká káa ƃɛ́i, ŋ̀ooi ŋí kíli é lɛ́ɛ káŋa!” Eɣa è lɛ̀ɛ kɔ́ su Lemɔ Gilia (Kâloŋ-ŋa Maa-ŋuŋ 22:29-35) 28 Nya ƃe Eezuɛ kaloŋ Eɣa da Zuda kaloŋ Zeosafa dí lì Lemɔ Gilia. 29 Gɛ́ɛ tí, Eɣa è mò Zeosafa ma ǹyɛɛi, “Ŋa pâi maa-kpolonii ŋá tɛ́ gɔ́ ɣenei ŋá, kɛ́lɛ ye lɛɛ a ímaa ɣiliɛɛ a íkâloŋ sãai ítɛ gɔ́ ɣenei ŋá.” Nya ƃe Eɣa è maa kpôloŋ é tɛ́ gɔ́ ɣenei ŋa. 30 Nyíŋi é lɛ́ɛ pâi kɛ̂i, Siria kaloŋ è sòmu é mó ŋɔkɔ-kɔ-keleŋ sia-ƃelai mɛi nuui ma a gɛ́ɛ vé kɔ̀ gɔ-kuluƃa pɛlɛ-pɛlɛɛ-ŋai da gbaya-kpayai da pɔ́ fɛ̂ɛ nɔ́ Eezuɛ-ŋai díkâloŋ. 31 Tãi naa gɔ-kuluƃa-ŋai mɛi nuui è Zeosafa kàa lai, dí mò ǹyɛɛi, “Eezuɛ-ŋai díkâloŋ ká ŋí.” Gɛ́ɛ tí, dí nâa tìnaŋ bɔ́naa pere díkɛ gbɛ̀. Kɛ́lɛ Zeosafa è làɣi kpɔ́ a ŋánaa. Gɛ́ɛ tí, Yâwɛɛ è nâa kpɔŋ mà. Ɣâla è díkpɛ̀ é díkula bôlu. 32 Kpɛ́ni fêi, tãi gɔ́kɔ-keleŋ sia-ƃelai mɛi-ƃelai dí gàa la a gɛ́ɛ vé kɛ́ ní a Eezuɛ-ŋai díkâloŋ, dísìɣe bôlu. 33 Díkɛɛ gɔ́i kɔ̂i, Eezuɛ ŋɔkpɔara-ƃelai dɔnɔ è kɛ̀ nɔ́ ŋɔtɔ̃ai pilîi tàka-taka, nya ƃeé ŋɔtɔ̃ai dɔnɔ è pìlaŋ Eɣa ŋɔkɔli yɛkɛi seêi gîe-ŋa é zɔɔ kpɔ́ a ŋánaa. Gɛ́ɛ tí, gâloŋ è mò ŋɔkeleŋ sia-nuui ma ǹyɛɛi, “Géleŋ tínaŋ í gúla gɔ́ ɣenei ŋá kpɛ́ni fêi daâ ŋ́wana.” 34 Dí lɛ̀ɛ gɔ́i kɔ̂i é lɛ́ɛ la zu ɣele wûlii é kɛ́. Tãi ŋí yée mu Gâloŋ Eɣa é kɛ̀ see-ni ŋɔkeleŋ su ŋ̀ɛ́i liɛɛ Siria-ŋai pɔ́-naa pere é lɛ́ɛ la zu ɣele wûlii é kɛ́. Tãi vólo-káo è tòo lai, è nâa sàa. |
© 2012 Bible Society in Liberia
Bible Society in Liberia