Luki 1 - Wɛ Tɔnɔ

^1-3 Amo badwoŋi Teofila, amo boboŋa jaane se a popone tɔnɔ konto a pa nmo, se n wane n lɔre kolo na ye chega to. Nmo maŋe n yei wo-kamunnu telo na ke debam tetare ne to ni ne. Nɔɔna badwonna déem mo wora ye wo-kamunnu tento bobo se te ke. Ba nɛ kolo maama na ke to, ye ba beeri ba tɔɔle Wɛ kwora kam. Ba ma daare ba pa se debam lɔre kolo na ke to. Nɔɔna dedɛ ma kwaane se ba popone wonnu tento ba tiŋi. Mo kokuri amo boŋe we, ko wó taa lamma se a fɔge a popone-te lanyerane a pa‑m. Amo kwaane a zamese wonnu tem te boboa ne mo, ye a lɔre te kuri chekke.

⁴ Konto to, amo wó wane a popone wonnu tento na ke tei to chekke, se n wane n lɔre lanyerane we, wonnu telo ba na tage ba bere‑m to seene te ye chega.

Zekaria bu lora kam taane

⁵ Maŋa kam Herodi déem na ye Judea pɛ to, nɔɔno wodwoŋi mo wora, o yere mo Zekaria. Wonto mo ye Wɛ kaanem tu. O nwoŋi Abija dwi tiina wone mo. O kaane yere mo Elizabet. Wonto de déem nwoŋi Wɛ kaanem dwi tiina bam wone mo.

⁶ Banto maama ke lanyerane Wɛ yiga ne. Ba maa tɔge Wɛ nia yam maama, ye ba daa ta ba jege tusim Wɛ tei ne.

⁷ Elizabet déem ye kadega mo pa se o ba jege bu. Ba maama bena déem gaale.

⁸ Dɛ dem déem ma yi se Abija dwi tiina bam zo Wɛ diga kam ba taa toŋa ba pa Wɛ. Zekaria maa tɔge o wora o toŋa.

⁹ Wɛ kaanem tiina bam yeini ba le ba wone dedoa mo se o zo Wɛ wara-jei di-yuu kom o zwɛ talwoŋ-ywoŋa o pa Wɛ. Dɛ dem konto na yi to, ba ma ta jɔrɔ se ba nii wɔ mo wó zo. Zekaria ma di.

¹⁰ O ma seene o zo se o zwɛ talwoŋa kam o pa Wɛ. Maŋa kam o na wo diga kam wone to, nɔn-kɔgɔ dedɛ déem maa wo konkɔlɔ kom ne ba zege ba ware Wɛ.

¹¹ Baŋa Wɛ maleka laam ma pɔpɔ ka ba o tei ka zege wonnu zwɛɛm bimbini dem jazem ne.

¹² Zekaria na nɛ-ka to, o maa ye yaau ye foone zo‑o lanyerane.

¹³ Maleka kam ma ta ded‑o ka we, “Zekaria, yé ta‑n kɔre foone. Wɛ nigi nmo na lwoori‑o kolo to. Nmo kaane wom laam wó ja puga o lo bu o pa‑m. Nmo jege se n pa o yere we Jɔn.

¹⁴ O lora kam wó pa se n di ywoni dedɛ. Nɔɔna dedɛ de wó tiini ba taa jege wopwolo de o lora kam,

¹⁵ kolo ŋwaane o wó taa ye nɔn-kamunu Baŋa Wɛ tei ne. O nam yé zaŋe o nyɔ sa-soŋo naa sa-dɛɛra. Wɛ Sin-laao kom wó taa wo o tei ne maŋa maama, ko zege maŋa kam ba na wó lo‑o to.

¹⁶ O maa wó pa se Isarele dwi tiina dedɛ boboŋa jwoori ya taa tɔge ba Teiru Baŋa Wɛ.

¹⁷ O wó tɔge dé Teiru wom yiga ne, ye Wɛ Sin-laao kom dam wó taa wo o tei ne, se ko maŋe de Elija déem na ye tei to. O wó pa se kwoa jwoori ba taa swoi ba bia, ye o kwori o pa yi-dɛɛre tiina jwoori ba taa jege nɔn-ŋona boboŋa, se o fɔge o kwɛ dé Teiru wom nɔɔna bam yiga o pa‑o, ye o daare o ke-ba o jeŋa ne.”

¹⁸ Zekaria laam ma bwei maleka kam o we, “Bɛ mo wó pa se a lɔre we nmo taane dem ye chega? Amo ye nɔn-kwea mo, ye a kaane de bena gaale.”

¹⁹ Maleka kam ma leiri‑o ka we, “Amo nam ye Gabireli mo, wolo na zege Wɛ tei ne to. O toŋe-ne se a ba a ŋɔɔne de nmo, se a ta ta-ŋom dem a bere‑m.

²⁰ Nmo nam na wo sɛ amo taane dem to, Wɛ wó pa se n ni meeri. Maŋa kam ná yia, wonnu telo a na tage a bere‑m to wó seene te ke. Nam ta‑n yei we, nmo bá‑n wane n ŋɔɔne se ko taa vei maŋa kam wonnu tem na wó ke to.”

²¹ Konto maama na wora ko ke to, nɔn-kɔgɔ kom maa zege ba cheigi Zekaria se o nwoŋi Wɛ diga kam wone. Ba ma cheigi‑o taa ba ga. Ko ma ke-ba yaau de o na dáane tei to.

²² O laam ma nwoŋi, ye o ware o ŋɔɔne de-ba. O ni na meeri to, o maa mae o jea o maŋe o bere-ba. Ba ma maane we o nɛ wo-kenkagele mo Wɛ di-yuu kom ne.

²³ Da yalo o na jege se o taa toŋe Wɛ diga kam ne to ma ba ya kweeli. O ma jwoori o vo sɔŋɔ.

²⁴ Ko maa wora ye o kaane wom laam ma ja puga. O maa wo sɔŋɔ ne taa, chane senu.

²⁵ O na wora konto to, o maa boŋe o we, “Mo kolo Baŋa Wɛ na ke o pa-ne to. Leile konto mo o laam nii amo baŋa ne. Amo daa bá taa jege chaveera nɔɔna tei ne.”

Yezu lora kam taane

^26-27 Busankana kadwoŋi déem mo wora, o yere mo Mary. O ta yeiri baaro. O sɔŋɔ tiina boboŋa déem ya jaane se o zo nɔɔno wodwoŋi, ye o daa ta wo zo‑o. Nɔɔno wom yere mo Josɛf. O maa ye faŋa faŋa Pɛ David dwi tu mo. Mary déem maa zoore Galili teo kodwoŋi ne, ko yere mo Nazarete. Maŋa kam Zekaria kaane Elizabet puga kam na yi nenɛɛne chane seredo to, Wɛ daa ma toŋe o maleka Gabireli se ka vo Mary tei.

²⁸ Ka ma zo o tei ka jɔɔne‑o ye ka we, “Baŋa Wɛ wo nmo tei ne ye o swɛ nmo swolim dedɛ.”

²⁹ Mary na nigi o na tage kolo to, o bochare ma di. O ma boŋe o we, “Taane dento kuri mo bɛ?”

³⁰ Maleka kam laam ma ta ka we, “Mary, ye ta‑n kɔre foone. Wɛ yɔɔre o ke zaane o ke nmo yuu ne.

³¹ Nmo wó ba n ja puga n lo bakeira. Á nam wó pa o yere we Yezu.

³² Wonto wó taa ye nɔn-kamunu mo. Ba wó taa bwoi‑o we, Yuu-tu Baŋa Wɛ wom Bu. Dé Teiru Baŋa Wɛ wó pa se o di paare, ne o kwo nakwe David déem na di paare faŋa faŋa tei to.

³³ O maa wó taa ye Jakobdwi tiina bam pɛ, se ko taa vei wuu. O paare dem daa bá ti maŋa de maŋa.”

³⁴ Mary ma bwei maleka kam o we, “Konto wó ke tɛ mo ko ke, ye amo ta wo zo baro?”

³⁵ Maleka kam ma leiri ka we, “Ko na wó taa ye tei to, Wɛ Sin-laao kom wó ba nmo tei, pa se Yuu-tu Baŋa Wɛ tete dam-fɔrɔ kom ba ko kwoli‑m. Konto ŋwaane, wolo wom nmo na wó lo to wó taa ye Wɛ tete nyem, ye ba taa bwoi‑o we Wɛ Bu wom.

³⁶ Maane n nii nmo choro Elizabet na ye tei. Wonto jaane puga mo se o lo bu, ye o bena gaale. Nɔɔna de ya pɛ se o ye kadega mo, ye o laam jege puga nenɛɛne chane seredo.

³⁷ Kolokolo tera Wɛ na bá wane o ke.”

³⁸ Mary ma ta o we, “Amo ye dé Teiru Wɛ nabwom mo. N ni ye Wɛ mo. Wɛ wó pa se ko ke.” Maleka kam laam ma viiri.

Mary de Elizabet taane

³⁹ Da yam konto ni ne Mary ma zaŋe o ke lela o maa diini Judea teo kodwoŋi na wo peero jei ne.

⁴⁰ O ma vo o yi Zekaria sɔŋɔ. O ma zo o na Elizabet. O ma ke o peiga.

⁴¹ Maŋa kam Elizabet na nigi Mary na jɔɔne‑o to, o bu wom maa tigi o wone o jaŋa. Wɛ Sin-laao kom ma ba o tei,

⁴² ye o ŋɔɔne baŋa baŋa de kwor-dɛa o we, “Wɛ tiini o swɛ nmo swolim se ko dwoni kaana maama. Ko ná ye bu wolo na wo n wone to, Wɛ swɛ wonto de swolim dedɛ.

⁴³ Nmo ye amo Teiru nu wom ye a muri se n ba amo tei.

⁴⁴ N jɔɔnem dem na tu de to amo zwɛ ne to, bu wom na wo a wone to tigi o jaŋa mo, o na di ywoni to ŋwaane.

⁴⁵ Nmo na sɛ we Baŋa Wɛ jege chega to, nmo ye yu-ywoŋo tu. Kolo maama Wɛ na tage o bere‑m to wó seene ko ji chega.”

Mary leeni o seini Wɛ

⁴⁶ Mary laam ma ta o we: “Amo wó tei Baŋa Wɛ de a bochare maama.

⁴⁷ Wonto na ye amo Vereno to pae se a na ywoni de a wo maama,

⁴⁸ kolo ŋwaane amo ye Wɛ nabwom mo, ye o nii amo baŋa ne. Ko zege zem ko taa via, nɔɔna maama wó pa a taa ye yu-ywoŋo tu,

⁴⁹ Dam-fɔrɔ Tu Baŋa Wɛ na ke wo-kamunnu o pa-ne to ŋwaane. Wonto maa ye wo-pwoŋo tu chekke.

⁵⁰ Balo maama na kɔre‑o to, o yeini o jege ba ŋwaŋa lanyerane taa wuu.

⁵¹ Nii Wɛ na ke tei. O kwei o jeŋa mo o ma ke wo-kenkagela. O maa pae se banegero nyena jage da-yiga ne de ba boboŋ-yɔɔro tem.

⁵² O jwoŋi balo na ye pwa to paare, ye o pa se balo na ye nabwona to zaŋe de zula.

⁵³ O maa pae balo kana na jege-ba to wo-laaro dedɛ, ye o daare o pa naduna viiri de je-yaara.

^54-55 O daa ta jege o ni dem o na gwoni de dé kwoa nakwa bam to. Isarele dwi dem ye o tete nyem mo, ye o daa ta jege ba ŋwaŋa. O ma duri Abaraham ŋwaŋa de o dwi tiina maama ŋwaŋa se ko taa vei wuu.”

⁵⁶ Mary déem ma maŋe Elizabet tei ne nenɛɛne chane setɔ, ye o laam jwoori sɔŋɔ.

Jɔn lora kam na ke tei to

⁵⁷ Maŋa kam déem ma yi se Elizabet lo. O ma seene o lo bakeira.

⁵⁸ O teo kom tiina de o chorro de ma lɔre kolo na ke‑o, de Baŋa Wɛ na tiini o duri o ŋwaŋa tei to. Ba maama ma tɔge ba di ywoni dedɛ.

⁵⁹ Bu wom na yi da nana to, ba ma pa se ba gwoni o peini. Nɔɔna bam ma la daane se ba pa bu wom yere. Ba maa lage se ba pa o yere we Zekaria, ne o kwo wom yere na ye tei to.

⁶⁰ O nu wom maa wo sɛ, ye o we, “Aawo. Á nam wó pa o yere we Jɔn.”

⁶¹ Ba ma leiri‑o ba we, “Bɛ ŋwaane mo ye n ta konto? Nɔɔno maŋe o tera á sɔŋɔ ne o yere na ye Jɔn.”

⁶² Ba ma daare ba ma ba jea ba maŋe ba bere o kwo wom, se ba nii o na lage se ba pa bu wom yere tei to.

⁶³ O ma pa se ba kwei tɔnɔ ba pa‑o se o popone o bere-ba. O ma popone tɔnɔ kom wone we, o yere mo Jɔn. Ko ma ke-ba yaau de o na popone kolo to.

⁶⁴ O na popone konto to, o ni ma puri bedwe baŋa ne, ye o dindeilimi jwoori de pipiri. O maa ŋɔɔne o tei Wɛ.

⁶⁵ Foone déem ma ja ba teo kom nɔɔna bam maama. Balo maama déem na zoore Judea zwonnu laŋa kam ne to de déem ma ni wonnu telo na ke to, ye ba jege te taane ba ŋɔɔna.

⁶⁶ Ba maa jege kolo ba na nigi to ba bochara ne, ye ba tɛ ba we, “Bu wonto nam lage o ji wɔ mo?” Baŋa Wɛ dam dem maa wo bu wom tei ne pa se ko kagele-ba konto.

Zekaria na bere Wɛ kwora kam tei to

⁶⁷ Bu wom kwo Zekaria déem ma na dam Wɛ Sin-laao kom tei ne, pa se o pworisi o we:

⁶⁸ “Pa-na dé tei Baŋa Wɛ wom na ye Isarele dwi tiina Wɛ to, kolo ŋwaane o tu se o fɔge o nɔɔna bam mo, se o daare o jwoŋi-ba o yage.

⁶⁹ O ma pa se wolo na ye o tontoŋeno David dwi tu to zaŋe dé wone, se o ba o ji debam Vereno.

⁷⁰ Faŋa to Wɛ pɛ se o sampwori ba ba tɔɔle o kwora,

⁷¹ ye ba we Wɛ wó vere debam dé dona jeŋa ne, de balo maama na chuli debam to jeŋa ne.

⁷² O daa ta jege o ni-gwonim delo o na ke de dé nabaara se o duri ba ŋwaŋa to.

⁷³ Faŋa faŋa to Wɛ dugi duuri o pa de nabaaro Abaraham o we,

⁷⁴ omo wó jwoŋi debam dé dona jeŋa ne o yage, se o daare o pa dé taa ke o boboŋa na lage tei to, ye dé daa bá taa kɔre foone.

⁷⁵ O maa we dé wó taa tɔge‑o konto dé ŋwea maama wone, se dé taa zuli‑o de dé boboŋ-laaro tem, ye dé ta taa jege chega o tei ne.

⁷⁶ Amo bu, ko ná ye nmo, ba wó taa jege nmo ba bwoi we, Yuu-tu Baŋa Wɛ ni-jwoŋinu, kolo ŋwaane nmo wó da dé Teiru wom yiga, se n fɔge n kwɛ o chwoŋa kam o na lage o ba o tɔge da to.

⁷⁷ Nmo ta wó pa se Wɛ nɔɔna bam lɔre we o wó jwoŋi-ba, o na wó yage ba wɛleera yam o ma chɛ-ba to ŋwaane.

⁷⁸ Wɛ maa jege debam ŋwaŋa lanyerane. O maa wó pa se pwooni nwoŋi telaao ne de ba debam tei, ne wea na puli ka nye te-pora ni ne tei to.

⁷⁹ O pwooni dem konto wó taa nye de pa balo ya na zoore lim wone to, de balo na kɔre foone de toone to. O maa wó pa se dé nɛ sem taa tɔge chwoŋa kalo na jege bochare-zuru to.”

⁸⁰ Zekaria bu Jɔn déem ma ke nɔɔno, ye o bochare be lanyerane. O déem maa zoore kagoa yuu ne taa, se ko taa vei dɛ dem o na wó nwoŋi Isarele tiina bam tetare ne jaja to.