LUKAHU 1 - Na Huratu MatuaNa Pakiri-na 1 Umbu Teupilu patembi, Dangu-maka tau ma-maràna pa-tulihu pa-àhalu pa-hàmungu rukuna na matumbu - matumbu na ma-padeningu la honganda nyuta. 2 Na pa-tulihu-da na-pajàngapungu na pabata-da lai nyuta paraï da tau da maita wikiya nuna na matumbu - matumbu welingu la wungana, tàka la malamiri hi da-bobaru pakada-nya. 3 Nyungga ba kuhàla-ka pa-manginjiru ha - hàmuya mbuu ndàbana welingu la kawunga-na, ba ku-pangàda-nya nahàmu ka ku-tulihu-ya na pa-paihi-nggu na ma-àhalu hàmu lai nyuna wànggu-nggau Umbu. 4 Hi kiri tunggu nu màta nyumu Umbu kau pinya na pa-ajaru-kau nyumu ba tuba ma-deningu-ya. Na pekaya na dedina i Yuhani Pa-runungu 5 Ba jia-yaka na hanganji-na i Harondi la Yundia, ninya na haàtu na ratu, Hakaria-ya na tamuna. Nyuna natama la kalibaru ratu - ratu Ambia. Na papaha-na Elihambitu-ya na tamuna, wàla ratu-mayai. 6 Na lurida dàngu lei dàngu papaha-da nahàmu wànya na etina i Ala. Nyuda pa-kadua-da danunju ndàbaya na pareta-na dàngu na ukuna i Miri, dàngu weli eti-mada. 7 Nyuda nda ningu anada, nadu ba nambuta i Elihambitu tàka hi kaweda-mada-nyaka. 8 La hau lodu, ba jia-yaka na ngerana na kalibaru Ambia, i Hakaria-ka na ma-paloku paràma ratu la hanggana i Ala. 9 Wàngu undi, na pakàli wàda da ratu, i Hakaria-duka na panggàna patama la Umana i Miri dàngu la patunu kaminyangu. 10 Ba talànga paloku-naka la patunu kaminyangu, hamayangu-nanyaka na tau dangu lua la hambeli. 11 La rehi nuna-duka na papalewa-na i Miri ba na-paitangu wikina lai Hakaria. Nuna na papalewa na-ndolaku la kawana menja ngia patunu kaminyangu. 12 Ba naita-yaka na papalewa nyuna i Hakaria, hondaru dàngu mangàdatu-nanyaka. 13 Tàka na papalewa, “Àmbu mangàdatu, Hakaria! I Ala na-patingi-nyaka na hamayangu-mu. Na papaha-mu i Elihambitu napa na-pa-anangu-ka haàtu anakeda mini. Màta kau tunya tamuna, Yuhani wàmunya. 14 Nyumu napa mbaha nda ukuya na etimu dàngu nadangu na tau napa na ma-nggaüru etina jàka nadedi nuna na anakeda! 15 Nyuna napa tau bokulu-ya tundunya na pa-pakaka-na i Miri, dàngu napa nyuna nda uku pa-unungu wai angguru dàngu wolu maüku. Piti welingu ba hina nadedi nyuna napa na-harua-ya Ngahuna i Ala. 16 Dangu tau Ihirailu napa pairu ngàndina pabeli lai Ala, Mirida. 17 Nyuna napa pa-pahuru-na i Miriya na mambiha na mamendi hama tuna i Elia. Nyuna napa na ma-papeku-ha da ama dàngu da anada, dàngu na tau na manda pa-tundungu napa nairu ngàndiya pabeli la ànda kanandingu ma-deningu. Nu ba tuna nu payema-nanya hau banjaru mambàda rimanya i Miri,” wànanya. 18 “Nggiki hama pinggunya na rukuna nuna ba na-padeningu?” hi wàna i Hakaria ba na-paàra-nya na papalewa. “Nyungga kaweda-nggunyaka dàngu na papaha-nggu kaweda-mbuna-nyaka,” wàna. 19 Nahema na papalewa, “Nyungga yia Nggambarialu-ka. Nyungga malumu-nya i Ala dàngu Nyuna-maka na mapalewa-ka pa-patàka-nggaunya yiana na lii hàmu lai nyumu. 20 Jàka nggàra wànggu, jiangu-ma napa na pa-deningu jàka jiaya na rehina. Tàka karia-na ba ndau pawai, nyumu napa nda peku kareuku-mu; nyumu napa mu-kambiu lupa tomaya na rehi ba na pa-deningu na papanii-nggu,” wànanya. 21 Ba talànga tuna nu, na tau dangu patia-danya padua-ka i Hakaria. Da-hangàtaru nggikina hi namandai tuna nu daa la umana i Miri. 22 Tàka nu ba naluhu-ka, nyuna nda peku kareuku-anapa lai nyuda. Jia la pa-payalu - yaluki-anjaka da limana, kambiu pa-ngalangu-nanyaka. Ka pi-nanyaka tau nyuna ba ninguka paita-na daa la Umana i Miri, wàda. 23 Ba nanjàpu-ka na rehi paloku-na la Umana i Miri, beli-nanyaka i Hakaria la umana. 24 Ndedi pira mandaina woru ihi-nanyaka na papaha-na i Elihambitu, hi na-winingu wikina lima mbua wulangu. 25 Napanii, “Hina pàku-duka i Miri hi nandula-ka ba na-podahu-ya na makia-nggu,” wàna. Na pekaya na lii dedina i Miri Yehu 26 Ba nomu mbua wula-naka i Elihambitu paworu ihina, i Ala na-paràha-nya i Nggambarialu papalewa-na palua la Naharitu, na paraingu la Nggalilia. 27 I Nggambarialu papalewa-ya la haàtu anakaria, na ma-tamungu Maria. Nuna na anakaria da-patubangu-ka dàngu i Yuhupu, wàlana i Ndautu. 28 Na papalewa natàka lai Maria hi napanii-nya, “Hàmuka dumu, ha pa-kanyuru kahauna i Miri! I Miri karaha-nanggau padua!” wànanya. 29 Narongu-yaka na paniina na papalewa, katàtaku-nanyaka i Maria, hi na-paàrangu daa la etina, nggàra wànaka ihi hàmu hi wànangga, wàna. 30 Na papalewa napanii-nya nyuna, “Àmbu mangàdatu Maria, nadu i Ala ba nahàmu na etina lai nyumu. 31 Nyumu napa muworu ihimu dàngu hiu pa-anangu haàtu anakeda mini, màta kau patamu-nya i Yehu. 32 Nyuna napa na-bokulu dàngu napa Ana Ala Hupu Majangga wànanya tau. I Miri Ala napa natuya hanganji hama tuna i Hanganji Ndautu, bokuna la mangilu. 33 Nyuna napa ma-hanganji, ma-pareta la wàlana i Yakupu lundu nu - nu. Na pa-hanganji wàna napa nda ningu dirana,” wànanya. 34 Napaya i Maria, “Ka ni nyungga ba anakaria bia-kapa,” wànanya na papalewa “nggiki hama tunaka nu?” wàna. 35 Nahema na papalewa, “I Ngahuna i Ala napa natàka-nggau, dàngu na kuaha-na i Ala napa na-pamaü-nggau. Nuna-duya na pakiri-na na anakeda na madedi napa na Ma-matua, na Ana Ala hi wàndanya. 36 Ngàdaya: i Elihambitu, na kalembi-mu, mbàda nomu mbua wula-naka ba na-paanakedangu, jiapa ka mbàda kaweda-na, làti na mambuta ba wànanya tau. 37 Nadu lai Ala nda ningua manda peku,” wànanya. 38 Nanapa-ya i Maria, “Nyungga yia atana i Mirika; màlawa nyuna ka na-padeningu hama tuna ba wàmu,” wàna. Hàla na papalewa laku dunjaku-nanyaka i Maria. I Maria ba nalua pa-tadalu-ya i Elihambitu 39 Hàlaka nu, lua-madua-nanyaka i Maria la hau paraingu la Yundia la ngaba ma-palindingu. 40 Nyuna lua-nanya la umana i Hakaria, dàngu ba natama-ka, hi na-kamàhaku dànya i Elihambitu. 41 Narongu-yaka i Elihambitu na kamàhaku-na i Maria, nggàduku-madua-nanyaka na anana daa la kambu. Ka harua-nanyaka paraïna Ngahuna i Ala i Elihambitu, 42 hi na-warangu, “Nyumuka marihi pa-kanyurungu la honga kawini mbuu ndàbana! Na-pakanyurungu napa na ana pa-paana-mu! 43 Nggamuka yia nyungga hi jia mai bia-naka na inana i Miri lai nyungga? 44 Kurongu-yakaka na kamàhaku-mu, na ana la kambunggu kawutaru hawola-ma-ananya. 45 Oha-amuka, nadu bau waiyaka, na patiki-na i Miri lai nyumu napa ba na-padeningu-ma!” wàna. Na pa-malangungu-na i Maria 46 Na-kataku-ya i Maria, “Na etinggu nawotu-nya i Miri, 47 na hamangu-nggu na-hawola lumuna i Ala Ma-pamàna-ngga. 48 Nyuna nanamu-ka atana mangia wawa! Piti welingu nàhu mbuuna na banjaru oha-anaka ba wàdangga. 49 Nadu i Ala Hupu Mambiha, ba na-patumbu-nggaka lii bokulu nyungga. Na-matua-wa na tamuna. 50 Na ana handalaru handàni i Miri namila-nya eti na tau ma-mangàdatu-nya Nyuna. 51 Nawàngu lima kaborangu-na ba na-paiha-nya na tau ma-katadaku, dàngu hi na-kubaru-ya na pa-pakaka-da. 52 Da hanganji na-papuru-nja welingu la pa-mandapu-da tàka na tau mangia wawa hi na-pajangga-ya. 53 Na tau rimbangu na-pambihu wànya mahàmu, na mawulu nawàngga pa-kaburuhu-ya. 54 Nyuna nandula-ya i Ihirailu atana, nunjuya na hàla hupu ràndina dàngu da boku la mangilu-nda. 55 I Miri nda na-rombangu paràndi-na, ba na-màjangu etina lai Ambarahàmu dàngu la wàla wuana lundu nu - nu,” wàna. 56 Ràkangu tailu mbua wulana i Maria ba na-ndàdiku lai Elihambitu, hina hi nabeli la umana. Na dedina i Yuhani Pa-runungu 57 Toma-nanyaka na rehina i Elihambitu pa-habola. Na-paana-nya na haàtu na anakeda mini. 58 Da angu ngiangu-da dàngu da nua kalembi-da darongu-ya ba tuna nu na hàmuna i Miri lai Elihambitu, jia hi da-nggaüru eti-danja. 59 Ba natoma-ka walu mbua lodu na anarara nuna, tàka-danyaka la pakàri-ya. Làti ka tunya tamuna i Hakaria wàda, tundunya na tamuna na amana, 60 tàka na inana napanii, “Ndia-a! Yuhani-ya bàdi na tamuna,” wàna. 61 “Nda ana ningua haàtu la kalembi-mu ma-tamungu tungu nu,” hi wàdanya. 62 Hàla hi dawàngu pa-pamaü-nya ba da-paàra-nya i Hakaria, nggamu tamuna na patungu-ya na anana. 63 I Hakaria nakarai watu tulihu hi na-tulihu, “Yuhani-ya na tamuna,” wàna. Ka hangàtaru hàla-danyaka. 64 Ka la rehi nuna-madua-ka i Hakaria ba napingu beli pa-kareuku, hi nawotu-nya i Ala. 65 Da angu ngiangu-naka da-mangàdatu hàla, na lii nuna nakada hàla-nyaka tau la kaliungu palindi Yundia. 66 Mbuu ndàbana na tau na maronguya na rukuna nuna da-paàrangu la etida, “Nggàra madedi-yaka ihu haromu yiana na anakeda?” wàda. Nadu i Miri nalaku karia-nya nyuna. I Hakaria ba na-palundu-nya na lii welingu lai Miri 67 I Hakaria, amana nuna na anakeda na-harua-ya Ngahuna i Ala hi kiri palundu-nanya na hupu liina i Miri, 68 “Màla ka tawotu-nya i Miri, Ala banjaru Ihirailu! Nyuna namaika pandula-ya na banjaru-na, dàngu hi na-pahàla-ha nyuda. 69 Nawua-nda ma-pamànangu kaborangu, wàlana i Ndautu, atana. 70 Àmangu la ngaruda da wunangu papindi-na, na-pakata-manyaka na paràndi-na 71 la pa-pamàna-nda welingu la muhunda, dàngu welingu la kuaha tau ma-paumbi-nda. 72 Na-pajiliku-nya na màja etina la boku la mangilu-nda, na paràndi-na napa na-patutu-manya duna. 73-74 Na-harangu-maka lai Ambarahàmu amanda, ba na-paràndingu pa-pamàna-nda welingu la muhunda, ka peku nda mangàdatu-nda ba talumu-nya, 75 ka na-panuangu ba talumu-nya Nyuna, dàngu ka nahàmu wàngu na etina la ngala lurinda. 76 Tàka napa nyumu, ha ananggu, wunangu-na i Ala Hupu Majangga wàdanggau. Nyumu papalewa la pa-mangilu-nya i Miri la pa-kalongga-nya àndana Nyuna, 77 la pa-bobaru-nya na banjaru-na nyuda napa ba pa-pamànangu-ha, nu i Ala jàka najàma-njaka mbuu ndàbada da njalada. 78 Na Mirinda namàja etina dàngu na-paaïngu; na-lumungu pa-pamàna-nda nyuta hi namai. Hama tuna mata lodu na mahunga mbaru 79 tuna nu ba nawua-nya hariina mbuu ndàbana na tauka na maluri la kapàtangu dàngu la mangàdatu. Nyuna nalonda-ta la ànda na ma-hanggangu la pa-papeku,” wàna. 80 Na anana i Hakaria ngeri matua-tua-nanyaka dàngu parukangu-nanyaka patara urana. Nyuna la maràda telangu-maya na-ngiangu ningu, hi lupa tomaya na rehi pa-wuwangu-na wikina la banjaru Ihirailu. |
@LAI 1995 Indonesian Bible Society (Lembaga Alkitab Indonesia)
Indonesian Bible Society