Júɖè 1 - Ɓǎsɔ́ɔ̀ Báɓòɔ̀

Nyíɔún-zà-zà

¹ Céè-ɖɛ̀ nìà kɛ sɔ̀ mɔ̄ Júɖè mɔ̀à Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ìɛ̀ gbo-nì-nyɔ̀ kɛɛ gbo. Ḿ mɔ̀ Jĩ́ìnɛ̀ ɖíí-gàà. Ḿ zà ɓě mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎà ɖá, ké ɓě cĩ́à ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀à Ɓǎɔ̀ kɛɛ ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐnɔ̀ mú, ké Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì gmɔ̀à ɓě dyí teeɛɛ nyíɔún.

² Mana kè gìɖìǐ ɔ kè ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn mɛ zi ɓě kɔ̃ nìɛ̌n.

Nyɔǔn-se-ɖɛ̀-tɛ̀mɛ̀ìn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ zaa-wɔ̃-po-po

³ Ní ɖɛ̀ɓɛ̀-nyɔ̀ ɓě, ḿ nì ma vɔ̃uń ɓɛ́ ḿ ké ma pó-pó ɓɛ́ ɓěà peɖeàìn múɛɛ jè ɓě gbo céè, ké ḿ dyéɛ kà ḿ ɓéɖé ɓɛ́ ḿ ké ma ɓě gbo céè, ɓɛ́ ḿ ké ɓě kpéí po, ɓɛ́ ɓě ké hwìɖǐǐ-taɓa-ɖɛ̀ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyíìn ma ɔ nyɔ ɓěɔ̀ dyúáɖò kɛɛ jè vɔ̃.

⁴ Sepóɛɖé nyɔ ɖíɛ́ ɓě ɓɛ́ wa se Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpeɖe nyu-nyɔ̀ kɛɛ ɖǎ à hwìɛ̀ pa nyàà, ké wa ɖǎ wuɖu ɓá Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpeɖeɛ̀-dyíin-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ɔ̀ dyíɛɛ dyí zàìn, ɓɛ́ wa ké kpeɖe gbà nyu. Wa ɓɔ́ Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì mɔ̀ nyɔ mɔ̀à à Kɔ̃in-nyɔ̀ kè à Bounɓo dyúáɖòɔ̀ kɛ. Gèɖèpɔ́ɔ̀-cèè-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ cɛ̃ zɔ̃̌ɔ̀ zaa kpɔ̃ ma wa kɛɛ jè.

⁵ Ɓě ɖǎ ɖɛ séín ɓěɛ̀ dyí dyuò dyɛo, kɛɛ ḿ mɔ́ ɓɛ́ ḿ ké ɓě ɖɛ ɖò hwìɖǐi dyà. Ɔ mɔ̀, Bounɓoɔ̀ póìn ma ɔ nyɔ ɓěɔ̀ sɔ̀ìn ɖé Íjè-ɓòɖòɔ̀ kɔ̃. Kɛɛ ɔ ɖǎ ma ná nìɛɛ, ɔ gbɔɔ̀ ma nyɔ ɓě se ma ɔ wuɖu ɓěɔ̀ jǎà poɛɛ mú.

⁶ Ké ɔ mɛ nì ɓě hwìɖǐi kà ɓɛ́ ínjà ɓě ɓɛ́ wa hwòɖǒ se ma kà kpé ɓě ɓɛ́ wa ɓéɖé ma kà kɛɛ gboi dèìn, kɛɛ wa táà ma kà wa cĩ́-naín jɛ́ɛ́ɔ̀ dyiɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ wa tíe-kpò-dà nìà ɖé ɓíɖíiɛɛ mú dyi dèìn. Ɔ sã̀ìn wa dyɔ̀ɔ̌ ɓě mu nììn kánáá pūɛ, ɓɛ́ wé kpa ɖɛ kɔ̃̀ xwíníín ɓɛ́ zaa muà wa kpɔ̃ùn wɛ̃ɛ ké nyini.

⁷ Ké Sáɖɔ̀ùn-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ kè Gòmɔ́ɖɔ̀-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ ɔ kè hwɔɖɔ ɓě nì ma wa ɖieɛɛ jè mɛ nì ɓě hwìɖǐi. Nyɔ ɓě nì ma hwɔɖɔ ɓěa múɛɛ nyu ma ɖɛ kà ínjà ɓě nìà kɛ mɔ̀ùn nyuɛ ma kà kɛ. Wa nyu ma kpeɖe gbà, ké wa nyu ma wa mǔè ɓěɔ̀ dɛ̃-ɖɛ̀ ɓě bũ̌. Gǎ ɓɛ́ wa dyé ɓó ɖɛ ɓě nìàǒ wɛɛ kɔ̃ún wɛ̃ɛ, ɔ mɔ̀ sè-ná-sèɛ̀ nyɛ-tò. Ké ɔ mɔ̀ dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓó nyɔǔn séín bìì.

⁸ Kà dyúáɖòɔ̀ kǎà gàa ɓě nìà kɛ dya ɖɛ ɓě, ké ɔ nyuɛ ké wa nyìnììn waà kpóɖó-dyùà ɓěɔ̀ dyíin. Wa se Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ ɖɛ ɖá, ké wa cɛ̃ dĩ́ín-dĩ̀ìn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖɛ gbà kɔ̃ún.

⁹ Ínjà vɛ̀nɛ̀ mɔ̀à Makɔ́ kɛɛ séè ɖɛ nìà kɛ nyu dyɛ mɔ̀ùn. Ti ɓɛ́ ɔ kè Nɔɔ́-nàmàǔn nì ma kà ɖɛín zàǔn, ké wa nì ma kà Mózèɛ̀ xwɛ́ɔ̀ jè cɛ̃iń nyɛɛ, Makɔ́ fɛ̃̀ìn ɓɛ́ ɔ ké Nɔɔ́-nàmàǔn wuɖu gbà ɖò gbo cɛ̃, ɓɛ́ ɔ ké ɔ zaa dúún wáɖá. Kɛɛ ɔ cɛ̃ɛ ma, ké ɔ ɖá, “Bounɓoɔ̀ mɛ po m̀ ɓɔ́í.”

¹⁰ Kɛɛ gàa ɓě nìà kɛ cɛ̃ ɖɛ gbà ɓá ɖɛ ɓě wa se múin wɔ̃́ɛɛ dyí. Ké ɖɛ ɓě ɓɛ́ wa se hwìɖǐi poìn, ké wa dyuòà dyí kà xwáɖá-xwíɖíi-nìmìì ɓě nìà kɛɛ nyuɛ ké wa gbɔɔ̀ mú.

¹¹ Ééɓàa, wa jè mɔ̀ wìì-ɖɛ̀. Wa kpa hwìè ɓɛ́ Kĩ́ìn kpa ma kà kɛ. Wa ɖǎ wa mìɔùn ɖɛ ɓě se jǎà kɛɛ xwáɖáún zàìn ɓó wíɖí dyé jè kà Béɖàùn nyuɛ ma kà kɛ. Wa vɔ̃ Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo kà Kówàɖà vɔ̃ ma kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ gboɛ, ké wa ɖǎ mú gbɔɔ̀ ɖekè.

¹² Ɓě dyi dyí poìn, ɓɛ́ ɓě ké ɓěɛ̀ gbo-kpɔ̃ìn-ɖìǐ-ɖɛ̀ɔ̀ ɖiín, nìí, nyɔ ɓě nìà kɛ nyìnìɛ̀n dyíin. Dɛ̃ se wa nyu, ké wa pa hwɔ. Wa gmɔ̀ wa mìɔùn dyí ɖòùn. Wa nì kà ní-kpò ɓɛ́ pìɔ̌ɔ̀ kpaà, ké wa ní tò ní kɛɛ nìà kɛ. Wa nì kà cu ɓě ɓɛ́ wa ní tòɖòà ɓo ɓó dyóɖó-bà-tìǐn nyɛɛ nìà kɛ. Wa nì kà cu ɓě ɓɛ́ wa zàà hwuɖu, ké wa mɛ́àìn sɔ̃́ kɛɛ nìà kɛ.

¹³ Wa nì kà dyóó ɓɛ́ ɔ nyìnìàìn nyɛɛ nìà kɛ. Dɛ̃-ɖɛ̀ ɓě ɓɛ́ wa nyuɛɛ, nyɔǔn-dyù dyé wa kà wa dyéà vúú ɓě nìà dyóóɔ̀ kɔ̃ɛ. Wa nì kà dɛ̀nɛ̀ mɛ́nɛ́ɛ́ ɓě ɓɛ́ wa ɖǎà hwìǐ sɔ̀ìn nyɛɛ nìà kɛ. Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ wa bìì pá ɖò dyi dè ɖé tíe-kpò kpɛ̃̀ɔ̀ mú kánáá pū.

¹⁴ Nyɔ ɓɛ́ ɔ cɛ̃ zɔ̃̌ɔ̀ ɖɛ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dèìn zɔ̃̌ɔ̀ kà ɔ wĩín ɓá wa dyíɛɛ mɔ̀ Ínɔ̀. Ɔ mɔ̀ nyɔ ɓɛ́ ɔ ɓǎ nììn ɓǎ ɓěɔ̀ mɛ̀nɛ̌ìn-sɔ̃́ nììnɔ̀ mɔ̀ ma kà Áɖɔ̀ùn kɛ. Ɖɛ Ínɔ̀ cɛ̃ ma kà kɛɛ, ɔ kɛ̀. Ɔ ɖá, “Gmɔ̀ nɔ̄, Bounɓoɔ̀ kè ɔ ínjà hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐn ɓěɔ̀ táázĩ̀ìn ɓáún-ɓáún mu dyiìn,

¹⁵ ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn séín zaa dúún wáɖá, ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn-nyɔ̀ séín ɓě ɓɛ́ wa se Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpeɖe nyuɛɛ zaa kpɔ̃̀ìn ɓó ɖɛ gbà séín ɓě ɓɛ́ wa ɖǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ bũ̌ nyuɛ kè wuɖu gbà séín ɓě ɓɛ́ nyɔ ɓě se Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpeɖe nyu kɛɛ ɖǎà Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃ún cɛ̃ɛ jè.”

¹⁶ Gàa ɓě nìà kɛ jɛ, ké wa kàìn nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě. Waà ɖɛ-gbà-nyu-tò ɓěɔ̀ kɔ̃̀ wa wuɖuí ɖé waà cĩ́-cĩ́ ɓěɔ̀ mú. Wa ɓúá wĩín dyi. Wa dè nyɔǔn dya, ɓɛ́ wa ké ɖɛ ɓě wa mɔ́ɛɛ dyé.

Náún-po-po

¹⁷ Kɛɛ ní ɖɛ̀ɓɛ̀-nyɔ̀ ɓě, ɖɛ ɓě ɓɛ́ à Bounɓo Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ìɛ̀ àpɔ́sò ɓěɔ̀ cɛ̃ ma kĩ́ín nyɛɛ mɛ nì ɓě hwìɖǐi.

¹⁸ Wa cɛ̃ɛ ma ɓě gbo, ké wa ɖá, “Ɖé wé hwɛ̀ìn-gbɔ ɓěɔ̀ múɛɛ, nyɔ ɓě mu ɖé nììn, ké wa mu ɓě dyɔ́ ɓaɖaùn. Wa mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ waà ɖɛ-gbà-nyu-tò ɓěɔ̀ kɔ̃̀ wa wuɖuí ɖé waà cĩ́-cĩ́ ɓěɔ̀ múɛ.”

¹⁹ Gàa ɓě nìà kɛ mɔ̀ nyɔ dyàà mú-ge-ge kɛ̀. Wa mɔ̀ ɓóɖó-kpàà nyɔ ɓě, ké wa se Zùùɔ̀ ɓéɖé.

²⁰ Kɛɛ ní ɖɛ̀ɓɛ̀-nyɔ̀ ɓě, ɓě mɛ kùìn ɓě mìɔùn dyi ɖé ɓěɛ̀ hwìɖǐǐ-taɓa-ɖɛ̀ kpa ɖɛ ɓěɔ̀ mú. Ɓě mɛ ɓaà ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mú.

²¹ Ɓě mɛ nyuɛ ɓɛ́ ɓě ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐnɔ̀ mú nì tee kà ɓě muà à Bounɓo Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì fòɛ̌n nììn, ɓɛ́ ɔ kéà ɓě sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ nyí dyììn ɖé ɔ nyɔ-wìǐn-dyé-dyéɔ̀ múɛ.

²² Nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ɓéɖé kɛɛ ɖé wa hwòɖǒ bũ̌ɛɛ, ɓě mɛ dyé wa wìǐn.

²³ Ɓě bǎ wa ɖé nyɛɔ̀ mú, ɓɛ́ ɓě ké wa póìn. Ɓě mɛ dyé nyɔ ɖíɛ́ ɓě wìǐn ɖé fɛ̃̀ìn-fɛ̃̀ìn mú. Kɛɛ ɓě mɛ nyɛ́ nyɔǔn-mú-po-ɖɔ̀ ɓě ɓɛ́ ɖɛ-gbà-nyu-tò nyu-nyu ɖǎà nyu ké wa ɖǎà dyíin nyìnììn nyɛɛ mú ɖekè.

Ɓàìn-ɓàìn

²⁴ Nyɔ mɔ̀ nyɔ ɓéɖéà kpé ɓɛ́ ɔ kéà nyu ɓɛ́ ɓě ké seà ɓuɖu, ɓɛ́ ɔ kéà ɓě ɔ dyúa dyà, ɓɛ́ ɓě ké seà kɛɛ ɖò ɓéɖé, ɓɛ́ ɓě kéà múà ɓéɖé ɓó ɔ dĩ́ín-dĩ̀ìnɔ̀ dyúa kɛɛ, ɔ mɛ ɓéɖé ɓàìn-ɓàìn.

²⁵ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀à Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyúáɖò, ɓɛ́ ɔ mɔ̀à à Póìn-nyɔ̀ɔ̀ kɛɛ mɛ ɓéɖé ɓàìn-ɓàìn kè dĩ́ín-dĩ̀ìn kè gana ɔ kè kpé dyììn ɖé Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì mɔ̀à à Bounɓoɔ̀ kɛɛ mú, sɔ̀ìn ɖé ti sùà nìǒ zɔ̃̌ɔ̀ kɛɛ gbo, hwɛ̀ ɓɛ́ ɖɛ séín kéó zɔ̃̌ɔ̀ gbɔ dèɛ kè kàǔn ɔ kè ɓó sè-ná-sèɛ̀ tiín. Kǎà ɔ mɛ nì.